Morgunblaðið - 22.12.2022, Blaðsíða 42

42 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 22. DESEMBER 2022
LAUGAVEGI 24 - REYKJAVÍK - S. 552 0800
SKIPAGÖTU 7 - AKUREYRI - S. 462 4646Funahöfði 1 | 110 Reykjavík | Sími 567 4840 | www.bilo.is | bilo@bilo.is
Komdu í BÍLÓ!
AUDI E-tron 50 Sportback S-line
Nýskráður 03/2021 ekinn 28þkm. Rafmagnsbíll, uppgefin drægni 360 km.
S-line innan og utan, 21“ álfelgur, Bang & Olufsen hljómtæki, glerþak,
myndavélaspeglar, miðstöð afturí, S-line leðursæti o.fl!
Glæsilegt eintak til afhendingar strax! Raðnúmer 111277
00
M.BENZ EQB350 4MATIC POWER
Nýskrá .
Rafmagnsbíll, uppgefin drægni 438 km. AMG line innan og utan. Glerþak,
20“ álfelgur, sjónlínuskjár, 360° bakkmyndavél, rafmagn og minni í fram-
sætum og margt fleira. Designo Patagonia rauður!
Stórglæsilegur bíll til afhendingar strax! Raðnúmer 505251
M.Benz EQA250 Power First Edition
Nýskráður 04/2022 ekinn 52 km. Ókeyrður sýningarbíll! Rafmagnsbíll,
uppgefin drægni 488 km. AMG line innan og utan. 20“ álfelgur. Mountain
grey magno mattgrár!
Stórglæsilegt eintak til afhendingar strax! Raðnúmer 739266
0
0
ðu 2 k n þ
Fullur salur af
rafmagnsbílum
Gleðilega hátíð
með þökk fyrir
viðskiptin á árinu
Síungu strákarnir
Indriði Jónsson og
Árni Sveinsson
Sjáðu úrvalið
Börn eru mér og
okkur í Flokki fólksins
hugleikin alla daga.
Ástæðan fyrir því að
ég gekk til liðs við
Flokk fólksins á sínum
tíma var ekki síst sú
að stefna flokksins
setur börn og barna-
fjölskyldur í forgang.
Fólkið fyrst og svo allt
hitt er okkar kjörorð.
Flokkur fólksins vill útrýma fátækt,
enda ætti enginn að þurfa að vera
fátækur á Íslandi. Hér er í raun
gnótt fyrir alla ef stjórnvöld halda
vel á spilunum.
Pólitíkin er ekki að standa sig
þegar kemur að þjónustu við börn,
öryrkja og eldra fólk sem ekki hef-
ur nóg að bíta og brenna. Hjálp-
arstofnanir hafa ekki undan. Þeir
sem eiga einna mest bágt koma úr
röðum einstæðra foreldra, öryrkja
og eldra fólks sem eru á leigumark-
aði. Fátæktin fer verst með börnin.
Áhrifin eru neikvæðust á þau vegna
þess að þau eru börn og þarf það
varla frekari útskýringar við.
Þrátt fyrir ný farsældarlög þá
eru biðlistar langir hjá stofnunum
ríkisins eins og Þroska- og hegð-
unarstöð og Barna- og unglingageð-
deild. Barn í djúpstæðri vanlíðan
kann að þurfa að bíða mánuðum
saman eftir greiningu og meðferð.
Biðlistar barna eftir fagþjónustu
skóla hafa lengst jafnt og þétt. Árið
2018 biðu 400 börn ýmist eftir sál-
fræðiþjónustu eða talmeinaþjón-
ustu, árið 2021 biðu 1600 börn og
nú bíða 2048 börn.
Niðurskurðarhnífurinn hjó til
þeirra sem minnst mega sín
Seinni umræða fjárhagsáætlunar
var lögð fram í borgarstjórn 6. des-
ember sl. og lagði meirihlutinn þá
fram 92 tillögur. Enginn þeirra
hafði neitt að gera með að draga úr
biðlistum barna eftir sálfræði- eða
talmeinaþjónustu. Þvert á móti
voru meðal tillagna, tillögur sem
skerða þjónustu til barna og ung-
linga, fólks með geðröskun og þjón-
ustu við eldra fólk. Flokkur fólksins
sættir sig ekki við þetta og lögðum
við til á síðasta borgarráðsfundi að
meirihlutinn endur-
skoði að leggja niður
starfsemi Vinjar. Það
hlýtur að vera hægt að
spara á öðrum sviðum
en að taka vettvang
frá fólki með geðrask-
anir þar sem þau njóta
félagsskapar. Margir
líta á Vin sem sitt ann-
að heimili. Víst má þó
telja að þessi tillaga
Flokks fólksins um að
endurskoða nið-
urskurðinn til Vinjar
verður felld eða henni vísað frá.
Jólin koma
Margar fjölskyldur standa
frammi fyrir kaldranalegum veru-
leika allt árið en um jólin er eins og
hinn kaldi veruleiki verði enn meira
áberandi. Flokkur fólksins heldur
áfram að gera sitt besta á Alþingi
og í borgarstjórn. Hinn almenni
borgari hefur einnig mikilvægu
hlutverki að gegna. Hvert svo sem
hlutverk okkar er berum við
ábyrgð sem samfélagsþegnar. Um-
fram allt er að vera meðvitaður um
þessi mál og láta sig þau varða.
Fyrir hvern þann sem líður illa af
einhverjum ástæðum þá skipta
tengsl við aðra manneskju sköpum.
Ef vandinn er inn á heimilinu þá
geta tengsl við manneskju utan
heimilisins verið akkeri og hald-
reipi, styrkur og stuðningur á erf-
iðum tímum.
Málefni barna varða okkur öll. Ef
við höfum áhyggjur af einhverju
þessara barna eða teljum að það sé
ekki allt með felldu þá þarf að
spyrja: Hvað get ég gert í stöðunni
sem gagnast þessu barni?“
Stundum þarf þor og kjark til að
skipta sér af, spyrja áleitinna
spurninga ef þess er þörf og stíga
inn í aðstæður eða atburðarás ef
óttast er að hagsmunum barns sé
ábótavant eða aðstæður óboðlegar.
Ekki láta röddina sem segir “þetta
kemur mér ekki við“ stýra för. Við
erum öll ábyrg sem samfélagsþegn
þessa lands. Stundum er nauðsyn-
legt að tilkynna mál til Barna-
verndar eða hringja á lögreglu í til-
fellum þar sem grunur leikur á um
að heimilisofbeldi og/eða stjórnlaus
neysla sé í gangi. Ef við verðum
þess áskynja að hagsmunum barns
sé ógnað er aðeins eitt sem má ekki
gera og það er að gera ekki neitt.
Erfitt hlutskipti að
fá engu ráðið
Það er erfitt að vera í stjórn-
málum og fá litlu eða í raun engu
ráðið. Það tekur á að þurfa að horfa
upp á það ár eftir ár að ekki er tek-
ið á nauðsynlegum málum fólksins.
En hér er lýðræðið í hnotskurn.
Ekki er langt síðan Íslendingar
völdu leiðtoga bæði til þings og
borgar. Vissulega eru ekki allir
óánægðir með hvernig kökunni eru
skipt. Stór hópur á Íslandi hefur
það gott. Ef húsnæðismarkaðurinn
væri ekki eins brenglaður og raun
ber vitni væri heilmikið betra. Hús-
næðisvandinn er á ábyrgð ráða-
manna. Nú eiga þeir bágast sem
eru nauðbeygðir til að greiða ok-
urleigu, leigu sem þeir eiga sjálfir
ekki fyrir og þurfa að skrapa sam-
an í hverjum mánuði með ýmsum
leiðum. Áhyggjur eru að sliga
þennan hóp og verst settir eru þeir
sem eru eina fyrirvinna heimilis og
öryrkjar sem ekki fá notið sinna
fáu króna vegna skerðingarlaga rík-
isstjórnarinnar.
Við kjörnir fulltrúar minnihlut-
ans getum fátt annað en hrópað úr
pontu, lagt fram tillögur í þeirri von
að þær fái áheyrn og jákvæða af-
greiðslu og vonast til að brátt sjái
ráðamenn ljósið. Flokkur fólksins
vill að tekið sé utan um þá verst
settu með sértækum ráðum, enda
eina leiðin til að auka jöfnuð í sam-
félagi þar sem ójöfnuður vex með
hverri viku.
En áfram skal haldið. Við í
Flokki fólksins erum þrautseig og
stöndum okkar vakt.
Málefni barna varða okkur öll
Kolbrún
Baldursdóttir » Pólitíkin er ekki að
standa sig þegar
kemur að þjónustu við
börn og fólk sem ekki
hefur nóg að bíta og
brenna. Hjálparstofn-
anir hafa ekki undan.
Kolbrún Baldursdóttir
Höfundur er oddviti Flokks fólksins
í borgarstjórn Reykjavíkur.
„Í öngum mínum
erlendis/yrki ég
skemmsta daginn“
hripaði Jónas niður á
vetrarsólstöðum fyrir
178 árum og átti þá
aðeins fimm mánuði
ólifaða.
Stökurnar urðu
fjórar. Á nýársdaginn
næsta á eftir orti
hann snilldarkvæðið
Svo rís um aldir árið hvurt um sig,
eilífðar lítið blóm í skini hreinu.
Mér er það svosem ekki neitt í neinu,
því tíminn vill ei tengja sig við mig.
Seinna um veturinn, þann síð-
asta sem hann lifði, orti hann vor-
vísuna hugljúfu
Tinda fjalla,
áður alla
undir snjá,
sín til kallar sólin há;
Fleira gott orti hann þennan
vetur og seinast Leiðarljóðið til
Jóns Sigurðssonar.
Andinn var sem sagt ekki út-
brunninn þótt líkaminn væri orð-
inn hrör, er Jónas deyði eftir slys-
farir, hinn 26. maí 1845 og var
jarðsettur í Assistens-kirkjugarð-
inum hinn 31. sama mánaðar.
Því fór ég að hugsa um þetta, og
kirkjugarðinn, sem landar í Höfn
kölluðu á sinn máta Hjástoð-
arkirkjugarð, að ég horfði fyrir
stuttu á fræga mynd eftir sögu
Martins Andersens Nexö, Pelle
erobreren, sem fjallar um hjúa-
þrælkun og fátækt á síðari hluta
nítjándu aldar í Svíþjóð og Dan-
mörku. Ég hef vitað af þeirri bók
alla tíð en langt síðan ég las hana.
Önnur fræg bók eftir Nexö er
Ditte menneskebarn, sem sumir
Danir segja að sé fyrirmyndin að
Sölku Völku, en við Íslendingar
mótmælum því að sjálfsögðu. Ditte
hlaut líka aðra frægð seinna er
sovéskur stjörnufræðingur nefndi
smástirni eftir henni.
Til að gera langa sögu stutta var
Nexö sannfærður kommúnisti og
sovétvinur og flutti til Dresden í
Austur-Þýskalandi eftir stríð og
bjó þar til dauðadags 1954. Þá var
hann fluttur heim og jarðaður í
Assistens-kirkjugarðinum við
Norðurport. Þessi garður var lagð-
ur 1760 og var upphaflega ætlaður
fátæklingum eftir skæða farsótt
sem herjaði á Kaupmannahöfn á
þeim tíma. Sá fyrsti utan borg-
armúranna og varð skjótlega vin-
sæll pikknikkstaður um helgar og
á hátíðum.
Síðan gerist það að
kunnur góðborgari,
stjörnufræðingur og
herráðsmaður, sækir
um leyfi til að fá að
hvíla þar og fær. Upp
úr því verður það eins
konar „cult“ og hinsta
æra að liggja í þessum
garði og eftirsótt af
skáldum og öðrum
andans mönnum og er
til langur listi af slík-
um.
Ekki er Jónas á þeim lista, enda
á hann að hafa verið fluttur heim,
þótt einhverjir efist, en á hinn bóg-
inn er velgjörðamaður Jónasar,
Finnur Magnússon prófessor, þar
nefndur ásamt t.d. H.C. Andersen,
Niels Bohr og Sören Kierkegaard,
og svo öðrum velgjörðamanni Jón-
asar, Japhetus Steenstrup (1813-
1897), en þeir ferðuðust saman um
Ísland og unnu í félagi að Íslands-
lýsingu í Sórey um nokkurt skeið.
Já, bein Jónasar voru – eða ekki
– flutt heim og jarðsett – eða ekki
– á Þingvöllum.
Þegar lesin er lýsing sænska
skáldsins Karls Augusts Nicanders
á Assistens-kirkjugarðinum frá
1827 fer ekki hjá því að manni
finnist sem Jónas hafi verið snuð-
aður um huggulegan hvíldarstað til
að bíða dómsdags, að Þingvöllum
annars ólöstuðum.
Nicander segir: „Til að njóta
annarrar upphafinnar hátíðar gekk
ég eitt kvöld gegn um Norðurport
inn í hinn svokallaða
Assistens-kirkjugarð. Hann er
sannarlega einn allra fallegasti
kirkjugarður Evrópu. Laufprúð
tré, skuggsælir stígar, opin svæði
þakin blómskrúði. Grafhýsi í
skugga blæaspa, marmaralegstein-
ar, grátvíðir, vafningsviður og í
lofti fuglasöngur. Allt þetta gerir
þennan stað dauðans að sannri
Paradís.“
Þetta sagði sænska skáldið þá,
og enn er jarðsett í hluta garðsins
og enn leita menn sér þar afþrey-
ingar og tilbreytni ofanjarðar, þótt
margt sé breytt síðan lagsbræður
Jónasar báru hann harmþrungnir
til grafar í „blíða sólskini“ vorið
1845.
Var Jónas
snuðaður?
Ólafur Stefánsson
Ólafur Stefánsson
» Já, bein Jónasar
voru – eða ekki –
flutt heim og jarðsett –
eða ekki – á Þingvöll-
um.
Höfundur er garðyrkjubóndi og
grúskari.
olstef4@gmail.com