Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Ukioqatigiit

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1960, Qupperneq 10

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1960, Qupperneq 10
14 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS SA-hornið stendur þá á Auðunarmúr. Heimildirnar segja, að hann hafi lokið utan um kórinn í Péturskirkju, er enn stóð á dögum Arn- gríms lærða. Sé innanmál þeirrar kirkju sett niður innan hornsins, en gröfin norðan við kór, sem á uppdrættinum er dökkur ferhyrning- ur, skoðuð sem norðurhluti Auðunarmúrs, þá kemur í ljós, að vest- ari gröfin lendir á mörkum framkirkju og stöpuls, þar sem horn- hleðslu er von. Er hún táknuð með ferning, 2 X 2 m. Mál Péturs- kirkju eru umreiknuð í 57 sm álnum. En þær gætu verið aðeins styttri, sbr. Skírni 1958 210. Eins og málin að öðru leyti eru túlkuð á uppdrættinum, þá kemur fram sama riss og birtist í grunni hinnar fornu Skálholtskirkju, og er óefað rétt, sbr. ummæli Arngríms lærða í Brevis Commentarius, Bibl. Arnam. IX bls. 60. En mönnum verður óneitanlega starsýnt á, hversu lítil hin virðulega dómkirkja er, sem nú stendur að Hólum, í samanburði við hina fornu dómkirkju. í kórnum er sýnt háaltarið. Niðursetningin er að vísu áætluð. En gert er ráð fyrir, að hægt hafi verið að opna járnhurðina, sem var að aftanverðu, þegar Halldórukirkja hafði verið reist. Og einnig að nægilegt pláss væri til þess að grafa Jón biskup Vigfússon milli kórs og múrs. Og víst er, að altarið er ekki flutt, er Halldórukirkja var byggð. Það er sá punktur, sem bindur saman Péturskirkju og hana. Þá er einnig tekið tillit til heimilda 18. aldar, er segja, að grunn- gröftur undir norðurvegg núverandi steinkirkju gangi eftir norðan- verðu miðju kirkjugólfi Halldórukirkju allskammt frá altari. Sjálft altarið er sýnt með breidd fordúksins velþekkta, sem nú prýðir Þjóð- minjasafnið, Þjms. 4380 b. Halldórukirkja er sýnd innan í Péturskirkju samkvæmt ofan- greindum forsendum. Hún er allmiklu minni. Er áberandi, hversu stutt framkirkjan er miðað við kór. Skýring á því er einföld. Helgi- göngur til Hóla tíðkuðust þá ekki framar. Hins vegar er enn allmikið lið á Hólum, — skólapiltar meðal annarra —, sem koma til morgun- og kvöldsöngva daglega í kór. Enda er kór Halldórukirkju samkvæmt úttektunum enn að mörgu með sama sniði og tíðkast mundi í kaþólsk- um sið. Eins og að ofan gat, eru útlínur stöpuls Halldórukirkju ekki ör- uggar nema það eitt, hversu langt hann nær í vestur. Er steinkirkjan var reist, hefur hinum danska yfirsmið litizt svo á, að heppilegt væri að nota það grjót, sem þegar var fyrir tilhöggvið í Auðunnarmúr og enn fremur að nota hann sjálfan að einhverju leyti sem undirstöðu og varð SA-hornið fyrir valinu. Að norðanverðu
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.