Morgunblaðið - 23.05.1995, Qupperneq 8

8 ÞRIÐJUDAGUR 23. MAÍ 1995
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
ALDREI þessu vant fékk þjóðin það sem hún kaus . .

Kannað hvort stofna eigi vinnuveitendasamband ríkisstofnana
Dregið úr miðstýringu
í starfsmannamálum
FJÁRMÁLARÁÐUNEYTIÐ ætlar
að láta kanna hvort rétt sé að setja
á laggimar vinnuveitendasamband
ríkisstofnana, sem rekið yrði með
sama hætti og vinnuveitendasam-
bönd á almennum markaði. Stofnun
slíks sambands yrði liður í að draga
úr miðstýringu í launa- og starfs-
mannamálum ríkisins og færa
launaákvarðanir meira út í stofnan-
imar. Fjármálaráðherra hyggst
skipa þriggja manna nefnd, sem er
ætlað að endurskoða starfsmanna-
mál ríkisins.
Þetta kemur fram í minnisblaði,
sem Friðrik Sophusson, fjármála-
ráðherra, lagði fyrir ríkisstjórnina
á föstudag. Friðrik hefur áður
kynnt hugmyndir um breytingar í
launa- og starfsmannamálum ríkis-
Tillögur
um launa-
jafnrétti
LAGÐAR hafa verið fram tvær
þingsályktunartillögur á Alþingi,
sem miða báðar að því að ná
fram launajafnrétti karla og
kvenna.
Þingkonur Kvennalistans
leggja fram aðra tillöguna, en
hún felur í sér að ríkisstjómin
grípi þegar í stað til aðgerða til
að afnema launamisrétti kynj-
anna. Jafnframt verði gerð áætl-
un sem hafi það að markmiði
að bæta stöðu kvenna á vinnu-
markaði.
Að hinni tiliögunni standa
Svanfríður Jónasdóttir, Þjóð-
vaka, og Bryndís Hlöðversdóttir,
Alþýðubandalagi. Hún gerir ráð
fyrir að ríkisstjórninni verði falið
að gera framkvæmdaáætlun í
samráði við aðila vinnumarkað-
arins sem hafí það að markmiði
að ná fram fullu launajafnrétti
kynjanna á næstu fimm árum.
ins og sagði m.a. á ráðstefnu um
það efni í október í fyrra að ríkið
sem atvinnurekandi ætti í sam-
keppni við einkafýrirtæki um vinnu-
afl. „Eigi ríkisvaldið að vera sam-
keppnisfært verður að taka mið af
starfsmannahaldi einkafyrirtækja,“
sagði ráðherra. „Stjórnskipulagið
gerir raunar erfítt um vik að flytja
úrræði almenna markaðarins
óbreytt til ríkisins. Eins má segja
að menn hafí í skjóli þessa sama
skipulags komið sér hjá að taka
með beinum og skýrum hætti af-
stöðu í starfsmannamálum."
Ríkisstarfsmenn
jafnsettir öðrum
í minnisblaði ráðherra til ríkis-
stjómarinnar segir, að stjórnvöld í
grannríkjum hafí lagt á það áherslu
við breytingar á starfsmannamálum
ríkisins, að gera ríkisstarfsmenn
jafnsetta um réttindi og skyldur og
gildi um launafólk almennt. Sér-
reglur hafí því sem næst verið tak-
markaðar við æðstu stjóm ríkisins,
dómara o.fl. Þessi þróun sé mjög
æskileg, þar sem stærstur hluti
starfsmanna ríkisins eigi flest sam-
eiginlegt með launþegum á almenn-
um vinnumarkaði og ættu launa-
kjör, kjarabundin réttindi og kjara-
ÞRÍR piltar, fæddir 1976, hafa við-
urkennt að hafa ekið inn í skógar-
lund í Heiðmörk og sagað þar niður
tvö sex metra há furutré aðfara-
nótt laugardags.
Lögreglunni í Hafnarfírði var á
laugardagsmorgun tilkynnt um bif-
reið í Heiðmörk og fannst hún inni
í skógarlundi. Bílnum hafði verið
ekið niður göngustíg en festist á
milli tijáa í skógarlundi. Þegar þeir
komust ekki lengra sóttu piltamir
samningsgerð því að vera með svip-
uðu sniði.
Lögin þarf að endurskoða
Þá er bent á að skoða þurfí fram-
tíðarskipan í samningamálum ríkis-
ins og afla upplýsinga um reynslu
annarra þjóða, en Svíar hafí m.a.
farið þá leið að setja á laggirnar
vinnuveitendasamband ríkisstofn-
ana. Endurskoða þurfí lög um rétt-
indi og skyldur opinberra starfs-
manna, lög um kjarasamninga opin-
berra starfsmanna, lög um eftirlit
með ráðningu starfsmanna og lög
um Kjaradóm og kjaranefnd.
Sérfræðingur OECD í starfs-
mannamálum mun starfa með
þriggja manna nefnd, sem á að
endurskoða starfsmannamál ríkis-
ins. Nefndin á að skila fjármálaráð-
herra greinargerð með nánari út-
færslum og vinna starfsáætlun, þar
sem einstök verkefni eru skilgreind
og ákveðið,. hvernig standa skuli
að úrvinnslu þeirra. Sú starfsáætlun
verður kynnt ríkisstjórninni.
í minnisblaði ráðherra er lögð
áhersla á að nefndin hafi í starfi
sínu samráð við samtök launþega
og náið samstarf við nefnd sem
vinnur að endurskoðun vinnulög-
gjafarinnar.
sög og söguðu niður tvö sex metra
há furutré og unnu fleiri skemmdir
á gróðri.
Samkvæmt upplýsingum rann-
sóknarlögreglu í Hafnarfirði var
bifreiðin fjarlægð með handafli
nokkurra fílefldra lögreglumanna
og tveggja íþróttakennara. Ekki var
unnt að koma við neinum tækjum
öðruvísi en valda enn frekari
skemmdum.
Skemmdu sex metra
há tré í Heiðmörk
Hlaut svissnesk vísindaverðlaun
Signr málstaðarins
um hóflega nýtingn
sjávarauðlinda
Jakob Jakobsson
JAKOB Jakobssyni for-
stjóra Hafrannsókna-
stofnunar voru á dög-
unum veitt heiðurs-
verðlaun svissnesku vísinda-
akademíunnar fyrir framúr-
skarandi framlag á sviði vís-
inda til sjálfbærrar nýtingar
náttúruauðlinda og vernd-
unar fjölbreytileika lífríkis-
ins. Verðlaunin, sem afhent
voru við hátíðlega athöfn í
Háskólanum í Basel í Sviss,
eru kennd við grískættaðan
doktor og prófessor í stærð-
fræði, Dimitris N. Chorafas.
Þau eru veitt á sviði há-
tækni, hag- og félagsvís-
inda, stjórnsýslu, þróunar til
að sporna við mannfjölgun
og loks rannsókna er lúta
að verndun og sjálfbærri
nýtingu náttúruauðlinda. í
ár voru tvenn verðlaun veitt,
á sviði læknisfræði og náttúruvís-
inda. Jakob deiidi verðlaunum sín-
um á sviði náttúruvísinda, um 2,5
milljónum króna, með bandarísk-
um vísindamanni, dr. Hans-Peter
Grunenfelder.
Jakob vék að því í þakkarávarpi
sínu hve hlutverk fískifræðinga
og staða þeirra í samfélaginu hef-
ur breyst á þeim 40 árum sem
hann hafi starfað í þeirri stétt.
„Þegar ég byijaði var stöðugt
verið að finna nýjar fískitegundir,
ný fískimið og svo framvegis. I
þá tíð vorum við ákaflega vinsæl-
ir. Um miðjan sjöunda áratuginn
snerist þetta aftur á móti alveg
við. Þá hættum við að vera þessir
vinsælu og góðu menn sem spáðu
fyrir góðæri í hverju orði. Breyt-
ingar urðu ofboðslegar við það að
heilu stofnamir hrundu, sér í lagi
sfldarstofninn. Við urðum á
skömmum tíma að vondum hag-
sýnum körlum sem vildu engar
fískveiðar leyfa og boðuðu niður-
skurð veiðiheimilda í hveiju orði.
Loks gerði ég í ávarpi mínu grein
fyrir endurreisn síldarstofnsins
sem aftur hefur komið að góðum
notum fyrir sjávarútveginn."
- Hvaða þýðingu hafa þessi
verðlaun fyrir þig og starf þitt?
„Eg tel verðláunin fyrst og
fremst hafa þýðingu fyrir þann
málstað sem við á Hafrannsókna-
stofnun höfum barist fyrir í þijá-
tíu ár. Við höfum verið að reyna
að sannfæra fólk um að nýta auð-
lindir sjávar á hóflegan hátt. Ég
tel að svona viðurkenning hafi
mjög mikla þýðingu á þann hátt
að málstaður okkar fái athygli.
Ég varð var við það við
afhendingu verðlaun-
anna og á ráðstefnu
sem haldin var í Ziirich
í tenglsum við hana að
fólk er mikið farið að
tala um sjálfbæra nýt-
ingu auðlinda, það telur einfald-
lega að það verði að gæta að fjöl-
breytni í lífríkinu og ganga varlega
um auðlindimar. Einmitt þessi
stefna hefur verið okkar stefna í
30 ár allt frá því að menn fóru
að taka fiskverndunarmál alvar-
legum tökum. Mér finnst þetta
vera viðurkenning á þessari stefnu
og framlagi okkar sem störfum á
Hafrannsóknastofnun. Ég vil láta
það koma skýrt fram að verðlaun
mín eru viðurkenning á störfum
fjölmargra annarra. Ég vil þess
vegna þakka öllum samstarfs-
mönnum mínum, hérlendis sem
erlendis, fyrir stuðning sinn í bar-
áttu minni.“
- Mun þessi viðurkenning auka
enn frekar tiltrú erlendra stjórn-
mála- og vísindamanna á störfum
og sjónarmiðum íslenskra fiski-
fræðinga í fiskverndunarmálum?
► Jakob Jakobsson forstjóri
Hafrannsóknastofnunar er
fæddur í Neskaupstað árið
1941. Hann lauk stúdentsprófi
frá Menntaskólanum í Reykja-
vík árið 1952 og B.Sc.-prófi í
fiskifræði og stærðfræði frá
Háskólanum í Glasgow árið
1956. Hann hóf störf þjá Ha-
frannsóknastofnun sama ár og
hefur stýrt stofnuninni frá
1984. Jakob hefur verið nyög
virkur á alþjóðavettvangi á sínu
sviði, hefur setið í Norðaustur-
Atlantshafsfiskveiðinefndinni
og var ennfremur forseti Al-
þjóðahafrannsóknarráðsins frá
1988 til 1991. Jakob er kvæntur
Margréti E. Jónsdóttur frétta-
manni.
„Öll umræða hefur að sjálf-
sögðu einhver áhrif og eins voru
menn á ráðstefnunni mjög upp-
teknir af málum Kanadamanna
og ESB. Ég þurfti í mínu erindi á
ráðstefnunni að ræða sérstaklega
hvernig sú deila varð til og hvern-
ig á henni stóð. I útlöndum er
fólk farið að hafa verulegan áhuga
á fiskvemdunarmálum og hóflegri
nýtingu sjávarauðlinda. Áhuginn
er þannig ekki aðeins bundinn við
íslendinga."
- Hvað geta íslendingar gert
til að standa vörð um fjölbreyti-
leika lífríkisins?
„Við þurfum að ná betri tökum
á umgengninni á miðunum og
gæta hófs í nýtingu auðlindanna
þannig að íslendingar verði enn
frekar til fyrirmyndar en verið hef-
ur. Ég tel mig hafa fundið fyrir
því að íslensk stjómvöld
séu að taka þessi mál
ákveðnari tökum uppá
síðkastið. Það er einnig
sannfæring mín að al-
menningur í landinu sé
þessu mjög fylgjandi.
Það eru náttúrlega viss öfl sem
telja að það sé miklu meira af fiski
í sjónum heldur en við gerum ráð
fyrir. Þessi öfl hafa skammtíma-
hagnað að leiðarljósi en gæta þess
ekki hver hagnaðurinn verður þeg-
ar til lengri tíma er litið.“
- Hver eru mikilvægustu verk-
efni Hafrannsóknastofnunar um
þessar mundir?
„Við erum að koma frá okkur
nýrri úttekt á stöðu fiskistofna og
ætlum að birta hana í lok þessarar
viku. Það snýst allt um þetta verk-
efni þessa dagana.
- Má búast við óvæntum niður-
stöðum í þessari úttekt?
„Það er nú alltaf eitthvað frétt-
næmt í svona skýrslum, það hefur
að minnsta kosti verið það þau ár
sem ég hef verið í þessu starfi.
En það verður að koma í ljós á
föstudaginn kemur.“
Veröum að
bæta um-
gengni á
miöunum