Skáldskaparmál - 01.01.1997, Blaðsíða 221

Skáldskaparmál - 01.01.1997, Blaðsíða 221
(Ó) Traustar heimildir 219 á leit við hann, að hann semdi almennan eftirmála um safn sitt í heild sinni, gerði grein fyrir aðferð sinni og meðferð kvæðanna o.s frv.2^ Ólafur gaf sér hins vegar ekki tíma til að skýra frá útgáfutækni sinni, líklega gagntekinn af öðrum áhugamálum og lést sex árum eftir heimkomuna til Islands. í II og III bindi ÍGSVÞ, sem Ólafur vann og lauk við að fullu, greinir hann ekki heldur frá aðferðum sínum, en ætla má að sömu vinnubrögð einkenni öll bindin. Það hefur lengi leikið grunur á að meðferð hans á heimildum og virðingu fyrir einstökum textum og heimildarmönnum sé ábótavant. Þessi grunur er nokkuð almennur meðal fræðafólks, þó svo að fátt hafi verið ritað um þetta hingað til.25 Það hefur tæplega farið fram hjá þeim sem lesið hafa þjóðsögur hans á hvern hátt sögur eru samsettar úr nokkrum tilbrigðum. Með þessu móti kemur hann vissulega meira magni til skila og gerir sögurnar auk þtss oft skemmtilegri aflestrar, þar sem hann velur það „besta" úr hverju afbrigði, en slík útgáfa hlýtur að vera hugsuð sem skemmti- og afþreyingarefni eingöngu. I eftirmála að Þulum og þjóðkvæðum telur Finnur Jónsson „víst, að safnið muni eigi aðeins verða haft til skemtunar heldur og muni fræðimenn af ýmsu tagi sækja í það margskonar fróðleik, er þeir þykjast þurfa á að halda".26 Reyndin er líka sú að það hafa fræðimenn hingað til gert. Það er þó ekki fyrir alla að setja sig inn í útgáfuna, þar sem textafræðilegar aðferðir skýrast ekki að sjálfu sér. Líklega hafa einhverjir lagt árar í bát, borið fyrir sig eigin kunnáttuleysi og kosið að hunsa tilvitnanir, fremur en að eyða tíma og kröftum í að átta sig á kerfi þeirra. Ólafur var mjög meðvitaður um mikilvægi óbrenglaðrar útgáfu þjóðfræða. Arið 1896 gagnrýndi hann Magnús Grímsson heldur ómaklega fyrir meðferð þjóð- sagna og sakaði hann um að skreyta sögurnar með náttúrulýsingum og íburðar- miklu orðskrauti. Spjóti sínu beindi hann einkum gegn rveimur sögum, „Selinu" og „Hornafjarðarfljóti". „Selið" var hins vegar ekki skrifað af Magnúsi, heldur Jóni Þórðarsyni, og sú hin síðarnefnda er á engan hátt einkennandi fyrir þann stíl sem Magnús tamdi sér.27 Um frásagnarhátt þessara sagna segir hann ennfremur: Sumir yrkja þær [þ.e. sögurnar] aptur alveg upp að nýju, ef svo má segja, fella úr og bæta við, og þetta hefir Magnús Grímsson viljað gera. Opt fer vel á þessu, en það er hvorttveggja að við þetta verða sögurnar ekki eins áreiðanlegar og ella, ekki eins trú og 24 ÍGSVÞ, IV, bls. 383-84. 25 Sjá þó nýlega grein eftir Jón Samsonarson: „Armi karl", Vöruvoð ofin Helga Þorlákssyni fimmtugum, Reykjavík 1995, bls. 41. Það skal tekið fram að sú athugun sem ég geri á vinnubrögðum Ólafs er beinlínis sprottin út frá rannsóknum á kvæðunum ! DFS 67. Vinnu- brögð hans verða því ekki metin út frá eða borin saman við útgáfur annarra manna. 26 ÍGSVÞ, IV, bls. 384. 27 Ögmundur Helgason, „Upphaf að söfnun íslenzkra þjóðfræða fyrir áhrif frá Grimmsbræðrum", Árbók Landsbókasafhs 1989, Reykjavík 1991, bls. 121. Ögmundur, sem hefur athugað vinnu- brögð Magnúsar, telur orð Ólafs hins vegar „tilhæfulaust last". Það mun vera nær lagi að Magnús hafi lagt sinn skerf í að móta hinn klassíska íslenska þjóðsagnastíl. Sjá einnig grein Ogmundar „Listævintýrið Selið í upphaflegri gerð eftir Jón Þórðarson", Slœðingur (Rit félags þjóðftæðinema við Háskóla Islands, 1. árg.), Reykjavík,1996.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218
Blaðsíða 219
Blaðsíða 220
Blaðsíða 221
Blaðsíða 222
Blaðsíða 223
Blaðsíða 224
Blaðsíða 225
Blaðsíða 226
Blaðsíða 227
Blaðsíða 228
Blaðsíða 229
Blaðsíða 230
Blaðsíða 231
Blaðsíða 232
Blaðsíða 233
Blaðsíða 234
Blaðsíða 235
Blaðsíða 236
Blaðsíða 237
Blaðsíða 238
Blaðsíða 239
Blaðsíða 240
Blaðsíða 241
Blaðsíða 242
Blaðsíða 243
Blaðsíða 244
Blaðsíða 245
Blaðsíða 246
Blaðsíða 247
Blaðsíða 248
Blaðsíða 249
Blaðsíða 250
Blaðsíða 251
Blaðsíða 252
Blaðsíða 253
Blaðsíða 254
Blaðsíða 255
Blaðsíða 256
Blaðsíða 257
Blaðsíða 258
Blaðsíða 259
Blaðsíða 260
Blaðsíða 261
Blaðsíða 262
Blaðsíða 263
Blaðsíða 264
Blaðsíða 265
Blaðsíða 266
Blaðsíða 267
Blaðsíða 268
Blaðsíða 269
Blaðsíða 270
Blaðsíða 271
Blaðsíða 272
Blaðsíða 273
Blaðsíða 274
Blaðsíða 275
Blaðsíða 276
Blaðsíða 277
Blaðsíða 278
Blaðsíða 279
Blaðsíða 280
Blaðsíða 281
Blaðsíða 282
Blaðsíða 283
Blaðsíða 284
Blaðsíða 285
Blaðsíða 286
Blaðsíða 287
Blaðsíða 288
Blaðsíða 289
Blaðsíða 290
Blaðsíða 291
Blaðsíða 292

x

Skáldskaparmál

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skáldskaparmál
https://timarit.is/publication/1141

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.