Morgunblaðið - 06.06.1987, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 06.06.1987, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 6. JÚNÍ 1987 HVERS VEGNA FINNST VÍKINGAMYNT í MAINE? Mynt Ragnar Borg Á fundi norrænna myntfræð- inga, sem haldinn var í Málmey dagana 23. og 24. maí, hitti ég Kolbjörn Skaare. Hann er líklega þekktasti myntfræðingur Norð- manna um þessar mundir. Ég innti hann þá eftir upplýs- ingum um pening Ólafs kyrra Noregskonungs (1067—1093) sem ég hafði lesið um í banda- rísku myntblaði- árið 1979 og spurði hvað hann gæti sagt mér af þessari mynt er hafði fundist í Bandaríkjunum. Kolbjörn gaf mér eintak af blaði norska Myntsafnarafélags- ins þar sem hann segir frá rannsókn sinni á peningnum. Er hún hér mjög stytt. Það voru 2 sjálfmenntaðir bandarískir fornleifagrafarar, Guy Mellgren og Ed Runge, sem fundu peninginn hinn 18. ágúst 1957. Voru þeir þá að grafa í sorphaug á veiðistöð indíána á nesi einu, er heitir Naskeag Point í Brooklyn í Hancock-sýslu í Maine-fylki. Þeir fundu einnig urmul af steinverkfærum, leir- brotum og dýrabeinum, aðallega úr sel. Indíánar höfðu þarna gert út á árstíðabundnar veiðar í margar aldir, bæði fyrir og eftir víkingaöld. Menn héldu lengi vel að pen- ingurinn væri enskt penní frá tímum Stefáns konungs (1135-1154) en árið 1978 full- yrti hinn þekkti enski mynt- fræðingur Peter Seaby, að hér væri um að ræða norskan pening frá dögum Ólafs kyrra. Kolbjörn Skaare fór árið 1979 til Maine State Museum í Au- gusta, þar sem peningurinn hefir verið frá 1978, og rannsakaði hann. Með samanburði við norska víkingaaldarmynt staðfestir hann að fullyrðing Peters Seaby sé rétt. Silfurinnihald, gróf teikning á framhlið, kross á bakhlið, stærð og þyngd bendi allt til þessa, þótt enginn peningur frá þessum tíma, sem er til á söfnum, hafi verið sleginn í sama mót. Pening- urinn sé likast til sleginn á árunum 1065—1080. En hvernig barst peningurinn til Naskeag Point? Hugsanlegt er að einhver hrekkjóttur maður hafi komið honum þarna fyrir. En þar á móti kemur að allsendis væri óvíst að hann hefði þá fundist nokkurntima aftur. Að vísu hafa fundist 3 rúnasteinar í Maine- fylki. Á einum er ártalið 1011, sem gæti vísað til Vínlandsferðar Þorfinns Karlsefnis. Ósannað er hvort þessir steinar eru ekta eða seinni tíma smíð. Einnig gæti hugsast, þótt ólíklegt sé, að pen- ingurinn hafi borist með spönsk- um, frönskum eða enskum landnemum. Líklegast er að indí- ánarnir hai einhvern tíma týnt peningnum. Þegar peningurinn fannst var gat í hann. Hann má&*~. r*$'-*H & '~?~d* ¥' I *'W ¦J:J "W gæti því hafa verið borinn sem skart. Gatið sést á fyrstu mynd- unum, sem af honum voru teknar, en við hrjúfa meðhöndlun hefir dottið upp úr röndinni, svo nú er það horfið. Það er því alls ekki hægt að útiloka þennan möguleika. Frekari rannsóknir á fundar- staðnum hafa ekki leitt neitt nýtt í ljós, og nú hafa verið að verki alvöru fornleifafræðingar. Menn geta því leyft sér að láta ímyndunaraflið segja sögu pen- ingsins. Margir héldu því fram, að Vínlandskortið væri falsað. Ann- að er uppi á teningnum í dag. Seinni tíma rannsóknir og nýir fundir í Maine eiga ef til vill eft- ir að skýra það hvers yegna norsk mynt frá dögum Ólafs kyrra fannst í Maine. Barst peningur- inn með íslendingum um Græn-, land? Hver veit? Á Myntsafni Seðlabankans og Þjóðminjasafnsins eru peningar frá víkingaöld. Safnið er á Ein- holti 4 og er opið á sunnudögum milli kl. 2 og 4. Fallegt safn, sem geymir margt er gleður augað. FRAMTtDIN ER VID í VID 0PNUM SIÆRSTA
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.