Morgunblaðið - 06.06.1987, Blaðsíða 43

Morgunblaðið - 06.06.1987, Blaðsíða 43
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 6. JÚNÍ 1987 43 AFGANISTAN Erlendar baakur Siglaugur Brynleifsson Doris Lessing: The Wind Blows Away Our Words and other Docu- ments Relating to the Afghan Resistance. Picador 1987. Heitið á þeim landsvæðum sem afganska ríkið spannar, Afganistan, er fyrst notað 1747. „Afganistan er tæplega 650 þúsund ferkílómetrar að flatarmáli, hæð landsins yfir sjáv- armáli er að meðaltali um 2000 metrar. Íbúafjöldi um 14.500.000. Af þeim fjölda hafa 5.000.000 flúið land eftir innras Rússa 1979 ..." (Knaurs Weltspiegel 1986). Innrásir hófust í Afganistan á 19. öld. Tvö heimsveldi kepptu um áhrif þar, Rússar og Bretar. Afganir hröktu breska innrásarheri þrisvar af höndum sér og stóðust ágengni Rússa. Eftir byltinguna 1917, hófst ásælni Sovétríkjanna, þau lögðu und- ir sig íslömsk ríki sem lágu að landinu og eftir valdarán kommúnista 1979 hófust bein afskipti Sovétríkjanna af málefhum Afganistan. Þeim lauk með beinni árás sovéska herja inn í iandið í desember 1979 og stofnun leppstjórnar Sovétríkjanna þar. Afg- anir vörðust innrásarherjunum og kommúnískum landráðamönnum og gera enn. Nú hefur þessi barátta staðið á áttunda ár, barátta illa vopnaðrar þjóðar við tæknivædda heri eins vold- ugasta herveldis okkar tíma. Þetta er ójafn leikur, en þótt svo sé, hefur sovéska veldinu ekki tekist að „friða" landið að sovéskum hætti. Mikill hluti landsins er á valdi þjóðfrelsisaflanna og öll þjóðin stendur gegn innrásar- liðinu og afgönskum þýjum þess. Þessi barátta hefur kostað afgönsku þjóðina rúmlega milljón myrtra og flótta 5 milljóna úr landi og eyðingu blómlegra byggða. Hernaðartækni sovésku herjanna er meðal annars fólgin í því að limlesta og drepa sem flesta óbreytta borgara og ekki síst börn með því að dreifa „sprengjuleik- föngum" og „sprengjusælgæti" úr flugvélum á götur og stígi, þar sem vænta má umferðar barna. Afleið- ingarnar má sjá f sjúkrahúsum og sjúkraskýlum, sem hefur verið komið upp í flóttamannabúðum innan landamæra Pakistans. Doris Lessing hefur stutt and- spyrnuhreyfingu Afgana allt frá upphafi baráttunnar gegn „friðar- sókn" sovéska hersins. Hún fór til Peshawar í Pakistan í september 1986, en þar eru aðalstöðvar and- spyrnuhreyfingar Afgana staðsettar og þar eru fjölmennustu flótta- mannabúðimar. Hún átti tal við fjölda „mujaheddina", foringja og óbreytta liðsmenn, sem heimsækja fjölskyldur sínar í Peshavar, þegar færi gefst frá styrjöldinni í Afganist- an. Hún talaði við konurnar, sem voru ómyrkar í máli um þær þjáning- ar og hörmungar sem þær og þjóð þeirra mátti og má þola. Einnig ræddi hún við forystumenn helstu flokka andspyrnuhreyfinganna og þeirra pólitísku flokka sem mest kveður að. Prásögn Lessing skiptist fjóra hluta. í fyrsta hlutanum segir frá Kassöndru grískra goðsagna, Tróju- borg og sorglegum örlögum. Kas- sandra gat sagt fyrir óorðna atburði, sem gengu eftir spádómum hennar, en sá var hængurinn, að enginn trúði henni. Lessing líkir goðsöguhum um Kassöndru við þá, sem nú á tímum benda á ískyggileg einkenni, sem benda til ömurlegrar framtíðar.en fáir taka mark á þeim ábendingum. Annar hluti bókarinnar heitir „Orð vor berast burt með vindunum". Hún hefur eftir kunnum mujaheddin- for- ingja: „Það versta er, að í fyrstu virtist allur heimurinn standa með okkur, nú vitum við að við berjumst einir." Lessing segir að Afganir og af- Doris Lessing staða þeirra verði ekki skilin nema að menn hafi það í huga að Afganir séu mestu einstaklingshyggjumenn í heimi. Þess vegna er erfitt að sam- eina afganska andspyrnuhreyfingu í samstillta hreyfingu undir einni stjórn. Sjálfræðið er þeim jafn nauð- synlegt og loftið. „Hver og einn þessara manna er fæddur til for- ystu." í viðtali höfundar við leiðtoga Hariqat-flokksins,; Amir Mohamedi, segir: Hann taldi, að tala kommún- ista í Afganistan eftir valdaránið 1978 hafi e.t.v. verið um 75 þúsund, „við höfum drepið um fimmtíu þús- und og afganginn drepum við innan tíðar." Amírinn er af kunnri ætt skálda og kappa, en „það er ekki óalgengt í Afganistan að slíkt fari saman". Talsverður hluti þeirra 5 milljóna flóttamanna, sem flúið hafa land, hafa leitað griðastaðar í íran. Þótt kjör flóttamanna í Pakistan séu erf- ið, þá er aðstaða þeirra í íran að sumra áliti vonlaus, eftir að Kho- meini komst að vissu samkomulagi við ríkisstjórn Sovétríkjanna. Muhja- heddinar sem heimsækja fjölskyldur sínar þar eru nú handteknir og af- hentir Rússum. Við valdatöku kommúnista og innrás sovéska hersins hófust hreins- anir, einkum í röðum menntamanna, „heil kynslóð skálda, rithöfunda, leik- ritaskálda og menntamanna hefur horfið inn í fangelsin og síðan hefur ekkert heyrst um þá". Afganir voru og eru þjóð skálda, en skáldið er hættulegasti andstæðingur þursanna í Kreml og sporgöngumanna þeirra vítt um heim.. í þriðja kafla er viðtal við Tajwar Kakar. Hún á sér langa sögu í and- spyrnuhreyfingunni og þoldi bæði andlegar og líkamlegar pyntingar þegar hún var í fangelsi Sovét- manna. Saga hennar er gott dæmi um þær aðferðir sem notaðar eru til að brjóta niður sjálfsvirðingu og vilja- stýrk. Saga þessarar konu og reynsla er samskonar og þeirra sem sættu svipuðum aðferðum í pyntingaklef- um Gestapo og sæta enn í dag vítt um heim í pyntingaklefum kommúní- skra gerræðisstjórna og annarra gerræðisstjórna. En í Afganistan mun pyntingaiðjan vera rekin af mestum krafti og þar eru fórn- arlömbin fjölmennust. í lokakaflanum fjallar höfundur um viðbrögð fjölmiðla á Vesturlönd- um við baráttu andspyrnuhreyfing- arinnar í Afganistan. Hún segir: „Það munu vera um tíu milljónir flóttamanna í heiminum, (þá miðað við síðustu áratugi) af þeim fjölda eru 5 milljónir Afgana. Það má lesa í fyrirsögnum stórblaðanna að svo og svo margar þúsundir hafi flúið Eþíópíu og Súdan, en flóttamanna- tölum frá Afganistan er aldrei slegið upp sem stórfyrirsögn." Lessing seg- ir síðan frá viðbrögðum helstu stórblaða í Bandaríkjunum og á Bret- landi við þeim greinum sem hún skrifaði um ástandið f Afganistan og í flóttamannabúðum Afgana í Pakistan. Hún nefnir í þessu sam- bandi „Washington Post" og viku- blöðin „Time" og „Newsweek". (í eftirmála segir hún, að eftir ritstjóra- skipti við „The New Yorker" hafi það blað ákveðið að birta greinarnar). Lessing nefnir einnig dæmi um aðra fjölmiðla, sjónvarpsstöðvar og út- varpsstöðvar, sem virðast leitast við að draga sem mest úr eða hylma yfir þjóðarmorðin, sem Sovétríkin stunda nú f Afganistan. Hún vitnar í einn muhajeddina, sem sagði. við hana: „Blöðin myndu minnast á bar- áttu okkar ef við værum svartir í framan." Misræmið í fréttamati er oft undarlegt en það er fleira sem kemur til varðandi Afganistan. Frið- arumræður, sem eiga sér stað bæði í samningaumræðum milli stórveld- anna og á almennum vettvangi, leggja takmarkaða áherslu á það sem þar fer fram. í „friðarsókn" róttækra friðarsinna er málefnum Afganistapr— sleppt eða að litlu getið nema til málamynda. Friðarfræðslan er sama marki brennd. Það er lfkast sem þessir grátklökku friðarsinnar gleymi af ásettu ráði því þjóðar- morði, sem þar fer fram og auðvitað villimannslegum aðförum sovéskra innrásarherja. Þegar Gorbachev kvaðst mundu láta kalla heim nokk- urn hluta sovéskra herja í Afganist- an, þá töldu margir friðarsinnar að þar með væri styrjöldinni lokið, og Gorbachev myndi farsællega sjá um afganginn, Afganistan væri sem sé afgreitt mál. Allar yfírlýsingafiiP' Gorbachevs reyndust lygi einber. Morðæðinu hefur sfður en svo linnt, en „friðarsinnar" fara um í hópum, grátklökkari en nokkru sinni fyrr og fullir þakklætis fyrir friðar- yfirlýsingar forystumanna hinna friðelskandi Ráðstjórnarríkja. Þeim er lagið að hafa uppi hugsjónavaðal um frið og frelsi og hafa nógu hátt til þess að sem fæstir heyri neyðaróp þjóðar, sem er verið er að myrða. Frásagnir Lessing um viðbrögð fjölmiðla og blaða við upplýsingum hannar um Afganistan minna á upp- lýsingar Malcolm Muggeridge um hungurdauðann í Úkraínu á fjórða áratug þessarar aldar. Muggeridge^- ætlaði að setjast að í Sovétríkjunum og flutti þangað ásamt eiginkonu sinni. Honum nægði árið til þess að sjá hvers kyns var og hann kynntist ástandinu í Ukraínu af eigin raun. 011 skrif hans um atburði og ástand í Sovétríkjunum voru fryst og talinn afturhaldsáróður. Löngu löngu síðar losnuðu menn undan þeim álögum ' lyga og hræsni, sem áróðursmeistar- ar og fylgihnettir þeirra höfðu lagt á almenningsálit vestrænna ríkja. Þessar greinar Doris Lessing ættu að ýta við samvisku einhverra og til þess eru þær skrifaðar. á morgun Guöspjall dagsins: Jóh. 14.: Hver sem elskar mig. ÁRBÆJARPRESTAKALL: Hátíð- arguðsþjónusta í Árbæjarkirkju hvítasunnudag kl. 11.00 árdegis. Organleikari Jón Mýrdal. Sr. Guð- mundur Þorsteinsson. ÁSKIRKJA: Guðsþjónusta og alt- arisganga hvítasunnudag kl. 14.00. Fermdir verða Jónbjörn Óttarsson, p.t. Hraunbæ 64 og Ólafur Guðjónsson, Sunnuvegi 5. Sr. Árni Bergur Sigurbjörnsson. BREIÐHOLTSPRESTAKALL: Há- tíðarguðsþjónusta kl. 11 á hvíta- sunnudag i Bústaðarkirkju. Ath. breyttan messustað. Organisti Guðni Þ. Guðmundsson. Ingibjörg Marteinsdóttir syngur stólvers. Sr. Gísli Jónasson. BÚSTAÐAKIRKJA: Hátíðarguðs- þjónusta kl. 11 á hvítasunnudag. Ath. breyttan messutíma. Organ- isti Guði Þ. Guðmundsson. Ingi- björg Marteinsdóttir syngur stólvers. Sr. Gísli Jónasson mess- ar. Sóknarnefnd. DIGRANESPRESTAKALL: Hátíð- arguðsþjónusta í Kópavogskirkju hvítasunnudag kl. 11. Sr. Þorberg- ur Kristjánsson. Annan hvítasunnudag: Guðs- þjónusta kl. 11 í Kópavogskirkju. Sr. Þorbergur Kristjánsson. DÓMKIRKJAN: Hvitasunnudag: Kl. 11. Hátíðarmessa. Ingólfur Helgason bassasöngvari syngur stólvers. „Bæn úr Biblíuljóðum" eftir Dvorák. Hátífiarsöngvar sungnir. Sr. Þórir Stephensen. Kl. 13:00. Messa í Landakotsspítala. Organleikari Birgir Ás Guðmunds- son. Sr. Þórir Stephensen. Kl. 14:00. Messa í Hafnarbúöum. Organleikari Birgir Ás Guðmunds- son. Sr. Þórir Stephensen. Annan hvítasunnudag: Kl.11. Hátíðar- messa. Sr. Þórir Stephensen. ELLIHEIMILIÐ GRUND: Guðs- þjónusta hvítasunnudag kl. 10. Sr. Ólafur Jóhannsson. FELLA- OG HÓLAKIRKJA: Hátíð- arguðsþjónusta kl. 11 á hvtta- sunnudag. Organisti Guðný Margrét Magnúsdóttir. Sr. Hreinn Hjartarson. FRÍKIRKJAN f Reykjavík: Hátíð- arguðsþjónusta á hvítasunnudag kl. 14. Fríkirkjukórinn syngur. Org- anisti Violetta Smidova í fjarveru organistans. Sr. Gunnar Björns- son. Annan hvítasunnudag: Barna- guðsþjónusta kl. 11. Guðspjallið í myndum. Barnasálmar og smá- barnasöngvar. Afmœlisbörn boðin sérstaklega velkomin. Framhalds- saga. Sr. Gunnar Björnsson. GRENSÁSKIRKJA: Messa kl. 11 á hvítasunnudag. Organisti Árni Ar- inbjarnarson. Sr. Halldór S. Gröndal. Annan hvítasunnudag: Messa kl. 18 í Furueeröi 1. Sr. Halldór S. Gröndal. HALLGRÍMSKIRKJA: Laugardag: Setning kirkjulistahátífiar í Hallgrí- mskirkju kl. 17. Hvftasunnudag: Hátíðarmessa kl. 11. Sr. Karl Sig- urbjörnsson. Kór Neander-kirkj- unnar og mótettukór Hallgríms- kirkju syngja. Hátíðarmessa kl. 14. Sr. Ragnar Fjalar Lárusson. Sólrún Bragadóttir og Bergþór Pálsson syngja einsöng. Annan hvítasunnudag: Messa kl. 11. Sr. Ragnar Fjalar Lárusson. Altarisganga. Kór Neanderkirkj- unnar syngur. Guðsþjónusta heyrnarlausra kl. 14. Sr. Miyako Þórðarson. Vortónleikar mótettu- kórs Hallgrímskirkju kl 17. Þriðju- dag: Fyrirbænamessa kl. 10.30. Beðið fyrir sjúkum. LANDSPÍTALINN: Messa kl. 10. Munið dagskrá Kirkjulistahátíð- ar. HÁTEIGSKIRKJA: Messa kl. 11 á hvítasunnudag. Sr. Tómas Sveins- son. Annan hvitasunnudag: Messa kl. 11. Organleikari Orthulf Prunner. Sr. Arngrímur Jónsson. BORGARSPÍTALINN: Guðsþjón- usta kl. 10.00 á hvítasunnudag. Sr. Sigfinnur Þorleifsson. KÁRSNESPRESTAKALL: Hátíð- arguðsþjónusta í Kópavogskirkju hvítasunnudag kl. 11. Sr. Árni Pálsson. LANGHOLTSKIRKJA: Kirkja Guð- brands biskups. Hátíðarguðsþjón- usta kl. 11. Garðar Cortes syngur stólvers og flytur hátíðarsöngva sr. Bjarna Þorsteinssonar ásamt kór Langholtskirkju. Prestur Sig. Haukur Guðjónsson. Organisti Jón Stefánsson. Sóknarnefnd. LAUGARNESKIRKJA: Laugardag 6. júní: Guðsþjónusta í Hátúni 10b, 9. hæð kl. 11. Hátíðarguðs- þjónusta á hvítasunnudag kl. 11. Altarisganga. Ólöf Kolbrún Harð- ardóttir syngur einsöng með kirkjukórnum. Þetta er síðasta messa fyrir sumarfrí sóknar- prests. Næst verður messað 5. júlí kl. 11. Sr. Árni Bergur Sigur- björnsson þjónar Laugarnespre- stakalli í fjarveru sóknarprests. Sóknarprestur. NESKIRKJA: Guðsþjónusta kl. 11. Sr. Frank M. Halldórsson. Annan hvftasunnudag: Guðsþjónusta kl. 11. Sr. Frank M. Halldórsson. Miðvikudag: Fyrirbænamessa kl. 18.20. Sr. Frank M. Halldórsson. Aðalfundur Nessafnaðar verður haldinn f immtudag 11. júní kl. 18. SEUASÓKN: Guðsþjónusta í Öld- uselsskólanum hvítasunnudag kl. 11 árdegis. Elín Sigurvinsdóttir syngur einsöng. Guösþjónusta er í Seljahlíð hvítasunnudag kl. 14. Sóknarprestur. SELTJARNARNESPRESTAKALL: Hátíðarguðsþjónusta kl. 11 á hvítasunnudag. Organisti Sighvat- ur Jónasson. Prestur Solveig Lára Guðmundsdóttir. FRÍKIRKJAN í Hafnarfiröi: Hátíð- arguðsþjónusta kl. 11 á hvíta- sunnudag. Sr. Einar Eyjólfsson. KIRKJA ÓHÁÐA safnaðarins: Hátíðargufisþjónusta kl. 14 á hvítasunnudag. Sr. Þórsteinn Ragnarsson. HVITASUNNUKIRKJAN Fílad- elfía: Hátífiarguðsþjónusta kl. 20. Ræðumaður Sam Daniel Glad. Fórn til Ijóssins. DÓMKIRKJA Krísts konungs, Landakotl: Hvítasunnudag: Lág- messa kl. 8.30. Hámessa kl. 10.30. Lágmessa kl. 14. Rúmhelga daga er lágmessa kl. 18 nema á laugardögum, þá kl. 14. Annan hvítasunnudag verður hámessa kl. 10.30. MARÍUKIRKJA, Breiðholti: Há- IT16SS8 kl 1 1 HJÁLPRÆÐISHERINN: Útisam- koma á Lækjartorgi hvítasunnu- dag kl. 16 ef vefiur leyfir og hátíðarsamkoma kl. 20.30. Annan hvítasunnudag: Samkoma á Droplaugarstöðum kl. 16. NÝJA POSTULAKIRKJAN, Háa- leitisbraut 55: Messa kl. 11 og kl. 17 hvítasunnudag. GARÐAKIRKJA: Hvítasunnudag- ur: Hátíðarguðsþjónusta kl. 11. Ferming. Altarisganga. Fermdur verður Steinbergur Finnbogason, Blikanesi 10, Garðabæ. Sr. Arnf- rfður Guðmundsdóttir messar. Garðakórinn syngur. Organisti Þorvaldur Björnsson. Sr. Bragi Friðriksson. BESSASTAÐAKIRKJA: Hátíðar- guðsþjónusta kl. 14. Álftaneskór- inn syngur. Guðný Árnadóttir syngur einsöng. Stjórnandi John Speight. Organisti Þorvaldur Björnsson. KAPELLA St. Jósefssystra Garoabœ: Hámessa kl. 14. HAFNARFJARÐARKIRKJA: Hvíta- sunnudag: Hátíðarguðsþjónusta kl. 11. Annan hvítasunnudag: Skírn kl. 14. Vakningasamkomur þriðjudags-, miðvikudags- og fimmtudagskvöld kl. 20.30. Vegur- inn, kristið samfélag, leiðir ásamt sóknarpresti. Sr. Gunnþór Inga- son. FRÍKIRKJAN, Hafnarfirði: Hátíð- arguðsþjónusta hvítasunnudag kl. 11. Sr. Einar Eyjólfsson. KAPELLAN St. Jósefsspítala: Hámessa kl. 10. Rúmhelga daga messa kl. 18. KARMELKLAUSTUR: Hámessa kl. 8.30. Rúmhelga daga messa kl. 8. ÚTSKÁLAKIRKJA: Hátíðarguðs- þjónusta kl. 14 hvítasunnudag. Sr. Hjörtur Magni Jóhannsson. STRANDARKIRKJA, Selvogi: Messa annan hvítasunnudag kl. 14. Sr. Tómas Guðmundsson. KAPELLA NLFÍ, Hveragerði: Messa annan hvítasunnudag kl. 11. Sr. Tómas Guðmundsson. HVERAGERÐISKIRKJA: Messa hvítasunnudag kl. 11. Sr. Tómas Guðmundsson. EYRARBAKKAKIRKJA: Messa hvítasunnudag kl. 10.30. Sóknar- prestur. GAULVERJABÆJARKIRKJA: Hátí- ðarmessa annan hvítasunnudag kl. 14. Sóknarprestur. ÞINGVALLAKIRKJA: Guðsþjón- usta hvítasunnudag kl. 14. Organleikari Einar Sigurðsson. Sóknarprestur. REYNIVALLAKIRKJA: Messa hvítasunnudag kl. 14. Brautarholtskirkja: Messa hvfta- sunnudag kl. 11. Saurbæjarkirkja á Kjalarnesi: Messa hvítasunnudag kl. 16. Sr. Gunnar Kristjánsson. AKRANESKIRKJA: Hátiðarguðs- þjónusta hvítasunnudag kl. 10.30. Sr. Björn Jónsson. BORGARPRESTAKALL: Hátíöar- messa í Borgarneskirkju hvíta- sunnudag kl. 11. Hátíðarmessa í Borgarkirkju kl. 13 hvítasunnudag. Ferming. Álftórtungukirkja: Hátí- ðarmessa kl. 13 hvítasunnudag. Ferming. Messað á dvalarheimili aldraðra annan hvítasunnudag kl. 14. Sóknarprestur.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.