Búnaðarrit - 01.08.1922, Blaðsíða 69

BÚNAÐA.RRÍT
65
allar verstu rekjurnar, úrganginn úr heyjunum, og mygl-
að og fúlt moð, sem hinar skepnurnar vilja ekki líta
við. Hann fer þegjandi, með alla bæjarhundana á hæl-
unum, út á gaddaða og bjaigarlitla jörðina, frá hesthús-
unum, ef hann hefir fengið fyrir náð, að standa inni
nóttina yfir; hann horfir þegjandi á töðuna borna í
fjósið, og gott úthey í fjárhúsin, hann fær að finna
lyktina á veturna af heyinu, sem hann hefir borið heim
í heygarð að sumrinu. Hann tekur þegjandi við klyfj-
unum, sem húsbóndinn leggur á hann; hann þegir við
formælingunum, sem bráðlyndir hranar gusa úr sjer
yfir hann, ef þeim mislikar, og hann tekur lika þegj-
andi svipuhöggunum, sem oft eru vís, ef eitthvað ber
út af. Það er heppilegt fyrir suma hverja, að hestarnir
mega til að þegja; það yrði ófagur dómur og vitnis-
burður, sem sumir húsbændur fengju, ef aumingja hest-
arnir gætu talað". — Þenna fyrirlestur flutti sira Ólafur
árið 1890 á Árbæ í Holtum, og mjer vitanlega hefir
enginn reynt að hnekkja þessu. — Enginn skyldi taka
þessa tilvitnun mína þannig, að jeg álíti að sira Ólafur
hafi verið að tala yflr verri mönnum þarna, en gengur
og gerist, hreint ekki. Alstaðar, þar sem jeg þekki til
hefir þetta gengið svona, og alstaðar, þar sem jeg hefi
spurst fyrir á öðrum stöðum, er sama sagan, að eins
örfáar undantekningar — hitt alt hörmulegt.
En sleppum nú mannúðinni, samviskuseminni, sóma-
tilfinningunni, og hvað það nú alt er kallað, sem kvað
eiga að draga eitthvað af verstu vonskunni úr mönn-
unum, og því hamla þeim frá að fremja ódáðir — og
lítum að eins með hagfræðinnar augum á áhrifin, sem
þvílik ræktun hefir á hrossastofninn. Byrjum þá á stóð-
hryssunum, sem aldrei koma undir þak, og engin þeirra
formóðir í marga liði hefir fóðrast í húsi. Þar sjest
glögt hvernig skilyiðin móta. Eftir góða vetur fæða
þessar hryssur væn folöld, en harðni í ári, sjer fyr á
folöldunum en hryssunum, likt er að segja um mjólkina
5