Tímarit hjúkrunarfræðinga


Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.10.2005, Blaðsíða 10

Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.10.2005, Blaðsíða 10
Brynja Örlygsdóttir lektor hjúkrunarfræöideild Háskóla Islands Dr. Erla Kolbrún Svavarsdóttir dósent hjúkrunarfræðideild Háskóla íslands Alþjóölegar og þvermenningarlegar rannsóknir: Aöferöir viö þýöingu á mælitækjum Utdráttur Á undanförnum árum hafa alþjóðlegar og þvermenningarlegar rannsóknir í hjúkrunarfræði aukist. Áreiðanleiki og réttmæti mælitækjanna sem notuð eru í þessum rannsóknum geta ráðið því hvort niðurstöður eru rétt til komnar og því þarf að viðhafa vönduð vinnubrögð við þýðingu þeirra til að tryggja að svo sé. I þessari grein er kynnt aðlöguð aðferðafræði MAPI-rannsóknastofnunarinnar (MAPI Research Institute) sem notuð er við þýðingar mælitækja og er í fjórum skrefum: frumþýðing; bakþýðing; forprófun; ogprófarkalestur. Hagnýting þessarar aðferðafræði er kynnt í greininni og dæmi gefin um þýðingu mælitækjanna: Könnun á lífsgæðum unglinga með astma og Könnun fyrir foreldra unglinga með astma. Forprófun mælitækjanna, á sjö íslenskum unglingum með astma ogj foreldrum þeirra, er einnig lýst. Lykilorö:AIþjóðlegarrannsóknir,þvermenningarlegarrannsóknir, þýðing mælitækja, aðferðafræði, MAPI-rannsóknastofnunin. Inngangur Talsverð aukning hefur orðið hin síðari ár í alþjóðlegum og þvermenningarlegum rannsóknum í hjúkrunarfræði (Perneger, Leplége, og Etter, 1999). Með þessari þróun er hjúkrunarfræðin að feta í fótspor annarra fræðigreina sem eiga sér lengri hefð í alþjóðlegum rannsóknum. Mikilvægi alþjóðlegra ogj þvermenningarlegra rannsókna felst m.a. í því að hægt er að| gera samanburð á milli þjóðlanda og menningarheima, semj og að þróa meðferðir sem taka mið af menningu einstaklinga. Alþjóðlegar rannsóknir eru þó einungis áreiðanlegar efj mælitækin sem notuð eru mæla það sama í öllum löndum og/ eða menningarheimum þar sem fyrirhugað er að framkvæma rannsóknina (Weidmer, 1994). Æskilegt er að mælitæki í alþjóðlegum og þvermenningarlegum rannsóknum séu hönnuð með tilliti til tungumála ogj menningarheima allra þeirra þátttakenda sem fyrirhugað er að taki þátt í rannsókninni. Það er þó sjaldnast gerlegt, þar sem hónnun á nýjum mælitækjum er mjög tímafrekt ferli sem getur auk þess verið mjög kostnaðarsamt. Því eru mælitæki oftast þýdd af einu tungumáli yfir á annað (Chang, Chau og Holroyd, 1999). Markmið þýðingarinnar er ávallt það að þýðingin eigi að vera eins nálægt merkingu upprunalega mælitækisins og kostur er, auk þess sem þýðingin þarf að vera á auðskiljanlegu máli. Með þetta í huga hafa höfundar þessarar greinar þýtt nokkur mælitæki fyrir alþjóðlega rannsókn sem fyrirhugað er að framkvæma bæði hér á landi og í Bandaríkjunum á lífsgæðum unglinga með astma og fjölskyldum þeirra. Tilgangur þessarar greinar er að: (a) kynna viðurkennda alþjóðlega aðferðafræði sem notuð hefur verið við þýðingu mælitækja og hvernig hún var aðlöguð við þýðingu mælitækja úr ensku á íslensku, (b) greina frá hagnýtingu þessarar aðlöguðu aðferðafræði, (c) kynna niðurstöður þýðingarferlis á tveimur mælitækjum. Þýöing mælitækja Það er mikilvægt að viðhafa vönduð vinnubrögð þegar unnið er að þýðingu mælitækis af einu tungumáli yfir á annað, þar sem gæði þýðingarinnar, auk réttmætis og áreiðanleika mælitækjanna, geta ráðið því hvort niðurstöður rannsókna eru rétt til komnar (Maneesriwongul og Dixon, 2004; Munet-Vilaró og Egan, 1990; Weidmer, Brown og Garcia, 1999). Þýðing mælitækja er mjög huglægt ferli (MAPI Research Institute, 2004) og verður vandasamara eftir því sem það tungumál, og sú menning sem upprunalega mælitækið er hannað fyrir, er ólíkara því tungumáli og þeirri menningu sem það er þýtt yfir á (Weidmer, 1994). Nauðsynlegt er að styðjast við viðurkenndar aðferðir, í stað handahófskenndra, þegar rann- sakendur eru að vinna að þýðingu mælitækja. Engin aðferð er þó fullkomin (Maneesriwongul og Dixon, 2004) og ekki hefur verið sannað að nein Höfundar og ábyrgöarmenn: Brynja Örlygsdóttir lektor hjúkrunarfræöideild Háskóla Islands. Tölvupóstfang: brynjaor@hi.is Dr. Erla Kolbrún Svavarsdóttir dósent hjúkrunarfræðideild Háskóla islands Tímarit hjúkrunarfræðinga 3. tbl. 81. árg. 2005
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Tímarit hjúkrunarfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit hjúkrunarfræðinga
https://timarit.is/publication/1159

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.