Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.2000, Síða 86

Tímarit Máls og menningar - 01.03.2000, Síða 86
BALDUR HAFSTAÐ (240). Vilji karlmannsins sigrar- ogþó. í lok sögunnar er svo að sjá sem karl- maðurinn iðrist gerða sinna. Hann hefur kynnst heiminum og konunum og segir: Og stæði jeg nú á brúninni, hjá íyrstu heitmey minni, með silfur- hringinn hennar á hendinni, mundi jeg hugsa mig betur um áður en jeg fleygði honum út á hylinn. (71) Þannig verður sigur karlmannsins - og ósigur konunnar - ekki eins ótvíræð- ur og í fyrstu kann að hafa virst. í Barni náttúrunnar er enn síður hægt að tala um sigrandi mátt viljans. Á það jafht við um Huldu og Randver. Því enda þótt Randver fái að hefja bú- skap í sveitasælunni var það aðeins vegna þess að Hulda, náttúrubarnið, gerði honum það kleift. Þar má því fremur segja að ástin sigri. Laxness heldur sig þannig við „hið rómantíska ástarídeal“ sem Matthías Viðar segir Einar Benediktsson gera upp við í smásögu sinni (238). Nálægðin við náttúruna tengir þessi æskuverk hinna tveggja stórmenna í bókmenntum okkar. í vissum skilningi er stúlkan í Valshreiðrinu persónu- gerving hinnar stórbrotnu og duttlungafullu náttúru. Það sem dró unga manninn á fund hennar var hrifning hans af vatnskliðnum, hömrunum, fuglunum. Áður en það er sagt berum orðum lýsir hann tignarlegu umhverfi heimahaganna og segir þá meðal annars: Allt var stórskorið og þó gullfagurt í þessu mikla hamrahreiðri, og þegar sólin skein og allir vindar voru hljóðir var eins og allt sem sást og heyrðist væri gagntekið af fögnuði yfir því að vera til, og maður fann kvika í hverri sinni taug, heita ættarást til náttúrunnar, bæði þeirrar lifandi og þeirrar sem kölluð er dauð. Það var þessi sívaxandi löngun mín, til að dvelja undir beru lopti sem leiddi mig svo opt á fund þeirrar fyrstu stúlku, sem jeg hefi orðið ástfanginn af. (55) Er þessi stúlka kannski það barn náttúrunnar sem Laxness hreifst af og um- skapaði? Rifjaðist upp fyrir nóbelsskáldinu „minnimáttarkennd ffá ung- lingsárum" þegar hann í ellinni tók að raða saman minningabrotum frá löngu liðnum tíma? II. Kamban í klettum En hér er á fleira að líta. Árið 1912 mun Guðmundur Kamban hafa skrifað leikritið Höddu Pöddu. Það var gefið út í Reykjavík og Kaupmannahöfh tveimur árum síðar og jafnframt frumsýnt í Kaupmannahöfn og skömmu 76 www.malogmenning.is TMM 2000:1
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.