Tímarit lögfræðinga - 01.06.1963, Blaðsíða 17

Þegar refsing er lögð við brotum utan almennu hegn-
ingarlaganna, er langtíðast, að beitt sé sektarrefsingu ein-
göngu. Þó er í allmörgum lögum heimilað að velja á milli
refsivistar og sekta, einkum þegar um stórfelld brot eða
ítrekun er að ræða. Það kemur og fyrir, að tiltekin brot
samkvæmt slíkum lögum séu látin varða refsivist ein-
göngu, sbr. t. d. ákvæði umferðarlaganna um ölvun við
akstur.
I hegningarlöggjöfinni er það aðalregla, að þegar dæmt
er fyrir brot, eitt eða fleiri, skuli annaðhvort dæmd refsi-
vist eingöngu eða sektir eingöngu. Kemur þetta fram í 77.
gr. hegningarlaganna, sem m. a. fjallar um það, er afbrot-
um lendir saman, og annað eða sum varða refsivist, en hin
sektum. Þá skal að jafnaði dæma refsivist eingöngu, en
heimilt er þó að dæma sektir ásamt refsivist, og er það
orðað sem undantekning. önnur undantekning frá regl-
unni er i 2. málsgr. 49. gr., en þar segir, að þegar sökunaut-
ur hefur aflað sér fjár með afbroti, megi, þegar sérstak-
lega stendur á, dæma sekt jafnframt refsivist, sem við
brotinu kann að liggja. Þetta ákvæði mun þó htt hafa
komið til framkvæmdar, m. a. vegna heimildar laganna
um upptöku ólöglegs ágóða. Framangreindar reglur gilda
bæði innan og utan almennu hegningarlaganna og einnig,
þó að eitt eða fleiri brot varði við almennu hegningarlögin,
en annað eða önnur við sérlög utan hegningarlaganna.
1 nokkrum sérlögum, t. d. áfengislögunum, er ákveðið, að
fyrir tiltekin brot skuli dæma refsivist auk sekta.
Að því er varðar skilorðsbundna frestun ákæru og skil-
orðsbundna frestun á ákvörðun refsingar eða fullnustu
refsidóms, gilda nú sömu reglur, hvort heldur refsivist eða
sektir liggja við broti og án tillits til þess, hvort refsing
er ákveðin i almennu hegningarlögunum eða öðrum lög-
um, sbr. lög nr. 22 frá 1955 um breytingu á VI. kafla hegn-
ingarlaganna. I framkvæmd mun þó skilorðsbundin frest-
un á fullnustu sektarefsingar vera mjög sjaldgæf. Tekið
er fram í lögunum, að þegar heimild er til að dæma söku-
Tímarit lögfræðinga
63