Áramót - 01.03.1909, Blaðsíða 30
34
nema auðvitað óbeinlínis gegn um lærisveina
s'cí'. I i : 2£iaslmla:-um. 1 rauninni var liann á
eftir tímanum. Hann skildi gömlu vantrúna frá
18. öld til hlítar og liafði ágætt lag á að svara
lienni út í œsar og tæta sundr allar röksemdir
heanar. En liann gat ekki neitt líkt því eins vel
áttað sig á þeirri tegund vantrúaðra villukenn-
inga, sem einrcitt á hans tíð var óðum að breiðast
út um lönd kristinnar kirkju og líka að ná liaidl
á hjörtum ungra Islendinga, fyrst og fremst í
Hafnarvistinni sælu. Þeim ófögnuði var hanrv
ekki maðr til að mœta. Hann var aðallega
kirkjulegr skólamaðr, ágætr frá sjónarmiði
þeirrar kynslóðar, sem hann helzt lieyrði til, eu
kunni ekki að fara svo með liin helgu trúarsann
indi kristindómsins, að fullnœgt gæti dýpstu þörí
og kröfu samtíðar sinnar. Og langt um væru
kærari, eða meiri friðarmaðr, en svo, að hann
væri því vaxinn að vekja nýtt kristindómslíf hjá
þjóð sinni, stm að svo hörmulega miklu leyti var
scfandi í andlegum efnum; því til þess purfti ein-
mitt baráttu, harða og látlausa baráttu. En svo
fór cg í gegn um prestaskólann íslenzka og úr
honum, að ekki sá eg nema óljóst,—mig grillti að
eins til þess—, hvað lieiðrsmann þennan skorti t'L
]>ess að geta hjálpað við íslenzkri kristni, og ekki
lieldr, í liverju sjúkdómr sá einkum var fólginn,
sem gekk að kirkjulýðnum á Islandi.
Eftir því, sem mér var kunnugt um klerkiv
þjóðar rcinnar, stóð inér stuggr af að lenda í
meira hlutanum þar. Islenzkr pokaprestr vildi.
eg með engu móti verða. Og þótt eg lyki prófi í
guðfrœði með lieil-miklu lofi, þá var það alls