Morgunblaðið - 09.02.1999, Qupperneq 52

52 ÞRIÐJUDAGUR 9. FEBRÚAR 1999
MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ
t
Ástkær eiginmaöur minn, faðir, tengdafaðir, afi
og langafi,
SIGURÐUR ÓLAFSSON,
Suðurvör 6,
Grindavík,
andaðist á Hrafnistu, Hafnarfirði, laugardaginn
6. febrúar.
Útförin auglýst síðar.
Fyrir hönd aðstandenda,
Gerða Kristín Hammer.
t
Ástkær faðir okkar, tengdafaðir, afi og langafi,
VILBERT STEFÁNSSON,
Borgarbraut 65,
Borgarnesi,
lést á Sjúkrahúsi Akraness laugardaginn
6. febrúar.
Jarðarförin auglýst síðar.
Börn og aðrir
aðstandendur hins látna.
t
Elskulegur frændi okkar,
GUÐNI RAGNAR GUÐMUNDSSON,
Sjálfsbjargarhúsinu,
Hátúni 12,
lést á Sjúkrahúsi Reykjavíkur aðfaranótt sunnu-
dagsins 7. febrúar.
Fyrir hönd systrabama,
Dorothy M. Breiðfjörð.
Hjartkær eiginmaður minn, bróðir, faðir okkar,
tengdafaðir, afi og langafi,
HILMAR ÞORBJÖRNSSON
aðstoðaryfirlögregluþjónn,
Engjateigi 17,
verður jarðsunginn frá Bústaðakrikju fimmtu-
daginn 11. febrúar kl. 13.30.
Ágústa Ósk Guðbjartsdóttir,
Halla Þorbjörnsdóttir,
Hallur G. Hilmarsson, Hildur Rún Björnsdóttir,
Magnea Þ. Hilmarsdóttir, Finnur Bjarki Tryggvason,
Þórður Eric Hilmarsson,
Signý E. Higgins,
Charlotta G. Hilmarsdóttir Roe,
Sigrún H. Hilmarsdóttir,
Gunnar Þ. Hilmarsson,
barnabörn og barnabarnabörn.
Útför uppeldisbróður míns og frænda okkar,
GUNNLAUGS PÉTURSSONAR,
Skipholti 47,
fer fram frá Fossvogskirkju á morgun, miðviku-
daginn 10. febrúar, kl. 15.00.
Lára Þórðardóttir,
Þórður, Þórarinn og
Pétur Tyrfingssynir.
+
Þökkum auðsýnda samúð við andlát og útför
ástkærrar móður minnar, tengdamóður og
ömmu,
VIGDÍSAR BJARNADÓTTUR
frá Fjallaskaga
í Dýrafirði,
Framnesvegi 57.
Sérstakar þakkir eru færðar starfsfólki á deild
L-3 á Landakotsspítala fyrir frábæra umönnun
og alúð.
Hanna Kolbrún Jónsdóttir, Halldór Ólafur Ólafsson,
Vignir Steinþór Halldórsson, Lilja Björg Guðmundsdóttir,
Jón Hákon Halldórsson,
Anna Fanney Hauksdóttir.
SIGRÍÐUR
JÓNSDÓTTIR OG
GUNNLAUGUR
EGGERTSSON
+ Sigríður Jóns-
dóttir húsfreyja
á Sauðá var fædd
að Breiðabólsstað í
Vatnsdal 29. desem-
ber 1915. Hún lést í
sjúkrahúsinu á
Hvammstanga 17.
janúar síðastliðinn.
Foreldrar Sigríðar
voru Halldóra Guð-
mundsdóttir ættuð
úr Hnífsdal og Jón
Lárusson kvæða-
maður sem lengi
bjuggu í Hlíð á
Vatnsnesi. Sigríður
var elst systkina sinna en hin
eru Pálmi, f. 10. febrúar 1917,
María, f. 15. apríl 1918, Kristín,
f. 1. september 1922, Guðmund-
ur, f. 7. maí 1925, og Jónas, f. 7.
maí 1925.
Gunnlaugur Eggertsson, eig-
inmaður Sigríðar, var fæddur á
Sauðadalsá á Vatnsnesi 7. júní
1907. Foreldrar hans voru Elín
Davíðsdóttir ættuð úr Þingeyj-
arsýslu og Eggert Eggertsson
frá Ánastöðum á Vatnsnesi. Þau
bjuggu fyrst fá ár á Ánastöðum
en fluttu siðan að Syðri-Sauða-
dalsá. Eggert lést 1930 og stóð
Gunnlaugur eftir það fyrir búi
móður sinnar. Systkini hans
sem upp komust voru Jónína, f.
8. mars 1910, d. 1963, og Þor-
móður, f. 15. apríl 1915, d. 8.
júlí 1981. Þegar Gunnlaugur
kvæntist Sigríði var jörðinni
skipt og byggðu þau nýbýli á
Á lífsleiðinni hef ég sem þetta
skrifa eignast marga trausta og
góða vini. Á meðal þeii'ra sem ég
met mest eru hjónin Gunnlaugur og
Sigríður á Sauðá. Eg kynntist Sig-
ríði ekki mikið á unglingsárum mín-
um enda var hún tæpum áratug
eldri en ég. Fjölskylda hennar flutti
að Hlíð á Vatnsnesi árið 1927 og þar
ólst hún upp til fullorðinsára. Á
þeim árum kom ég nokkrum sinn-
um að Hlíð. Þar mætti manni mikil
hlýja og velvild. Veitingarnar hjá
húsfreyjunni voru góðar og systkin-
in kát og skemmtileg. Og þá var þar
kvæðamaðurinn mikli, Jón Lárus-
son, sem einstaka sinnum hóf upp
raust sína og fór með kvæðalögin af
slíkri list að maður varð hreint og
beint undrandi yfir mikilleik radd-
arinnar.
Þess má geta að um 1930 fór Jón
Láusson með þrjú elstu börn sín,
Sigríði, Pálma og Maríu, suður og
skemmtu þau bæði í Reykjavík og
Hafnarfirði með flutningi kvæða-
laga. Þótti þetta nokkur atburður
syðra og fylltu þau samkomuhúsin
og var góður rómur gerður að þess-
um skemmtunum. Þetta mundi
varla gerast nú þegar skrípamenn
og popparar njóta hylli lýðsins.
Eg segi frá því hér að framan að
ég hefði ekki þekkt Sigríði mikið á
æskuárum en því var öðruvísi farið
með Gunnlaug, við hann eru bundn-
ar sumar mínar fyrstu
bernskuminningar.
Eg mun hafa verið mjög ungur
því Eggert faðir hans var þá enn á
lífi og leiddi mig um túnið sunnan
við bæinn þar sem sóleyjarnar og
fíflarnir stóðu í blóma. Ég var í
heimsókn á Sauðadalsá með for-
eldrum mínum og þegar við fórum
tygjaði Gunnlaugur reiðhest sinn og
íýlgdi okkur á leið. Þá var enginn
akvegur kominn þarna úteftir, að-
eins krókóttar og grýttar götuslóðir
með sjónum. Þarna reið Gunnlaug-
ur á undan á fögrum og fjörmiklum
gæðingi en ég lullaði síðastur á
dráttarhesti föður míns og mátti
stöðugt berja fótastokkinn til að
verða ekki langt á eftir. Mikið dáð-
ist ég þá að frænda mínum.
Gunnlaugur var mikill veiðimað-
ur. Svo ótrúlegt sem það er fór
sinum hluta jarðarinnar og
nefndu það Sauðá. Þar bjuggu
þau til æviloka Gunnlaugs, 2.
september 1983, og Sigríður
hjá sonum sínum þar til fyrir
fáum árum að hún varð að fara
á sjúkrahúsið á Hvammstanga
vegna veikinda. Þau Sauðár-
hjón eignuðust fimm börn,
fjóra syni og eina dóttur. Dótt-
ir þeirra Nína Guðrún var
fædd 9. jan. 1948 en lést í flug-
slysi 15. júlí 1968. Bræðurnir
fjórir eru Jón Eggert, f. 13.
október 1946, Þorgeir, f. 20.
ágúst 1950, Sverrir, f. 13. des-
ember 1953, og Ellert, f. 1.
október 1955.
títfór Sigríðar var gerð frá
Hvammstangakirkju laugar-
daginn 23. janúar sl. og var hún
lögð til hvfldar við hlið manns
síns í grafreitnum í Kirkju-
livammi.
hann að fara með byssu þegar hann
var aðeins 10 ára. Ég veit að það er
rétt því faðii' minn dvaldi þá á
Sauðadalsá og gat staðfest þetta.
Pabbi var honum hjálplegur með að
koma fyrstu veiði hans í verð og
sagði að fengur drengsins um
haustið hefði verið á fjórða hundrað
rjúpur og gat hann með andvirði
þeiiTa greitt byssuna og átti þó
nokkurn afgang. Sjálfur kynntist ég
ekki mikið skotveiði Gunnlaugs en
fór þó einu sinni þegar ég var um
fermingaraldur með honum á svart-
fugl. Eg man þennan dag glöggt.
Það var algjört logn en dálítil undir-
alda. Gunnlaugur trúði mér fyrir að
stýra bátnum en sat sjálfur á fram-
þóftunni með byssuna á hnjánum og
virtist algerlega afslappaður. Þegar
við nálguðumst fugl lyfti hann byss-
unni eldsnöggt og skotið reið af.
Sjaldan missti hann inarks og enn í
dag, sextíu árum síðar, undrast ég
leikni hans með byssuna.
Stundum heyrði ég menn tala um
að Gunnlaugur væri nokkuð fljótfær
eða fljóthuga. Má vera að einhver
fótur hafi verið fyi'ir þessu þar sem
ákafi hans við störfin var svo mikill
að hugur hans og athafnir hafi ekki
alltaf fallið nákvæmlega í sama far-
veg. Nokkrum sinnum reri ég til
fiskjar með Gunnlaugi og eru mér
þeir róðrar margir minnisstæðir.
Aldrei fann ég að hann væri fljótfær
á sjónum heldur þvert á móti. Öll
störf vann hann af dugnaði og lip-
urð hins vana sjómanns og stýi'ði
báti sínum alltaf heilum í lendingu.
Hann var mikill aflamaður og
stundum var eins og hann hefði
sjötta skilningarvitið og vissi hvar
helst væri fisks að leita. Um þetta
gæti ég nefnt dæmi þó ekki verði
gert hér.
Eins og kunnugt er olli heims-
styrjöldin síðari miklum breyting-
um hér á landi. Fyrir hana var
stöðnun og kreppuástand á flestum
sviðum en nú gátu allir fengið vinnu
ef þeir báru sig eftir björginni.
Einkanlega var mikil atvinna í
Reykjavík og nágrenni og þangað
flykktist ungt fólk utan af lands-
byggðinni. Meðal þeirra sem fóru
þangað í atvinnuleit voru þau Sig-
ríður Jónsdóttir og Gunnlaugur
Eggertsson. Gunnlaugur fékk fljótt
pláss á togara en Sigríður stundaði
að sjálfsögðu kvennastörf í landi.
Togarinn sem Gunnlaugur var á
seldi afla sinn í Englandi og sigldi
hann þangað með honum einhverja
túra. Ekki varð þessi togari íyrir
neinum áföllum af völdum stríðsins
meðan Gunnlaugur var þar innan-
borðs en víða sá hann merki um
hroðalegar afleiðingar þess. Gunn-
laugi varð þessi dvöl á togaranum
minnisstæð og sagði stundum, síðar
á ævinni, sögur af þeirri reynslu
sinni.
Það mun ekki hafa verið ætlun
þeirra Gunnlaugs og Sigríðar að
dvelja lengi í Reykjavík. Þau voru
bundin æskustöðvunum traustum
böndum og heim voru þau komin
iyrir stríðslok. Þau gengu í hjóna-
band árið 1945 og hófu um það leyti
uppbygginguna á nýbýli sínu,
Sauðá. Þau völdu því stað á bökkun-
um sunnan við Sauðadalsártúnið.
Þaðan er fagurt útsýni vestur um
flóann og til Strandafjalla, ef litið er
til austurs blasir Vatnsnesfjallið við,
í suðaustri sést í mynni Hlíðardals
og Þorvaldsfjallið vestan dalsins.
Um þetta leyti hófs mikil vélvæð-
ing í íslenskum landbúnaði. Skurð-
gröfur og jarðýtur félagasamataka
bænda fóru um sveitir og ræstu
fram og brutu land sem í raun var
skilyrði þess að hægt væri að
stækka túnin. Þá fóru líka að koma
heimilisdráttarvélar og jeppar og
var Gunnlaugur með þeim fyrstu
sem eignuðust þau tæki. Þau Sauð-
árhjón gengu hiklaust til verks.
Fyrst var íbúðarhúsið byggt og fjós
þar norðuraf en notast við gömul
fjárhús í nokkuð mörg ár. Síðar
byggði Gunnlaugur með sonum sín-
um vönduð fjárhús á jörðinni og
hefur fjárbúið á Sauðá lengi verið
með þeim afurðamestu í sýslunni.
Ég rek ekki frekar búskaparsögu
hjónanna á Sauðá en segja má að á
því sviði hafi þeim gengið flest í
haginn.
Þá langar mig að víkja að þætti
húsfreyjunnar á Sauðá. Hennar
staður var innan veggja heimilisins
og þar undi hún best. Hún var ákaf-
lega heimakær og fór helst ekki af
bæ nema brýna nauðsyn bæri til. Þá
var hún mjög hreinlát og mátti helst
ekki sjá blett á neinu. Það hefur þó
oft verið erfitt að halda öllu hreinu
því húsakynni voi-u frekar lítil og
töluvert mai'gt fólk í heimili einkum
á sumrum þegar sumarkrakkar og
gestir bættust við. Sigríður var með
eindæmum gestrsin og bar fyrir
gesti allt það besta sem hún átti til.
Þó fannst mér meira til um þá hlýju
sem maður fann við komuna að
Sauðá. Það fór ekkert á milli mála
að gesturinn var velkominn. Sigríð-
ur var mjög söngelsk kona og hafði
ágætis söngrödd og söng í kór á
Reykjavíkurárum sínum. Sagt var
að hún hefði stundum sungið hástöf-
um við húsverkin á Sauðá sér til
hugarhægðar og helst þegar enginn
heyrði til. Einhverntíma heyrði ég
Sigríði segja að hún hefði aldrei
haft verulega ánægju af börnum.
Ekki skal ég rengja þau orð hennar
en ég er líka jafn viss um að ekki
kom það niður á börnum hennar,
þeim var hún góð móðir.
Það er sagt að sorgin gleymi eng-
um og henni kynntust hjónin á
Sauðá. Nína Guðrún, dóttir þeirra,
sem þá var um tvítugsaldur, fórst í
flugslysi ásamt unnusta sínum. Þá
sýndi Sigi'íður einstakan styrk og
hetjuskap sem í minnum er hafður
af þeim er því kynntust.
Hjól tímans heldur stöðugt áfram
að snúast og mennirnir fylgja með.
Gunnlaugur á Sauðá fór smátt og
smátt að kenna áhrifa ellinnar en
íylgdi þó sonum sínum til allra
verka við búskapinn og hélt alger-
lega áhuga og vinnugleði. Fram-
kvæmdum var haldið áfram á
Sauðá. Byggt var stórt geymsluhús
og stuttu síðar reist nýtt íbúðarhús
á bakkanum stuttan spöl sunnan við
gamla húsið.
Það mun hafa verið sumarið 1982
að ég vai' staddur langt suður á
Ánastaðatúni við heyþurrkun. Veðr-
ið var einstaklega gott, logn og sól-
skin. Þá sá ég lítinn bát koma utan
með landinu og beygja upp í Sand-
víkina. Ég flýtti mér niður að sjón-