Tímarit hjúkrunarfræðinga


Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.10.2005, Blaðsíða 44

Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.10.2005, Blaðsíða 44
tiltekin verk, þurftu að baða sjúklinginn, þvo honum um hárið, hjálpa honum að klæða sig o.fl. og á meðan fólk er að sinna verkefnum af þessu tagi getur það ekki einbeitt sér að þessum djúpu samræðum, þar sem þarf að veita hinum aðilanum fulla athygli, mynda augnsamband og allt það. Hugsun hjúkrunarfræðinganna við þessi störf er bundin verkunum. Mér fannst þær þarna rugla saman nærveru sem veitt er með hlýju í umönnun og virðingu fyrir sjúklingum, sem þær svo sannarlega veittu, og nærveru sem' byggist á því „bara að vera", sem gefur sjuklingnum tækifæri og stuðning við að skilja eigin líðan." Hún segir það hafa komið sér mjög á óvart þegar hún sá að hjúkrunarfræðingarnir veittu ekki nærveruna með þeim hætti sem hún bjóst við. „Eg hafði sagt þeim hvað ég vildi rannsaka og þær vildu endilega að ég kæmi og fylgdist með störfum þeirra enda voru þetta frábærir hjúkrunarfræðingar og sinntu starfi sínu mjög vel. Þær veittu nærveru í verkum sínum, það kom augljóslega fram þegar þær sinntu sjúldingunum sínum, þær gerðu það með mikilli hlýju, það var mjög fallega gert, þær viðhéldu virðingu þeirra, spurðu alltaf sjúklinginn: „Viltu að ég geri þetta núna svona?" og svo framvegis. Ég er með rannsókn minni alls ekki að gera lítið úr þessu formi nærveru heldur þvert á móti gera grein fyrir hversu mikilvæg hún er. En ég geri mér líka grein fyrir að hjúkrunarfræðingarnir veittu ekki þá nærveru „að bara að vera", sem ég var að leita eftir með rannsókn minni, þar sem rætt var um að viðkomandi sjúklingur væri deyjandi og hvaða merkingu það hefði fyrir hann/hana. Það kom í ljós að ég hafði annan skilning á nærverunni en hjúkrunarfræðingarnir á líknardeildinni. Fyrir þeim var nærveran innbyggð í verk þeirra, í mínum skilningi felst hún í að aðstoða sjuklinginn við að horfast í augu við yfirvofandi dauða. Þær veittu nærveru sem byggðist á hlýju í viðmóti, andrúmslofti og umönnun en ekki samskiptum þar sem sjúklingurinn fékk tækifæri til að dvelja með hjúkrunarfræðingnum og kanna eigið tilfinningalíf." Líkamlegir verkir hafa forgang fram yfir andlega vanlíöan Hún segir hluta af skýringunni á því hvers vegna þess konar nærvera er ekki veitt þar sem sjúklingurinn fær tækifæri til að tjá eigin líðan í tengslum við langvinnan sjúkdóm og yfirvofandi dauða vera forgangsröðun. „Það er ekki bara tímaleysi, heldur líka afstaða. Það er lögð mikil áhersla á líkamlega vellíðan og í rannsókn minni var þetta stundum ofuráhersla. Til að skýra það betur get ég gefið dæmi af hjúkrunarfræðingi sem mér fannst vera mjög nálægt því að veita nærveru með þeim hætti sem ég bjóst við að sjá. Einu sinni þegar ég var að fylgjast með henni gengum við að sjúklingi sem fer að gráta um leið og við komum að henni. Hjúkrunarfræðingurinn gefur sig að sjúklingnum og ætlar að byrja að tala við hana en þá kemur sjúkraliði til okkar og segir að annar sjúklingur sé með verki og hann þurfi verkjalyf. Samstundis segir hjúkrunarfræðingurinn við sjúklinginn, sem er greinilega í mikilli andlegri angist: „Ég þarf að fara, ég kem aftur." Tímarit hjúkrunarfræðinga 3. tbl. 81. árg. 2005 Það var greinilegt að líkamlegir verkir gengu fyrir. Það virtist miklu mikilvægara að sinna samstundis sjúklingi með líkamlegan verk og taka hann fram yfir sjúkling með sálrænan verk. Mér fannst það svolítið merkilegt og sýna forgangsröðun sem var svo sjálfgefin að hún spyr ekki þennan sjúkraliða sem kom: Eru þetta miklir Iíkamlegir verkir? Þarf ég að koma strax? Geturðu fundið einhvern annan? Má þessi sjúklingur með Iíkamlegan verk bíða aðeins? Það er bara á jstundinni sem hjúkrunarfræðingurinn hverfur frá sjúklingi með andlegan verk til að sinna sjúklingi með Iíkamlegan verk. Þetta er innprentað í okkur hjúkrunarfræðinga, það má auðvitað enginn vera með h'kamlegan verk. Þegar ég ögraði hjúkrunarfræðingunum í rannsókn minni svolítið vörðu þeir þetta fyrirkomulag og sögðu: Auðvitað verðum við að forgangsraða, en það er merkilegt að skoða að líkamleg umönnun lendir fremst í forgangsröðinni. Kannski eru þetta meðal annars áhrif þarfakerfis Maslows, en þar eru líkamlegar þarfir undirstaðan og það þarf fyrst að fullnægja þeim. Að mörgu leyti er ég sammála þessu þarfakerfi en það hefur líka verið gagnrýnt." Þegar Erna ræddi við hjúkrunarfræðingana um þessa forgangsröðun fékk hún þau svör að þeir myndu koma aftur til sjúklingsins eftir að hafa verið kallaðir annað. „En þetta er ekki svo einfalt, þessi stund þegar sjuklingurinn allt í einu ákveður að opna fyrir tilfinningar sínar kemur ef til vill ekki aftur. Það er eitthvert andrúmsloft sem skapast. Ég er þó ekki að segja að það sé ekki hægt að ræða náið saman aftur en þessi stund er farin, það er eitthvert andrúmsloft sem skapast og sjúklingurinn er búinn að ákveða: Nú ætla ég !að segja þetta. Ég fylgdist líka áfram með þessum hjúkrunarfræðingi og næstu klukkutímana fór hún ekki aftur til sjúklingsins sem hún sagðist koma aftur til en var upptekin við önnur störf." Nærveran í þjáningunni hjálpar Erna bætir við, að þegar sjúklingur horfist í augu við dauðann finni hann mjög mikinn sársauka. „Við segjum í Iíknarmeðferðinni að til að horfast í augu við dauðann þarf sjúklingurinn að fara í gegnum þennan sársauka fremur en vera hlíft við honum. Cicely Saunders, sem er höfundur líknarmeðferðarinnar, lagði áherslu á að hjúkrunarfræðingur sem sinnir deyjandi
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Tímarit hjúkrunarfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit hjúkrunarfræðinga
https://timarit.is/publication/1159

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.