Morgunblaðið - 28.05.1998, Blaðsíða 14

14 FIMMTUDAGUR 28. MAÍ 1998
FRETTIR
MORGUNBLAÐIÐ
Eignaraðild á auðlindum í jörðu rædd við borholu
Stærsta mál á þessu þingi
ÞINGFLOKKUR Alþýðubandalags-
ins og óháðra gekkst fyrir frétta-
mannafundi við borholu í Elliðaárdal
sl. þriðjudag. I máli Svavars Gests-
sonar alþingismanns kom fram að
fundurinn hafi verið haldinn í tilefni
af því að verið sé að afgreiða frum-
varp á Alþingi sem færi landeigend-
um allar auðlindir í jörðu undir yfir-
borði, sem eru ófundnar og eru nýjar
til þessa tíma, sem hingað til var
gert ráð fyrir að þjóðin ætti.
Við þriðju umræðu um málið á
Alþingi var lögð fram breytingatil-
laga um málið frá þingmönnum
stjómai-andstöðunnar í minnihluta
iðnaðarnefndar.
I fréttatilkynningunni er bent á að
um sé að ræða milljarða tilflutning
eigna frá þjóðinni í heild til einstakra
landeigenda. í breytingatillögunni
sem greidd verða atkvæði um á
morgun felst í aðalatriðum það að
takmarka eigi eignaréttindi á
auðlindum í jörðu við nýtingu sem
þekkt er til þessa og að málið verði
endurskoðað í sumar í sérstakri
nefnd svo unnt verði að skýra tak-
mörkunarákvæði enn frekar í löggjöf
á næsta þingi.
Auðlindir til erlendra
auðmanna
Auk þess gagnrýnir þingflokkiir-
inn að ekki er gert ráð í frumvarpinu
fyrir samráði við umhverfismála-
stofnanir og gerir breytingatillögur
á umhverfisþætti frumvarpsins.
,AJþýðubandalagið getur ekki tekið
þátt í því að flytja ómæld auðæfi úr
þjóðareign í einkaeign og telur
áform ríkisstjórnarinnar fara í bága
við hagsmuni þjóðarinnar," segir í
tilkynningunni.
_ ^ Morgunblaðið/Golli
FULLTRUAR Alþýðubandalagsins og óháðra við borholuna. Árni Þór Sigurðsson, Ögmundur Jónasson,
Sigrfður Jóhannsdóttir, Ragnar Arnalds, Svavar Gestsson og Steingrímur J. Sigfusson.
Ögmundur Jónasson, þingmaður
Alþýðubandalags og óháðra, segir að
með þessu frumvarpi sé þeirri hættu
meðal annars boðið heim að erlendir
einkaaðilar geti eignast íslenskar
auðlindir. „Það er búið að stíga það
skref að fjársterk fyrirtæki og auð-
menn á EES svæðinu geta fest kaup
á eignarlandi hér og með þessu
frumvarpi er verið að færa þeim
eignarhald á auðlindum eins og
jarðhita og öðrum efnum sem fyrir
hendi eru eða eiga einhverntíma eft-
ir að finnast á landinu. Ég tel að hér
sé á ferðinni eitt alvarlegasta frum-
varp sem komið hefur til tals að lög-
leiða hér. Það er lágmarkskrafa okk-
ar að meiri umræða verði gefin um
þetta mál en svona þætti á náttúru-
lega aldrei að lögfesta. Þetta er
svona ein allsherjar einkavæðing á
iðrum jarðar," sagði Ögmundur og
bætti við: „Ef litið er til landa OECD
þá er hvergi að finna lög um jafn
víðtækt eignaafsal, þó ein undan-
tekning sé á í sambandi við olíu í
Bandaríkjunum."
500 milljónir fyrir
litla borholu
Svavar Gestsson tók dæmi um
borholu þá sem fundurinn fór fram
við en hún er að hans sögn minnsta
borholan í Elliðaárdalnum. Þar
koma upp 19,7 sekúndulítrar af 86
gráðu heitu vatni. „í tekjum gerir
það 621 milljón krónur á ári. Þetta
þýðir það til dæmis að ef ég, sem bý
nú hérna hinum megin við ána, fengi
þar litla holu í landareign minni, yrði
ég með tekjui' af henni upp á 500
milljónir króna á ári,“ sagði Svavar.
Hann sagði einnig að þetta myndi
þýða það að ef olía fyndist til dæmis í
landinu eða í setlögum í kringum
landið þá myndi landeigandi fá allar
tekjur af henni. „Þetta er
langstærsta mál þessa þings að okk-
ar mati,“ sagði Svavar að lokum.
Steingrímur J. Sigfússon benti á
að ef frumvarpið yrði samþykkt
gætu af því skapast grenndar-
vandamál. Deilur gætu risið milli
landeigenda sem borað gætu til
dæmis á ská í jörðu og inn á land
hins, án þess að nein lög segi neitt til
um takmarkanir á þvi. „Við viljum að
sett verði einhver mörk á þessa eign-
araðild sem er í raun eignaraðild inn
að miðju jarðar,“ sagði Steingrímur.
Trygging fyrir menn og búnaður
björgunarsveita tryggð
Morgunblaðið/Golli
ESTHER Guðmundsdóttir, Einar Sveinsson og Björn Hermannsson und-
irrita samstarfs- og vátryggingasamning Landsbjargar, Slysavarna-
félags íslands og Sjóvár-Almennra hf.
SAMSTARFS- og vátrygginga-
samningur milli Landsbjargar,
Slysavarnafélags íslands og Sjóvá-
Almennra ti-ygginga hf. var undir-
ritaður í gær. Verðmæti samning-
anna fyrir björgunarsveitir er á 7
milljónir króna og er liður í því að
fryggja íslenskt björgunarsveit-
arfólk og búnað þess við þær erfiðu
og síbreytilegu aðstæður sem það á
við að etja hér á landi, að því er fram
kom á blaðamannafundi.
I ti-yggingunum felst trygging á
bílum og margvislegum tækjum á
borð við vélsleða, talstöðvar og
búnað einstaklinga en Landsbjörg
tryggir ennfremur 200 manns slysa-
tryggingu við leit og æfingar.
„Samningurinn hefur mikla
þýðingu fyrir björgunarsveitarfólk
og þó þetta sé ekki í fyrsta skipti
sem við undirritum slíkan samning
þá var eindreginn vilji af okkar hálfu
að endurnýja þetta samstarf, og
menn eru hinir glöðustu og ánægð-
ustu með það,“ sagði Björn Her-
mannsson, framkvæmdastjóri
Landsbjargar, af tilefninu.
„Með samningunum náum við
annars vegar að tryggja búnaðinn
okkar, sem er mjög mikilvægt, og
hins vegar mannskapinn sem er
ennþá mikilvægara,“ bætti hann við
og Einar Sveinsson, framkvæmda-
stjóri Sjóvá-Almennra, tók undir og
lýsti yfir ánægju sinni með samning-
ana. „Það er hluti af stefnu okkai' að
vera þátttakendur í þjóðfélaginu og
styðja öll málefni sem til góðs horfa
og teljum að með þessum hætti þá
leggjum við okkar af mörkum til
þess að styðja starfsemi björgunar-
sveita og Slysavarnafélagsins."
Mikilvægur stuðningur
Esther Guðmundsdótth', fram-
kvæmdastjóri Slysavarnafélags ís-
lands, sagði að Sjóvá-Almennar
hefðu stutt við bakið á Slysa-
varnafélaginu í gegnum tíðina af
miklum rausnarbrag en slíkur stuðn-
ingur væri ákaflega mikilvægur fyrir
félag eins og Slysavarnafélagið þar
sem vinnan byggðist á sjálfboða-
starfi. „Með endurnýjun á þessum
samningi sem fyrst var undirritaður
árið 1989 innsiglum við enn betur
það góða samstarf sem á milli okkar
hefur verið,“ Sagði Esther Guð-
mundsdóttir við undh'skriftina.
*
Aætlun um vernd og nýtingu
strand- og hafsvæða
FJÓRÐA aðildarríkjaþing samningsins um líf-
fræðilega fjölbreytni var haldið í Bratislava í
Slóvakíu nýlega. Fulltrúar um 180 ríkja tóku þátt í
fundinum ásamt fulltrúum fjölda alþjóðastofnana
og samtaka. Umhverfisráðuneytið sér um fram-
kvæmd samningsins hér á landi.
Samningurinn var lagður fram til undimtunar á
ráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um límhverfi og
þróun í Ríó de Janeiró 1992 og var hann þá undir-
ritaður af íslands hálfu. ísland fullgilti samning-
inn í september 1994 og tók hann gildi að því er
Island varðar í desember sama ár. Markmið hans
er þríþætt: að vemda líffræðilega fjölbreytni,
tryggja sjálfbæra nýtingu lifandi náttúruauðlinda
og stuðla að sanngjamri skiptingu þess hagnaðar
sem hlýst af nýtingu erfðaauðlinda og aðgangi að
þeim. Skrifstofa samningsins er í Montreal í
Kanada.
Vernd og sjálfbær nýting
Helstu málefni sem rædd voru á þinginu voru
vernd og sjálfbær nýting líffræðilegrar fjöl-
breytni við strendur og í hafinu, vernd og nýting
skóga, lífríki í fersku vatni og erfðabreyttar líf-
verur. Auk þess var rætt um upplýsingamiðlun og
vísindalega samvinnu, mikilvægi flokkunarfræði,
erfðaauðlindir, fjármál og framkvæmd samnings-
ins.
Á þinginu var samþykkt heildstæð aðgerðaáætl-
un tH þriggja ára um vernd og nýtingu líffræði-
legrar fjölbreytni á strand- og hafsvæðum. Að-
gerðaáætlunin er sú fyrsta sem samþykkt er á
vegum samningsins. Hún skiptist í fimm kafla sem
fjalla um samþætta stjórnun á strand- og
hafsvæðum, lifandi auðlindir, verndarsvæði, fram-
andi tegundir og sjávareldi.
Sendinefnd Islands á þinginu skipuðu Jón
Gunnar Ottósson, forstjóri Náttúrufræðistofnunar
íslands, sem var formaður sendinefndarinnar,
Guðni Bragason frá utanríkisráðuneytinu, Kristín
Haraldsdóttir frá sjávai'útvegsráðuneytinu og Sig-
ui’ður Á. Þráinsson frá umhverfisráðuneytinu.
KRISTJÁN Óskarsson með
kippu af vænum sjóbirting-
um úr Hróarsholtslæk.
Líflegt í
Þingvalla-
vatni
GÓÐ veiði hefur verið í Þing-
vallavatni að undanförnu og
hafa menn verið að fá fisk á
hefðbundnum stöðum innan
þjóðgarðsins, í Vatnsviki og
frá Öfugsnáða og Lambhaga.
Þá hefur spurst til fleiri
risaurriða, einkum frá landi
Nesja og er haft fyrir satt að
tveir hafi veiðst þar sama dag-
inn fyrir skömmu, 10 og 12
punda. Aðallega er það þó
bleikjan sem gefur sig í vatn-
inu, enda margfalt meira af
henni, og er hún á bilinu 1 til 3
pund.
Fluguveiðimönnum gengur
jafnan best í Þingvallavatni og
fremur stórar púpur, Killer,
Watson, Peacock og fleiri í
þeim dúr hafa gefið best. Þetta
er hefðbundið og púpur með
kúluhausum hafa haldið hér
innreið sína eins og víðar. Þó
hefur það gerst að undanförnu
að menn hafa verið að taka
bleikjur sem voru að éta í
vatnsskorpunni. Einn fékk t.d.
15 stykki á skömmum tíma og
notaði smáar Tiel and Black og
dökkar smápúpur.
Úr ýmsum áttum
Útlit er íyrir því að fyrsti
laxinn sé kominn á þurrt.
Sterkur orðrómur um það hef-
ur borist ofan úr Borgarfirði
þar sem veiðimaður einn sem
renndi í ónafngreindum vatna-
skilum hafi fengið 10 punda
hrygnu. Vegna þess að vafi
leikur á lögmætinu hefur ekki
tekist að fá nánari útlistingu á
veiðiskapnum, en fyrir tveimur
árum barst fregn í líkum dúr
frá sömu slóðum og einmitt um
líkt leyti og nú. Þá var laxinn
12 punda.
Menn eru að byrja að fá
stórbleikjur í Hólaá í Biskups-
tungum. Þar veiðast frekar fá-
ar bleikjur, en stórai', og menn
hafa verið að fá 2 til 5 punda
bleikjur að undanförnu.
Þá er örlítið farið að glæðast
í Hlíðarvatni í Selvogi, en þó
menn séu að fá fisk og fisk upp
í 2-3 pund, þá er allur þorrinn
enn, sem komið er, smáfiskur
um og innan við pund.
Vorveiði er lokið í Vola og
Baugstaðaósi og sumarvertíðin
hefst formlega á mánudaginn.
Vorveiði var lítið stunduð, en
gekk vel þegar rennt var.
Sjóbirtingur mun að mestu
genginn til sjávar úr læknum,
en er liðið hefur á maí hefur
farið að bera á birtingi sem
kemur og fer í ósinn með
sjávarföllunum.