Morgunblaðið - 25.11.2022, Qupperneq 34

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 25. NÓVEMBER 2022
Flatahrauni 7 | 220 Hafnarfirði | Sími 565 1090 | www.bjb.is
15%
afsláttur
af öllum
dekkjum
25.-28. nóv.
Verslaðu dekkin í nýrri vefverslun á BJB.is
Ekkert er því til fyrirstöðu í persónu-
verndarlögum að stjórnvöld birti
upplýsingar um eign sjávarútvegs-
fyrirtækja í öðrum sjávarútvegsfyr-
irtækjum eða fyrirtækjum sem starfa
á öðrum sviðum efnahagskerfisins.
Það getur hins vegar reynt á hvort
almannahagsmunir séu nægir til
þess að stjórnvöld geti birt upplýs-
ingar um umfangsmikið eignarhald
einstaklinga.
Þetta má lesa úr ítarlegu svari
Persónuverndar við fyrirspurn
Morgunblaðsins vegna hugsanlegra
álitaefna er snúa að persónuvernd
í tengslum við birtingu skýrslu
um eignatengsl í sjávarútvegi sem
Samkeppniseftirlitið vinnur í sam-
ræmi við samning við matvælaráðu-
neytið. Áætlað er að skýrslan verði af-
hent ráðuneytinu 31. desember 2023.
Í svarinu vekur Persónuvernd sér-
staka athygli á að svar stofnunarinn-
ar felur ekki í sér nokkra efnislega
afstöðu til þess efnis sem spurt var
um þar sem Persónuvernd hafi ekki
tekið efnislega afstöðu til þess álita-
efnis sem spurt er um og er því aðeins
svarað með „almennum hætti um þær
reglur sem taka þarf til skoðunar“.
Einkahagsmunir
Borið var undir Persónuvernd
hvort eitthvað í birtingu persónu-
greinanlegra upplýsinga af þeim toga
sem kortlagning eignatengsla í sjáv-
arútvegi og sjávarútvegs og annarra
félaga felur í sér geti stangast á við
persónuverndarsjónarmið.
„Persónuverndarlög gilda eingöngu
um upplýsingar um einstaklinga,
ekki fyrirtæki. Í því felst að birting
upplýsinga um eignarhald félaga á
öðrum félögum telst ekki til vinnslu
persónuupplýsinga samkvæmt
persónuverndarlögum. Stjórnvöld-
um getur verið nauðsynlegt að birta
tilteknar upplýsingar um einstak-
linga þegar almannahagsmunir
krefjast þess en gerð er sú krafa að
almannahagsmunirnir byggist á lög-
um að einhverju marki, þ.e. að stjórn-
vald geti ekki uppfyllt skyldur sínar
að öðru leyti en að vinna tilteknar
upplýsingar um einstaklinga,“ segir
í svarinu.
Bendir Persónuvernd á að markmið
upplýsingalaga hafi verið að tryggja
gagnsæi í stjórnsýslu. „Má ætla að í
flestum tilvikum, þar sem stjórnvöld
birta upplýsingar að eigin frumkvæði,
reyni ekki á brýn sjónarmið tengd
einkahagsmunum […] og að Persónu-
vernd muni því að mestu ekki endur-
skoða mat stjórnvalda á hvort og þá
hvaða gögn, sem ekki hafa að geyma
viðkvæmar persónuupplýsingar,
beri að afhenda eða birta.“ Þó hafi í
athugasemdum Persónuverndar við
frumvarp sem síðar varð að upplýs-
ingalögum verið bent á dæmi um
hvað falli undir bann við afhendingu
vegna einkahagsmuna. „Þá er þar
tekið fram að almennt sé óheimilt að
veita upplýsingar um fjárhagsmálefni
einstaklinga, t.d. tekjur og fjárhags-
stöðu, nema lagaheimild standi til
veitingar upplýsinganna. Varðandi
birtingu upplýsinga um umfangsmik-
ið eignarhald einstaklinga í tilteknum
félögum getur reynt á hvort almanna-
hagsmunir krefjist þeirrar birtingar.“
Takmarkanir
Þá segir að í tilfellum er snúa að
birtingu stjórnvalda á upplýsingum
að eigin frumkvæði gæti það fallið
undir skyldu stjórnvalda til birtingar
samkvæmt upplýsingalögum eða öðr-
um lögum er varða viðkomandi stofn-
un. „Við mat á birtingu persónuupp-
lýsinga hjá stjórnvöldum á grundvelli
upplýsingalaga og sérlaga getur þurft
að líta til persónuverndarsjónar-
miða.“
Á efnislegu gildissviði persónu-
verndarlöggjafarinnar eru einnig
ákveðnar takmarkanir sem þarf að
hafa í huga í þessu sambandi. Ein
þeirra er sú að persónuverndarlög
takmarka ekki þann rétt til aðgangs
að gögnum sem mælt er fyrir um í
upplýsingalögum og stjórnsýslulög-
um. Í því sambandi ber að líta til 5. gr.
upplýsingalaga, þess efnis að skylt sé
að veita almenningi aðgang að fyrir-
liggjandi gögnum sem varða tiltekið
mál, svo og tilteknum fyrirliggjandi
gögnum, með þeim takmörkunum
sem greinir í lögunum sjálfum. Þá
er einnig að finna í upplýsingalög-
um hvatningu til stjórnvalda að birta
gögn að eigin frumkvæði. Á meðal
takmarkana við veitingu aðgangs eða
birtingu er bann 9. gr. laganna við
að almenningi sé veittur aðgangur
að gögnum um einka- eða fjárhags-
málefni einstaklinga sem sanngjarnt
er og eðlilegt að leynt fari, nema sá
samþykki sem í hlut á.“
Undanþága er frá þessum reglum
hvað varðar viðkvæmar persónu-
upplýsingar en undir það falla meðal
annars upplýsingar um heilsufar, kyn-
líf og kynhneigð eða vímuefnanotkun.
lPersónuverndarsjónarmið gilda einnig um eignarhald einstaklinga í sjávarútvegi
Óvissaumbirtinguupp-
lýsingaumeignarhald
Gunnlaugur Snær Ólafsson
gso@mbl.is
Morgunblaðið/Eggert
PersónuverndUpplýsingar um umfangsmikið eignarhald einstaklinga gætu verið álitaefni.
Leggur
til hærri
veiðigjöld
l2,5milljarða
króna hækkun
Svandís Svavarsdóttir matvæla-
ráðherra leggur til að veiðigjald
hækki á næsta ári um 2,5 millj-
arða króna að nafnvirði miðað
við núverandi áætlun næsta
árs. Hækkunin leggst aðallega á
uppsjávarútgerðirnar sem veiða
síld, loðnu, kolmunna og makríl
og er gert ráð fyrir að þær greiði
2,3 milljarða króna á árinu 2023 í
stað þeirra 700 milljóna sem þær
myndu greiða að óbreyttu.
Á grundvelli gildandi laga myndu
útgerðirnar greiða í ríkissjóð
sjö milljarða króna í veiðigjöld á
næsta ári en samþykki Alþingi
breytinguna munu þær greiða
9,5 milljarða. Þetta kemur fram
í greinargerð frumvarps um
breytingu á lögum um veiðigjald
sem birt hefur verið á vef Alþingis.
Frumvarpinu er ætlað að auka
stöðugleika í upphæð veiðigjalds
og er lagt til að „séu skattalegar
fyrningar samtals hærri en 20%
af fyrningargrunni að viðbættum
200 millj. kr. skuli Skatturinn
dreifa því sem umfram er á næstu
fimm ár. Áætluð vaxtagjöld skulu
nema sömu fjárhæð og þær fyrn-
ingar sem lagðar eru til grundvall-
ar útreikningi á veiðigjaldi á ári
hverju.“
Breytingin hefur í för með sér
að „veiðigjald næstu ára verður
hærra en áætlað var vegna þaks-
ins en lægra árin þar á eftir, verði
ekki gerðar frekari breytingar
á lögum um veiðigjald, þar sem
fyrningar sem að óbreyttu kæmu
að fullu til frádráttar rekstrar-
kostnaði einstakra fyrirtækja
næstu eitt til tvö árin dreifast yfir
á fleiri ár og verða í gangi í allt að
fimm ár,“ segir í greinargerðinni.
gso@mbl.is
KOMINN TÍMI
Á GÓLFIN?
Ræstingar og tengd þjónusta
er okkar sérgrein.
Faglegar heildarlausnir
– allt á einum stað.
Dalshraun 6 | 220 Hafnarfjörður | 581 4000
solarehf.is | solarehf@solarehf.is