Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1985, Síða 176

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1985, Síða 176
180 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS and thcy had limitcd acccss to a fcw natural rcsourccs, turf- and seaweed gathcring and pasturage on the waterside. This miscellaneous crowd of landless made up the lower strata of the population. 1900 thcir houscholds rcachcd thc number of 72-75% of the total, which indicates a pronounced dcgree of proletarianization. To cope with their limited nreans of subsistence, thc crofters were constantly on the move, seeking employment wherever they could find it and they were hampercd by a pcrpetual state of debt. In spitc of thcse obvious objcctivc ties betwecn thc social stratification and modes of production, wc find some enormously complicated patterns of social rclations in thc reg- ion. A class analysis with its starting point in predetermined cconoinically functipnal rclations bctween basc and supcrstructurc only rcvcals somc of this problcnr. But driven too far such an analysis runs thc risk of reducing people’s own subjective cxperience and intcrprctations of their social surroundings to nrcrc forms of falsc consciousncss. In ordcr to avoid such an unfortunatc view I wish to combinc an analysis of the economical sup- erstructure with alternative angles of incidence in the crofters’ and day-labourers’ attitude towards work and work discipline, secking for identity in thc patriarchal milicu of thc peasant socicty and their perceptions of thc local cnvironment. Thc aim, in a broader sense, is to clarify culture’s autonomy or conncctions with changes of evcryday life in rclation to productional conditions. This is an old subjcct of discussion of an internal Marxist debate between Scientific or Structural Marxist such as Althusscr and Hcgelian Marxists represented by Gramsci and Lukács, to name but a few. Conscious of the greatness of this problcm, my ambition in this paper has solely bcen to point out some of the complex dialcctic relations between thc social stratas of the two maritimc hamlets and thc study should be regardcd as a strictly cxploring attempt, rathcr than a constituting of a solution. ATHUGASEMDIR OG TILVITNANIR 1. í hefðbundinni merkingu var íslcnski þurrabúðarmaðurinn cða tómthúsmaðurinn sá scnr ckki stundaði búskap, hcldur hafði franrfæri sitt cingöngu af fiskvciðum og til- fallandi vinnu. Eftir aldamótin 1900 er þcssi skilgrcining varla fullnægjandi lengur, þar scm æ flciri stunduðu búskap til cigin þarfa. Ég mun þó nota orðin þurrabúð- armaður og verkamaður sem safnhciti um jarðnæðislausa mcnn við sjávarsíðuna. Um afkomu þurrabúðarmanna í sagnfræðilcgu ljósi sjá t.d.: Rorkcll Jóhannesson 1933, Guðbrandur Jónsson 1932-1934 og Þorvaldur Thoroddscn 1958 1:144 og 111:167-172. 2. Sjá t.d.: Jackson, Anthony 1979, Ennew, Judith 1980 og Fox, Robin 1978. 3. Sjá nánar: Björn Lárusson 1982: 8. 4. Pctur Pétursson 1983: 52-81. 5. Sbr. Hastrup, Kirsten 1983 og 1984. 6. Halldór Þorgrímsson 1861: 77. 7. Sbr. Guðni Jónsson 1960 I: 86, Gísli Gunnarsson 1980: 12-13, Magnús Friðriksson 1957: 46 og 67 og Guðmundur Jónsson 1981: 22-23. 8. Guðmundur Jónsson 1981: 70-79. 9. Sjá t.d.: Sigfús Jónsson 1983 og Hclgi Skúli Kjartansson 1978. 10. Þessi grcin byggist á rannsókn á svæðinu frá vorinu 1984. Þá átti cg u.þ.b. þrjátíu viðtöl við fólk fætt á tímabilinu 1892-1936. Frckar var um samtöl að ræða en beinar spurningar cftir ákvcðnum spurningaskrám. Viðtölin náðu yfir allt að því alla félags- hcildina í báðunr þorpunum og voru heimildamenn úr 18 fjölskyldunr. Við þetta cfni
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212
Síða 213
Síða 214
Síða 215
Síða 216
Síða 217

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.