19. júní


19. júní - 19.06.1980, Page 62

19. júní - 19.06.1980, Page 62
Björg Einarsdóttir. Foreldraleyfi vegna barnsburðar — Fæðingarorlof Umsögn KRFÍ um breytingar á almannatryggingarlögum Óhætt mun að segja, að allt frá stofnun Kvenréttindafélags Is- lands árið 1907 hafi forystumenn þess beint starfi sínu að stórum hluta að málefnum fjölskyldunnar. Markmið KRFÍ eru að vinna að jöfnum rétti kvenna og karla á öll- um sviðum samfélagsins og mönn- um hefur verið ljóst frá upphafi, að vettvangur fjölskyldulífs er ekki síður mikilvægur en vinnu- markaðurinn. Þegar á fyrsta starfsári hóf félagið að vinna að „frumvarpi til laga um réttindi óskilgetinna barna og mæðra þeirra“ og á vegum KRFI var Mæðrafélagið stofnað 1942 og beitti það sér mjög fyrir málefnum mæðra og barna þeirra. Afgerandi þáttur í þessu sam- hengi er, hvernig búið er að for- eldrum og börnum þeirra á tíma- bilinu kringum barnsfæðingu. Leyfi til að taka frí frá störfum við barnsburð hefur verið tryggt í ís- lenskum lögum frá fyrstu tíð og má þar t.d. minna á ákvæði í Grágás og Jónsbók. Lög um almannatryggingar voru sett árið 1946 og voru þá þegar ákvæði varðandi barnsburð í þeim lögum. Launþegahreyfingin og áhugamannasamtök hafa látið málið til sín taka og á Alþingi hafa verið flutt frumvörp, þingsálykt- unartillögur og samþykktir gerðar. Staðan nú er sú, að stór hluti kvenna nýtur fæðingarorlofs að einhverju leyti, enda þótt misrétti sé mikið eftir því, hvort í hlut eiga starfsmenn hins opinbera eða aðrir. Ennfremur eru stórir hópar kvenna, sem engan rétt hafa að þessu leyti s.s. námsmenn, laus- ráðið fólk, heimavinnandi o.fl., og er of langt mál að fara nánar út í það hér. Fyrir Alþingi lá í vetur frumvarp til laga um breytingar á lögum um almannatryggingar nr. 67/1971 með síðari breytingum. Helstu nýmæli, er fram komu í frumvarpinu voru, að nú skulu allar konur, sem lögheimili eiga á Islandi, njóta orlofs í 3 mán. við barnsfæðingu og að faðir getur að ósk móður tekið orlof síðari hluta tímans. Ennfremur að foreldri, sem ekki er á launum, getur sótt greiðslur sínar til Tryggingastofnunar rik- isins sem svarar fullum sjúkradag- peningum einstaklings. Foreldri sem nýtur launa skal fá greitt sem svarar dagvinnulaunum meðan á orlofinu stendur og fá þau laun greidd hjá atvinnuveitanda sínum, sem síðan á endurkröfurétt á Tryggingastofnun ríkisins sem svarar sjúkradagpeningum. Ú.treikningar i greinargerð með frumvarpinu sýna, að fullir sjúkra- dagpeningar eru u.þ.b. 1/3 hluti af meðaldagvinnulaunum lágtekju- fólks. Atvinnurekandi, sem hefur konu í starfi, er tekur fæðingar- orlof, verður því fyrir fjárútlátum hennar vegna umfram annað starfsfólk. Það þýðir í raun, að konur á barneignaaldri geta orðið dýrari vinnukraftur en annað fólk og þær þess vegna átt undir högg að sækja um atvinnu, kaup og kjör. Ýmsir hafa látið frá sér athuga- semdir við frumvarpið og um- sagnir. Flestir hafa varað við af- leiðingum af þeirri greiðslutil- högun, sem lögð er til og bent á, að í henni felist ógnun við stöðu kvenna á vinnumarkaðinum. Sérstök ástæða er til að vekja at- hygli á umsögn Jafnréttisráðs, ályktun formannafundar Kven- félagasambands íslands og um- sögn KRFl, sem birtist hér í heild: „Stjórn KRFl fagnar því, að gert skuli ráð fyrir, að allir for- eldrar á vinnumarkaði eigi rétt til töku launaðs fæðingarorlofs og að foreldrar í ólaunuðu starfi fái greidda fæðingardagpeninga. Verður að telja 3 mánuði algjört lágmark i þessu sambandi. I frumvarpinu stendur, að fæðingarorlof skuli skilyrðislaust hefjast a.m.k. einni viku fyrir áætlaðan fæðingardag. Þetta telur stjórn KRFÍ of fast skorðað, þar sem algengt er að slíkri áætlun skeiki allt að mánuði til eða frá, og að margar konur geta og kjósa að

x

19. júní

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: 19. júní
https://timarit.is/publication/671

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.