Morgunblaðið - 06.06.1987, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 06.06.1987, Blaðsíða 1
64 SIÐUR OG LESBOK STOFNAÐ 1913 126.tbl.75.árg. LAUGARDAGUR 6. JUNI 1987 PrentemiðjaMorgunblaðsins 0 Avarp Bandarikjaf orseta í Feneyjum: Reagan reynir að róa bandamenn í Evrópu Ágreiningur um hefðbundinn heraf la ræddur í Reykjavík Feneyjum, BrUsncl, Reuter. RONALD Reagan Bandaríkja- forseti sagði f gær að góðar horfur væru á því að risaveldin gerðu samkomulag um að fjar- lægja meðaldrægar kjarnorku- flaugar í Evrópu og hét því að gæta hagsmuna bandamanna sinna ef af samningum yrði. Ágreiningur er nú um áform Atlantshaf sbandalagsins um það hvort reyna eigi að hleypa af stokkunum viðræðum austurs og vesturs um hefðbundinn herafla, að þvi er haft var eftír stjórnar- erindrekum og embættismönn- um hjá Atlantshafsbandalaginu í gær. Verður þetta mál rætt á fundi varnarmálaráðherra NATO, sem haldinn verður í Reykjavik 11. og 12. júní. „Eigi sáttmáli að vera einhvers virði verður að vera hægt að stað- festa hann með eftirliti á staðnum. Þar verður að fækka heildarfjölda vopna hvorra tveggju talsvert, fremur en að koma sér saman um takmarkaða aukningu, eins og svo oft hefur verið gert í sáttmálum fyrri tíma," sagði Reagan í ræðu, sem sjónvarpað var um Evrópu. „Mikilvægast er að koma í veg fyr- ir að annar hvor verði ver á vegi staddur en hinn og standi berskjald- aður." Ræða Reagans virtist til þess ætluð að róa bandamenn Banda- ríkjanna í Evrópu. Þeir óttast að kenning Atlantshafsbandalagsins um sveigjanleg viðbrögð reynist ekki trúverðug ef flaugar Banda- ríkjamanna í Evrópu verða fjar- lægðar og Vestur-Evrópa standi berskjölduð frammi fyrir yfirburð- um Sovétmanna í hefðbundnum herafla. „Svo lengi, sem Sovétmenn hlaða upp efnavopnum og reka stóran hefðbundinn herafla, sem er í árás- arstöðu ba?ði heima fyrir og í ríkjum Austur-Evrópu, verða frjálsar þjóðir Evrópu að vera sterkar og við- búnar," sagði Reagan. Hann sagði að ríki Atlantshafsbandalagsins yrðu að bæta hefðbundnar varnir sínar, þótt það væri erfitt og kostn- aðarsamt. Forsetinn er nú staddur skammt frá Feneyjum, þar sem hann undirbýr sig undir leiðtoga- fund sjö helstu iðnrikja heims, sem hefst á mánudag í næstu viku. Frakkland og önnur aðildarríki að NATO greinir á um það hvort bandalagið skuli eiga frumkvæði að sérstökum viðræðum austurs og vesturs um hefðbundinn herafla. Frakkar eru andvígir slfkum samn- ingaviðræðum og eru þeirrar hyg0u aö* hernaðarlegu sjálfstæði þeirra innan NATO verði stefnt í hættu. Þrýsta Frakkar á um að viðræður þessar verði haldnar innan marka ráðstefhu 35 þjóða um ör- yggi og samstarf í Evrópu (CSCE). Einkum Bandaríkjamenn eru andvígir því að viðræður um af- vopnun verði haldnar á þeim vettvangi, þar sem ýmis hlutlaus og óháð ríki taka einnig þátt í CSCE. Embættismaður nokkur hjá Atl- antshafsbandalaginu sagði að samskipti sendinefnda Bandaríkja- manna og Frakka í Bríissel versn- uðu eftir þvf sem nær drægi fundinum í Reykjavík. Kínverjar sprengja kjarnorkusprengju Stokkliólmi, Reuter. KÍNVERJAR gerðu i gær sfna fyrstu kjarnorkutilraun sfðan í desember árið 1984. Að sögn vísindamanna sænska hersins sprengdu Kínverjar kjarnorku- sprengju neðanjarðar f Lop Nor í norðvesturhluta Kfna. Nils Olof Bergkvist, talsmaður Hagfors-rannsóknarstofnunar sænska utanríkisráðuneytisins, sagði að á mælitækjum hefðu kom- ið fram merki um skjálfta, sem benti til sprengingar í hörðu bergi. Mældist skjálftinn 6,8 stig á Richt- er-kvarða. Kínversk yfirvöld hafa ekkert viljað segja um sprenging- una. Norskir vísindamenn tóku einnig eftir sprengingunni og sögðu þeir að sprengjan hefði verið jafnöflug og þær, sem Bandaríkjamenn og Sovétmenn sprengja í tilraunum sínum. Bergkvist kvað líklegt að spreng- ingin hefði verið innan 150 kfló- tonna markanna, sem kveðið er á um í óstaðfestum sáttmála risaveld- anna frá árinu 1974. Kínverjar eru meðal þeirra fimm þjóða, sem eiga kjarnorkuvopn. Að sögn Alþjóða friðarrannsóknar- stofnunarinnar í Stokkhólmi (SIPRI) er talið að Kínverjar eigi á milli 300 og 400 kjarnaodda. Morgunblaðið/Einar Falur Sólskinsbros Vitnaleiðslur í vopnasölumálinu: Irönum lqfað liðveislu gegn sovéskri innrás Washington, Reuter. BANDARÍSK sendinefnd, sem ætlað var að koma á sambandi við milligöngumann frönsku Indland og Srí Lanka: Taugatítringur eykst Jaffna, Colombo, Nýju Dcllii, Reuter. STJÓRNARHERMENN á Srí Lanka dreifðu f gær matvælum tíl tamfla, sem liðið hafa skort vegna sóknar hersins á hendur skæruliðum á Jaffna-skaga. Fengu blaðamenn að fylgjast með og höfðu þeir eftir fólki, sem fór í biðraðir til að fá mat, að það hefði verið svangt. Þó hefði enginn virst aðframkominn af sulti eins og Indverjar héldu fram þegar þeir réttlættu að matvælum var varpað úr flugvélum yfir Jaffna- skaga. Stjórnvöld á Sri Lanka hafa lagt fram mótmæli hjá Sameinuðu þjóðunum vegna matvælasending- ar Indverja, sem rufu lofthelgi eyjarinnar þegar vistunum var varpað út á fimmtudag. Indverjar lögðu ! gær til við Sri Lanka að viðræður yrðu hafnar til að leysa deiluna um tamfla á eynni og vilja greinilega draga úr taugatitringn- um, sem verið hefur milli ríkjanna undanfarna daga. Enn sem komið er hefur ekkert ríki lýst yfir velþóknun sinni á matvælasendingum Indverja til tamfla á Jaffna-skaga. Reuter Stjórnarhermaður á Srí Lauka lætur tamfla á Jaffna-skaga hafa Iiveiti úr hjálmi sínum. stjórnarinnar, sagði að Banda- rikjamenn myndu berjast við Sovétmenn, ef þeir gerðu innrás inn í íran, og hjálpa til við að steypa Saddam Hussein forseta íraks af stóli, að þvi er kaup- sýslumaðurinn Albert Hakiin sagði í vitnaleiðslum banda- rískrar þingnefndar i gær. Styrjöld írana og íraka hefur nú staðið síðan í september árið 1980 og er það höfuðmarkmið írana að Hussein fari frá. Hakim hefur undanfarna daga borið vitni fyrir vopnasölunefnd beggja deilda Bandaríkjaþings og sagði hann að þetta kæmi fram í skjali, sem samstarfsmaður hans, Richards Secord, hefði gert á fund- um með ónefndum írönskum embættismanni í Frankfurt í októ- ber á síðasta ári. Auk Hakims og Secords tóku Oliver North, sem þá var starfaði í þjóðaröryggisráðinu, og George Cave, ráðgjafí bandarlsku leyni- þjónustunnar CIA, þátt í viðræðun- um. Skjal Secords var lagt fram sem sönnunargagn í vitnaleiðslum þing- nefndarinnar um vopnasölumálið, sem hefur verið mikill álitshnekkir fyrir Bandaríkjastjórn, og þar er vitnisburður Hakims staðfestur. Viðræður þessar fóru fram eftir að fyrri tilraunir um að koma á sambandi við írana eftir leynilegum leiðum í þeim tilgangi að fá banda- ríska gísla lausa fóru út um þúfur. Hakim sagði að Ayatollah Ruh- ollah Khomeini erkiklerkur og leiðtogi írans gæti fengið banda- ríska gísla í Líbanon leysta úr haldi, en stjórn írans nyti ekki nægjanlegs trausts mannræningja til þess. Ýmis gervifyrirtæki voru notuð til að hylma yfir vopnasölumálið og voru þau þannig uppbyggð að hægt væri að færa út kvíarnar, að því er Hakim sagði. Kvað hann bæði Secord og North hafa sagt að næsta skrefið væri að berjast gegn komm- únistum í Angólu. Hakim lék stórt hlutverk í vopna- sölumálinu og lagði fram fé fyrir vopnasendingum til Irana.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.