Þjóðmál - 01.03.2010, Blaðsíða 89

Þjóðmál - 01.03.2010, Blaðsíða 89
 Þjóðmál VOR 2010 87 Bókadómar _____________ Það er efinn Atli Harðarson: Í sátt við óvissuna. Bók um efahyggju og heimspekilega þekkingarfræði, Heimspekistofnun Háskóla Íslands, Reykjavík 2009, 146 bls . Eftir Guðmund Heiðar Frímannsson Þekkingin er eitt elsta viðfangsefni heim-spekinnar . Platon spyr Hvað er þekk­ ing? í samræðu sinni Þeaítetosi og veitir ekki svar sem hann er fyllilega ánægður með . Samt setur hann fram frægustu og einna endingarbestu skilgreiningu á því hvað þekking er . Á tíma Platons, um fjögur hundruð árum fyrir Krists burð, voru aðrar ástæður til að spyrja þessarar spurningar en nú, tvö þúsund og fjögur hundruð árum síðar . Þá voru ekki til vísindi svipuð þeim sem nú eru, þá var ekki efnahagslíf drifið áfram af vísindalegri kunnáttu og vísindalegum uppgötvunum ásamt öðru . Platon lifði við upphaf þess tíma sem menn tóku skipulega að rannsaka mannlegt líf, mannlegt sam félag, umhverfið, efnis- heiminn, tölurnar og stjörnurnar og allt ann að . Sjálfur virðist hann hafa tekið um- talsverðan þátt í þróun stærðfræðinnar og þær uppgötvanir í þeirri grein sem gerðar voru á hans tíma virðast hafa haft veruleg áhrif á ýmsar kenningar hans og skoðanir . En eitt af því sem hann varð að gera var að finna leið til að greina skipulega á milli þekkingar og skoðana, episteme og doxa, svo að notuð séu grísku orðin . Ástæðan virðist vera sú að hann taldi nauðsynlegt að greina skipulega þær forsendur sem lægju til þess að við gætum yfirleitt talað um þekkingu . Niðurstaða Platons var meðal annars sú að þekking hlyti að vera eilíf, örugg og óbreytanleg . Það má draga kenningu Platons um þekkingu saman í þrjár setningar . Til að hægt sé að tala um þekkingu þá þurfa þrjú skilyrði að vera uppfyllt: p (setningin sem lýsir þekkingunni) þarf að vera sönn, A (persónan sem býr yfir þekkingunni) þarf að trúa p, og A þarf að hafa rök fyrir p . Lítum á eitt dæmi: Ég veit að það er kalt úti . Í þessu dæmi samsvarar A orðinu „ég“; p samsvarar aukasetningunni „það er kalt úti“ . Kenning Platons á að skýra merkingu sagnarinnar að vita . Til að því sé réttilega haldið fram að ég viti að kalt sé úti þá þarf að vera kalt úti, ég þarf að trúa því að kalt sé úti og ég þarf að hafa gildar ástæður til að trúa því að kalt sé úti, ég þarf að geta sagt til dæmis ég leit á hitamælinn og hann sýndi 10 stiga frost eða geta sagt að ég hafi farið út og komist að raun um að kalt sé úti . Það er sennilegt að mönnum virðist þetta ekki merkileg niðurstaða og liggi kannski í augum uppi en það verður að segja eins og er að á þeim tvö þúsund og fjögur
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Þjóðmál

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.