Jón á Bægisá - 01.11.2008, Síða 28

Jón á Bægisá - 01.11.2008, Síða 28
Astráður Eysteinsson sjálfsögðu frelsi til að vinna með tungumálið eftir sínu höfði og bregða frá hinu verkinu á svo gagngeran hátt að hæpið þætti eða jafnvel ótækt í flest- um þýðingum. Þótt litið sé svo á að um eitt verk sé að ræða, verður rýnandi að gera ráð fyrir að það öðlist ólíkar birtingarmyndir í þessum tveimur málheimum höfundarins. Sjálfsþýðingin er því ekki eingöngu þýðing text- ans sem varð til á undan heldur líka „endurritun“ og jafnvel ný tjáning þess merkingarheims sem báðar gerðir verksins eru sprottnar af. Þá má benda á að sjálfsþýðing einkennist ekki af tvöföldu höfundar- gildi á sama hátt og aðrar þýðingar. Á hinn bóginn má spyrja hvort sá Beckett sem skrifar á frönsku sé sami Beckett og sá sem skrifar á ensku. Er þetta ekki tvíbent höfundarstaða? Er undirliggjandi merkingarheimur enska textans sá sami og þess franska?12 Og þótt höfundur hafi eindregn- ara „leyfi“ til að breyta verkinu en þýðandi - að bæta við eða sleppa, skerpa á einhverju, skipta um stílsnið, o.s.frv., þá eru einhver takmörk fyrir því hversu mikið er að gert áður en telja verður að um tvö aðskilin verk höf- undarins sé að ræða fremur en tvær gerðir sama verks á aðskildum tungum. Jafnframt kemur við nánari athugun í ljós að það sem telst til einkenna sjálfsþýðinga setur ekki síður svip sinn á aðrar þýðingar. Þýðendur eru ekki aðeins að þýða bókstaf frumverksins, þeir leitast við að skilja þá menn- ingu og þann merkingarheim sem verkið sprettur af og þýðingin er líka endurritun þess heims. Raunar hefur hugtakið „endurritun“ verið notað í vaxandi mæli um þýðingar, m.a. til að ná utan um þýðingar sem túlka frumtextans frjálslega.13 V I tilviki þeirra sjálfsþýðinga, sem ég þekki til, er yfirleitt stutt í tíma á milli tveggja gerða höfundarins; þær spretta úr sama tímabili í höfundarsögunni. Vissulega eru undantekningar frá þessu, til dæmis hjá Nabokov, en dæmi Gunnars Gunnarssonar er hið eina sem ég þekki um að höfundar hafi á efri árum endurritað drjúgan hluta höfundarverks síns sem saminn var 12 Þá má jafnframt spyrja, til að vinda enn upp á vandann, hvort þýðandi Becketts sem velur að þýða verk úr öðru málinu geti jafnframt stuðst við gerðina á hinu málinu sem frumtexti væri. 13 Einn helsd talsmaður endurritunarhugtaksins er André Lefevere, sjá t.d. grein hans „Why Waste Our Time on Rewrites: The Trouble with Interpretation and the Role of Rewriting in an Alternative Paradigm“, í: Theo Hermans, ritstj., The Manipulation of Literature: Studies in Literary Translation, New York: St. Martin’s Press 1985, s. 215-243, og bók Lefevere Translation, Rewriting, and the Manipulation ofLiterary Fame, London og New York: Routledge 1992. 26 á fffic/yáá - Tímarit um þýðingar nr 12 / 2008
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Jón á Bægisá

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Jón á Bægisá
https://timarit.is/publication/1166

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.