Tímarit lögfræðinga - 01.06.1963, Page 21

dæma tiltekin mál, sem þeir höfðu vakið athygli á og er
þessi þáttur langveigamestur í afskiptum þeirra af dóms-
málum.
1 fjórða lagi má geta hér einkamála þeirra. Er þar eink-
um að nefna málaferli Arna Magnússonar við Magnus Sig-
urðsson i Bræðratungu. Slik einkamál verða hér ekki rak-
in, enda verða þau ekki talin til embættisstarfa þeirra
nefndarmanna á sviði dómsmála.
Störf sín að dómsmálum unnu þeir nefndarmenn sam-
an, svo að ekki er hægt að skera úr því til hlítar, hvað
frá hvorum er runnið, og verða þeir Árni og Páll þvi jafn-
an nefndir i sameiningu.3) Báðir voru þeir ágætir laga-
menn, en voru að þeirrar tiðar hætti að mestu sjálfmennt-
aðir í þeirri grein, enda var ekki um neitt eiginlegt há-
skólanám að ræða í lögfræði á þessu timabili, — það
hófst fyrst árið 1736. Háskólapróf beggja voru í guðfræði,
en meðal námsgreina þar var náttúruréttur.
Svo virðist sem réttarfarsmálefni hafi skjótlega dregið
að sér athygli þeirra nefndarmanna, því að um þau efni
fjallar ein fyrsta slcýrsla þeirra úr sendiförinni. Er hún
dagsett 15. september 1702. (Embedsskrivelser Nr. 18).
Telja þeir mörgu áfátt í réttarfari. Meðal sýslumanna séu
margir, sem ekki skilji lögin; málin liggi allsendis óljóst
fyrir frá þeirra hendi og verði trauðla dæmd á landsþing-
inu, nema ný rannsókn fari fram; meira sé gert að þvi að
3) Finnur Jónsson telur í ævisögu Árna Magnússonar, að
hlutur Árna í réttarfarsskýrslum þeirra nefndarmanna sé
drýgri, en um þetta efni segir hann eftirfarandi:
„í öllum þeim nefndu skýrslum og öðrum, er snerta lög og
rétt, er ekki fullvíst að vísu, hvað er eftir Árna sjálfan og
hvað frá Páli. Báðir hafa þeir efalaust rætt um málin og kom-
izt að ákveðinni niðurstöðu. En af ýmsu öðru vita menn að
Árni var mæta vel að sér í lögum landsins og vissi flestum
betur, hvaða lög giltu, og það er víst, að það var Árni sem
setti saman og orðaði skýrslurnar; það er andi hans sem hefur
mótað þær; hans eignhandar uppköst eru enn til mörg‘‘.
Tímarit lögfræðinga
67