Morgunblaðið - 02.07.2000, Blaðsíða 29

MORGUNBLAÐIÐ
SUNNUDAGUR 2. JÚLÍ 2000 29
Þórólfur Gíslason kaupfélagsstjóri
ber ábyrgð á umfangsmiklum
rekstri Kaupfélags Skagfirðinga.
vart Evrópusambandinu. I smærii
einingum eru menn nær ákvörðun-
um. Sú mikla samþjöppun sem verið
hefur í vestrænum ríkjum á öllum
sviðum er mörgum áhyggjuefni og
mér sýnist að alhæfíngar um hag-
kvæmni stærðarinnar séu á undan-
haldi. Menn þurfa að vera ábyrgir
gjörða sinna og taka mið af því hvað
er best fyrir samfélagið," segir Þór-
ólfur.
Kaupfélag Skagfirðinga rekur
sláturhús og kjötvinnslu. Félagið
hefur ekki tekið þátt í umræðum um
sameiningu sláturhúsa og kjöt-
vinnslufyrirtækja á norðanverðu
landinu sem nú haíá leitt til þess að
sláturhúsarekstur Kaupfélags Hér-
aðsbúa og Norðvesturbandalagið
hafa sameinast undir merkjum Kjöt-
umboðsins í Reykjavík. Þórólfur seg-
ir að ákveðin hagræðing hafi orðið í
slátrun í Skagafirði, þar sé nú eitt
sláturhús í stað tveggja. „Skagfirð-
ingar hafa talið mikilvægt að vera
með sláturhús og kjötvinnslu í héraði
svo fremi það sé hagkvæmt. Við höf-
um verið að efla þennan rekstur.
Þótt við höfum ekki tekið þátt í sam-
einingarumræðunni höfum við lýst
því yfir að við séum reiðubúnir að
ræða skiptingu verka milli fyrirtækj-
anna og samvinnu í markaðsmálum,"
segir kaupfélagsstjórinn.
Gæti þurft að
endurmeta stefnuna
„Við erum með sama sjónarmið í
öðrum þáttum rekstrarins. Talið það
þjóna best þessari byggð að vera
Morgunblaöið/Helgi Bjarnason
sjálfir með verslun, landflutninga og
ýmsa aðra þjónustu við íbúana. En til
þess að það hafi verið unnt höfum við
orðið að auka hagkvæmni rekstrar-
ins. I versluninni höfum við gert það
með milliliðalausum innflutningi frá
erlendum framleiðendum og birgj-
um. Þessi stefna hefur gengið fram
til þessa og reksturinn gengið ágæt-
lega. Við fylgjumst þó grannt með
þróuninni sem virðist leiða til þess að
fáar verslanakeðjur yfirtaka smám
saman alla verslun. Við þurfum ein-
hvern tímann að taka afstöðu til þess
hvort við tökum þátt í því eða höldum
sömu stefnu," segir Þórólfur.
KS hefur lengi rekið bifreiða- og
rafmagnsverkstæði. Fyrirtækið hef-
ur á síðustu árum verið að fást við ný
verkefni. Það á nú meirihlutann í
hugbúnaðarfyrirtækinu Element hf.
á móti Opnum kerfum og smærri
hluthöfum. Það er vaxandi fyrirtæki
og spennandi, að mati Þórólfs. KS
tók þátt í uppbyggingu hátæknifyrir-
tækis og á nú Fjárvaka ehf. sem hef-
ur tekið að sér að byggja upp hug-
búnað og tölvur fyrir allt
húsnæðislánakerfi landsins og horfir
auk þess til fieiri verkefna. „Við höf-
um verið að auka þjónustuna á þess-
um sviðum, meðal annars með það að
markmiði að þjóna opinberum stofn-
unum og skapa grunn fyrir staðsetn-
ingu þeirra hér. Til þess að Sauðár-
krókur geti orðið stjórnsýslumiðstöð
þarf ákveðna þjónustu og við viljum
taka þátt í að veita hana.“
Kaupfélagið á 5% í Steinullar-
verksmiðjunni og er aðili að Héraðs-
vötnum hf. sem vinnur að undirbún-
ingi virkjunar Héraðsvatna við
Villinganes undir forystu Rafmagns-
'JlMÍllf
ÍIMJJJJJ
^jÚfjJH£i>
ÍzJJJzfSj]
veitna ríkisins. KS er Iíklega eina
kaupfélagið sem tekið hefur þátt í
uppbyggingu stórvirkjunar. Þórólf-
ur segir að sama markmið sé með
þátttöku félagsins í þessu verkefni
og uppbyggingu tölvufyrirtækjanna.
„Við teljum að veruleg sóknarfæri
séu í iðnaði sem tengist orkufram-
leiðslu og orkunotkun og viljum vera
þátttakendur í þróuninni sem þar á
sér stað.“
Byggðin veikist með
kaupfélögunum
Eins og sést á þessari upptalningu
er rekstur fyrirtækjafjölskyldu KS
mjög blandaður. Spurður að því
hvort ekki sé ástæða til að skipta fyr-
irtækinu upp segir Þórólfur að fljót-
lega komi að ákvörðunum um það
hvernig best sé að halda utan um
reksturinn. Hann vekur athygli á því
að ný verkefni séu í flestum tilvikum
í hlutafélagsformi. Þá sé mikilvægt
að skilgreina vel markmið einstakra
rekstrareininga og jafnvel að þjappa
þeim meira saman til þess að styrkja
stjórnun og sérhæfingu.
„Ég hef haft miklar efasemdir um
þá stefnu að skipta kaupfélögunum
upp í sjálfstæð fyrirtæki og leggja
áherslu á ákveðnar greinar en selja
aðrar og tel að það leiði til þess að
þau veikjast hratt. Þessi þróun hefur
einnig leitt til þess að byggð í við-
komandi héruðum hefur veikst. Eft-
irgjöf kaupfélaganna hefur haft
miklu meiri áhrif á þróun byggðar en
menn hafa almennt viðurkennt og
sýnir okkur í dag hvað kaupfélögin
voru mikilvæg eða hvað það er mikil-
vægt að hafa öflug fyrirtæki í öllum
byggðum, sama í hvaða formi þau
eru,“ segir Þórólfur.
KS á mikla
möguleika
„Nei, það þarf alls ekki að vera,“
segir Þórólfur þegar hann er spurð-
ur að því hvort þróunin síðustu árin
bendi ekki til þess að samvinnufélög-
in tilheyri liðinni tíð og vekur athygli
á Kaupfélagi Skagfirðinga í því efni.
Hann tekur þó undir þau orð að tO-
tölulega fá kaupfélög séu eftir og
mörg þeirra að láta undan síga í sam-
keppninni.
Enn eru nokkur öflug samvinnufé-
lög starfandi, meðal annars í mjólk-
urvinnslu og kjötvinnslu í nágrenni
höfuðborgarsvæðisins. Þá eru starf-
andi nokkur stórfyrirtæki sem eiga
rætur í samvinnuhreyfingunni, með-
al annars Olíufélagið hf., VIS og
Samskip. Þessi félög eiga víða ítök
og hafa oft haldið saman í átökum
fyrirtækjablokka. Þórólfur segir að
þessi fyrirtæki séu nú í eigu
ótengdra aðila og í raun fjarlæg
gamla samvinnufélagagrunninum.
Þórólfur lýsir þeirri skoðun sinni að
viðskiptasjónarmið eigi að ráða sam-
vinnu fyrirtækja um verkefni, rétt
eins og gert hafi verið hjá KS, en
ekki gamlar óljósar tengingar eins
og séu á milli umræddra fyrirtækja á
sögulegum grunni. Fyrirtæki verði
að halda saman til að ná tilteknum
mai'kmiðum, ekki bara til að halda
saman.
„Ég get tekið undir það að menn
hafi of seint látið rekstrarsjónarmið
ráða ákvarðanatöku og önnur sjón-
armið of lengi verið í forgrunni. Þess
vegna fór svona fyrir mörgum kaup-
félögum," segir Þórólfur.
Hann telur að Kaupfélag Skag-
firðinga eigi mikla möguleika í fram-
tíðinni en ítrekar að viðskiptaleg
sjónai-mið þurfi ávallt að vera í for-
grunni og forystan framsýn. Vonast
hann til þess að félagið haldi sterkri
stöðu í sjávarútvegi, landbúnaði, iðn-
aði og þjónustu. Hins vegar hefur
hann áhyggjur af öðrum kaupfélög-
um, segir að kannski verði eftir ein-
hver kaupfélög í verslun og þjónustu
en fá eða engin með rekstur í land-
búnaði og sjávarútvegi.
Barcelona
12. júlí
irá hr. 34.955
ýftustu
11 saetin
Einstakt tækifæri fyrir þá vilja kynnast
þessari heillandi borg sem er tvímælalaust
ein mest spennandi borg Evrópu í dag. Nú
getur þú tryggt þér gistingu og sæti til Barcelona á
frábærum kjörum. Þú bókar núna og tryggir þér sæti og gistingu, og 4
dögum fyrir brottfor hringjum við í þig og segjum þér hvar þú gistir.
Að sjálfsögðu nýtur þú traustrar þjónustu fararstjóra Heimsferða allan
tímann.
Verð kr.
34.955
Verð kr.
39.990
Verð m.v. hjón með bam 2-11 ára,
12. júli, flug og hótel.
Austurstræti 17, 2. hæð
sími 595 1000
www.heimsferdir.is
Verð m.v. 2 í herbergi, flug, gisting,
skattar, 12.júlí.
mm
HEIMSFERÐIR
mXSMá

Ég gerði bara það
sem Gaui litli sagði
mér að gera....
...og á
16 vikum
missti ég
30 kg!
3.og 5. júlí hefjast í
World Class 8-vikna
aðhaldsnámskeið
með Gauja, Bubbu.
Ný námskeið
með breyttum
áherslum
Þetta allt er innifaliö
Hjólaspuni 3 til 5 sinnum i viku.
Ýtarleg kennslugögn.
Vigtun - Fitumæling.
Matardagbækur.
. Fræösludágur.
Hvetjandi verðlaun.
Fjöldi mataruppskrifta.
Einka viðtal við Gauja litla.
Viötal við næringarráðgjafa.
Æfingarbolur og vatnsbrúsi.
Þrir heppnir fá fritt á næsta námskeið.
Ótakmarkaður aðgangur að World Class.
WorltiClass
/œum <7
REYKJAVÍK VIÐ AUSTliRV
Við bjóðum upp á:
Morguntíma, eftirmiðdagstíma
og kvöldtíma.
Margra ára reynsla okkar
tryggir þér frábæran árangur
Skráning stenduryfir núna í síma:
896 1298
NEW BALANCE
FATNAÐUR OG SKÓR
Fasteignir á Netinu
mbl.is
-AL.L.TAf= A/V7T