Morgunblaðið - 25.11.2022, Síða 22

FRÉTTIR
Innlent22
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 25. NÓVEMBER 2022
Er þér umhugað umstarfsmenn þína?HR Monitor rauntímastarfsánægjumælingar
Ævintýraleg jepparferð á Toyota Landcruiser
um Atlasfjöllinn, Sahara eyðimörkina og
sveitir Marocco
Þá kynnumst við einnig miðaldaborginni Riga í Lettlandi
Þetta er ekki venjuleg túristaferð, við förum m.a. á staði sem
meginhluti ferðamanna sér að jafnaði ekki.
Við ferðumst í heimi sagna og ævintýra, í heimi Berbana sem ekki
er sýnilegur hinum venjulega ferðamanni. Við erum hér til að skilja
og vera hluti af þessu ævintýri sem heimur Berbana er.
Marokko Berbana er hulin dulúð og ævintýrin frá 1001 nótt vakna
þar til lífsins, litskrúðugur klæðnaður, hin marglitu teppi, tónlistin,
hin stórkostlegu Atlasfjöll, þorpin, dýrin og heitir sandar töfrandi
Sahara eyðimerkurinnar. Við munum kynnast einstakri menningu,
náttúru og dýralífi sem lætur engan ósnortinn. Við förum langt aftur
í tíma og rúmi.
Þá stoppum við 3 nætur í hinni stórkostlegu miðaldaborg Riga, frá
12 öld á leið okkar til og frá Marokko.
Síðumúli 29 - 108 Reykjavík | Sími 588 8900 | info@transatlantic.is | transatlantic.is
Verð á mann í 2ja manna
herbergi 399.750 kr.
Innifalið
• Flug með tösku og sköttum
• Hótel með morgunmat í Marokko
og Riga
• Hálft fæði í Marokko
• Öll keyrsla í Marokko með Toyota
Landcruiser jeppum
• Íslenskur fararstjóri
• Fararstjóri frá Marokko
Dularfulla
ævintýralandið
Marokko
12.-22. mars
Í fótspor
Berbana
Stefnir mannkynið fram af hengiflugi í loftslagsmálum? Næst samstaða um aðgerðir? Er hægt að takmarka
hnattræna hlýnun andrúmslofts við 1,5 gráður? Eru orkuskipti, minni kjötneysla, vistvænar samgöngur og
fleira slíkt lausnir eða smáskammtalækningar? Hverju hafa Íslendingar að miðla, svo veröldin geti notið?
Ekki lengur komið í veg
alvarleg áhrif breytinganna
„Það voru ákveðin vonbrigði að sjá umfjöllun þeirra sem voru á
COP27 fundinum um hversu mikil vonbrigði fundurinn hefði verið.
Einhverjir ljósir punktar eins og það var orðað en ekki nægar skuld-
bindingar við aðgerðir til þess að mæta þeim markmiðum sem sett
hafa verið. Það er ekki langt í 1,5 °C hlýnun á heimsvísu. Evrópa er
komin í 1,2 °C hlýnun nú þegar,“ segir Páll Ágúst Þórarinsson, dokt-
orsnemi í veðurfræði við Konunglega tækniháskólann í Stokkhólmi.
Páll Ágúst segir að stærstan þátt í losun gróðurhúsalofttegunda
eigi framleiðsla og notkun jarðefnaeldsneytis, stóriðnaður og land-
notkun.
„Lausnirnar eru þó til. Hlustum á sérfræðinga sem segja okkur að
fjárfesta þurfi í grænum langtímalausnum, efla vistvænar almenn-
ingssamgöngur, byggja grænni borgir og minnka óþarfa neyslu. Þetta dregur úr þörf á stór-
iðnaði og spurn eftir jarðefnaeldsneyti. Ekkert miðjumoð dugar til. Tökum okkur taki. Þannig
getum við á litla Íslandi verið fyrirmynd annarra sem eiga stærri þátt í heildarlosun mann-
kynsins, sýnt þeim að þetta er hægt svona hratt. Það verður dýrt en alltaf betra en að takast á
við afleiðingarnar af mikilli hlýnun síðar,“ segir Páll Ágúst og að síðustu:
„Þetta eru ekki smáskammtalækningar ef losunarminni lausnir koma til að vera. Ef
við sinnum þessu getum við komið í veg fyrir frekari hamfarir. Því við getum ekki lengur
komið í veg fyrir loftslagsbreytingar eða alvarleg áhrif þeirra vegna. Þetta er spurning
um skaðaminnkandi aðgerðir, hvað getum við gert til þess að þjást ekki óþarflega mikið
meira.“ sbs@mbl.is
Loftslagsvæn og vel rekin bú
í sveitum hluti af lausninni
„Loftslagsmálin eru eitt af stóru viðfangsefnum samtímans og mikilvægt
að koma þar með lausnir sem geta að minnsta kosti haft áhrif á hraðfara
hlýnun andrúmsloftsins. Stóru snertifletirnir í því sambandi eru fyrir
mér loftslagsvæn og vel rekin bú í sveitum – þar sem leiðarljósið er að fá
sem mestar afurðir fyrir sem minnst umhverfisáhrif. Einnig landnýting
og landgræðsla og svo orkuskipti eins og nú er unnið að,“ segir Gústav
Ásbjörnsson, sviðsstjóri verndar og endurheimtar vistkerfa hjá Land-
græðslunni.
„Þegar kemur að landgræðslu þá höfum við tækifæri til að draga mjög
mikið úr losun með endurheimt votlendis. Þó fólk hafi misjafnar skoðanir
á kolefnislosun svæðanna og hversu stór þau séu, þá er eftir sem áður
klárt að þessi liður og þar með tækifærið til að gera betur er gríðarstórt.
Víða um land er verið að moka ofan í skurði eða gera aðrar sambærilegar ráðstafanir.
Að öðru leyti má svo halda því til haga sem Sveinn Runólfsson, fv. landgræðslustjóri hefur bent
á. Við Íslendingar erum rík af illa förnu landi. Með því að breyta ástandi þess úr illa förnu yfir
í gróin og virk vistkerfi fáum við mjög mikinn ávinning, ekki bara út frá loftslagsmálum heldur
einnig út frá nýtingarmöguleikum, vatnsbúskap, líffræðilegum fjölbreytileika, dýralífi og fleiru
slíku,“ segir Gústav.
„Annars eru margir sem sjá líkindi með viðhorfi fólks til endurheimtar votlendis nú og
viðhorfi fólks til sandgræðslu fyrir öld síðan. Sjálfsagt er eitthvað til í því; að minnsta kosti
er verkefni dagsins afar brýnt og miklar hugsjónir búa að baki hjá þeim sem vilja bæta úr.“
sbs@mbl.is
Ísland er enn með eitt stærsta
kolefnissporið í Evrópu
„Stefnan er tvímælalaust fram af hengifluginu. Oft hefur verið sýnt
hvaða afleiðingar hamfarahlýnun af mannavöldum hefur á lífið á
jörðinni og að mannkynið á langt í land með að ná markmiðum um
að forðast hættulegustu afleiðingarnar. Það þýðir samt ekki að það
sé ekki hægt að forðast hengiflugið,“ segir Auður Önnu Magnúsdóttir,
framkvæmdastjóri Landverndar.
Aðgerðir í loftslagsmálum sem grípa þarf til nú eru margvíslegar,
segir Auður. Stærstu orsakavaldarnir varðandi hlýnun séu notkun
jarðefnaeldsneytis, óhófleg neysla og framleiðsla og slæm landnotkun,
eins og skógareyðing og kjötframleiðsla. Hver og ein þjóð geti náð
utan um þessa þætti með sínum hætti. Þó megi minna á að ekki hafi
náðst samstaða um að hætta bruna á jarðefnaeldsneyti. Allar líkur
eru á því að jörðin hlýni umfram þær 1.5°C á næstu 10 árum, sem menn hafa sett stefnu á.
„Viljaleysi valdhafa, það er stjórnmálafólks, fjármagnseigenda og stjórnenda stórra fyrir-
tækja til að taka á rótum vandans veldur áhyggjum. Það sem almenningur getur helst gert er
að kalla þessa aðila til ábyrgðar. Orkuskipti, minni kjötneysla, vistvænar samgöngur og fleira
slíkt eru raunhæfur hluti af lausninni,“ segir Auður. „Hins vegar hafa aðgerðir beinst allt of
mikið að almenningi en ekki valdhöfum og framleiðendum sem verður að breytast. Og þrátt
fyrir að nýta endurnýjanlega orkugjafa er Ísland með eitt stærsta kolefnisspor í Evrópu. Við
getum miðlað af jákvæðum skrefum eins og hitaveituvæðingu og einnig af því sem á ekki að
gera, svo sem eins og mjög slæmri landnotkun og óheftum vexti mengandi starfsemi eins og
stóriðju og ferðaþjónustu.“ sbs@mbl.is
Vandinn er viðurkenndur
og rætt um lausnirnar
„Staðan er alvarleg, en ég tel ofmælt að við séum á leið fram af
hengifluginu,” segir Bryndís Haraldsdóttir, þingmaður Sjálfstæðis-
flokksins. Hún var meðal fulltrúa Íslendinga á nýafstaðinni ráðstefnu
um loftslagsmál í Sharm El Sheikh í Egyptalandi og segir að þar
hafi margt áhugavert komið fram. Sérstaklega sé vert að gefa gaum
þeirri yfirlýsingu Antonios Guterres, framkvæmdastjóra Sameinuðu
þjóðanna, um að veröldin sé á hraðri leið til loftslagshelvítis, slíkar
hamfarir hljótist af hlýnun andrúmsloftsins.
Á sýningarbás Pakistans á ráðstefnunni ytra var brugðið upp
svipmyndum af afleiðingum hamfarahlýnunar þar í landi, svo sem frá
miklum flóðum þar í landi fyrr á þessu ári. Myndum þessum fylgdu
þau skilaboð að afleiðingar hlýnunar gætu orðið með svipuðu móti
annars staðar. Enginn væri eyland. Fleiri hefðu sýnt og sagt frá hinu sama.
„Þurrkar, brunnið land, flóð og veðuröfgar svo mannvirki skolast í burtu. Þetta sást í kynn-
ingarefni Sameinuðu þjóðanna og áhrifaríkum myndböndum þeirra. Hið jákvæða í stöðunni er
hins vegar að fólk um allan heim viðurkennir vandann og ræðir saman um hann. Allir eru líka
áfram um að finna lausnir; almenningur, atvinnulíf og stjórnvöld. Þá eru víða í þróun og fram-
leiðslu tæknilausnir þar sem minni útblástur og kolefnisbinding eru stóru atriðin. Sjálfsagt
verður ekki að öllu leyti hægt að sporna gegn hlýnun. Því þarf mannkynið að aðlagast nýjum
veruleika. Til slíks þarf líka að horfa til uppbyggingar allra innviða; sem vegna veðuröfga þurfa
að vera sterkbyggðari en áður. Þannig fléttast loftslagsbreytingar í rauninni inn í alla okkar
tilveru og endurmats og alþjóðlegrar samvinnu er þörf.“ sbs@mbl.is
Nú finnur
þú það sem
þú leitar að
á FINNA.is