Morgunblaðið - 03.05.2001, Qupperneq 2

FRÉTTIR
2 FIMMTUDAGUR 3. MAÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
Fylgstu
með
nýjustu
fréttum
www.mbl.isVala keppir við þær bestu
í Eugene / C4
Ólafur með stórleik
fyrir Magdeburg / C1
4 SÍÐUR
Morgun-
blaðinu
í dag fylgir
blaðaukinn
Bæjarferð.
Blaðinu
verður dreift
á suðvestur-
horninu.
Viðskiptablað
Morgunblaðsins
Sérblað um viðskipti/atvinnulíf
12 SÍÐUR
Sérblöð í dag
GENGISLÆKKUN krónunnar
hefur mikil áhrif á afkomu skuld-
ugra fyrirtækja. Um síðustu áramót
skuldaði Landsvirkjun 74 milljarða.
Friðrik Sophusson, forstjóri Lands-
virkjunar, sagði að um 8 milljarðar
af skuldunum væru í íslenskri mynt
en um 66 milljarðar væru í erlendri
mynt og því væri augljóst að mikil
gengislækkun krónunnar leiddi til
þess að skuldir fyrirtækisins ykjust.
6% gengislækkun, eins og varð í
gær, þýðir, ef lækkunin gengur
ekki til baka, að skuldir Landsvirkj-
unar aukast um rúmlega fjóra millj-
arða.
Friðrik sagði að gengisbreytingar
á síðasta ári hefðu leitt til þess að
skuldir Landsvirkjunar jukust um
sjö milljarða brúttó. Þess bæri þó
að geta að eignir fyrirtækisins ykj-
ust mikið samhliða. Friðrik sagði að
um 60% af tekjum Landsvirkjunar
væru í íslenskum krónum og um
40% í dollurum. Aðspurður sagði
Friðrik að gengisbreyting styrkti
áform Norðuráls og Reyðaráls um
fjárfestingar í orkufrekum iðnaði
frekar en hitt. Talsverður hluti af
kostnaði við framkvæmdirnar væri í
íslenskum krónum en tekjurnar
væru hins vegar í dollurum.
Halldór Vilhjálmsson, fjármála-
stjóri Flugleiða, sagði þessa miklu
lækkun krónunnar ekki hafa já-
kvæð áhrif á rekstur Flugleiða. Þó
skipti máli hvenær ársins gengið
lækkaði. Tekjur fyrirtækisins í
krónum væru mestar yfir sumarið
og því væri skárra að lækkunin
kæmi í upphafi sumars en yfir vetr-
armánuðina. Halldór sagði stærstan
hluta skulda Flugleiða vera í doll-
urum en að eignirnar væru einnig
skráðar í dollurum og þess vegna
ykjust þær líka. Stórir kostnaðarlið-
ir væru í dollurum, eins og elds-
neyti og tryggingar.
Lækkun gengis hefur mikil áhrif á rekstur fyrirtækja
Skuldaaukning Lands-
virkjunar 4 milljarðar
RANNSÓKNAHÚS Háskólans á
Akureyri verður ekki á háskóla-
svæðinu sem kennt er við Sólborg,
heldur á næstu lóð við hliðina eftir
drögum að deiliskipulagi að dæma.
Fyrirhugað rannsókna- og nýsköp-
unarhús HA verður í einkafram-
kvæmd og er áætlað að heimilað
verði að reisa u.þ.b. 6.000 fermetra
byggingu. Byggingin á hvorki að
vera innan núverandi lóðar HA né
tengd fyrri byggingaráætlunum sem
arkitektastofan Gláma/Kím hefur
unnið eftir verðlaunaðri samkeppn-
istillögu sinni undanfarin sex ár. Í
þeirri tillögu átti rannsóknahúsið að
vera tengt öðrum byggingum en
nýja húsið verður á lóð austan við
Sólborg.
Gláma/Kím fór í febrúar fram á að
Sýslumaðurinn í Reykjavík setti lög-
bann á forval og útboð ríkisins á
rannsóknahúsi HA vegna þess að
hönnunin var einnig boðin út. Sýslu-
maður hafnaði því og var beiðnin um
lögbannið sótt og varin fyrir héraðs-
dómi í gær og hefur dómari, Skúli J.
Pálmason, tekið sér frest áður en
hann tilkynnir niðurstöðuna.
Lögmaður varnaraðila, Gunnar
Jóhann Birgisson, óskaði fyrir hönd
ríkisins að leggja fram gögnin um
deiliskipulag lóðar HA og aðliggj-
andi stofnanalóða þar sem nú er gert
ráð fyrir rannsóknahúsi. Hann sagði
að gögnin væru upplýsandi fyrir
málið því aldrei áður hefði komið
fram hvar rannsóknahúsið ætti að
vera. Lögmaður sóknaraðila, Garðar
Briem, mótmælti því að nýjum gögn-
um væri bætt við svo seint og sagði
að í útboði um bygginguna kæmi
fram að hún ætti að vera á lóð HA og
það hefði komið fram á kynningar-
fundi í HA um málið 9. janúar 2001.
Dómari taldi gögnin koma of seint
fram og samþykkti ekki að bæta
þeim við.
Rannsóknahús HA
ekki á háskólalóðinni
NÝIR aðilar hafa náð yfirhöndinni í
stjórn Fishery Products Internation-
al á Nýfundnalandi, stærsta sjávarút-
vegsfyrirtækis Kanada. Sölumiðstöð
hraðfrystihúsanna, SH, er meðal
þeirra sem standa á bak við nýjan
meirihluta í fyrirtækinu.
Það var hópur hluthafa undir
stjórn John Risley, stjórnarformanns
Clearwater Fine Foods í Nova Scotia,
sem náði völdum á aðalfundi félagsins
hinn fyrsta maí, þegar 82% hluthafa
kusu hans menn til forystu. Fyrrver-
andi stjórnarformaður og fram-
kvæmdastjóri félagsins, Victor
Young, hefur þegar látið af störfum
og liggur nú fyrir ráðning nýs fram-
kvæmdastjóra.
Clearwater Fine Foods, Sölumið-
stöð hraðfrystihúsanna og Barry
Group á Nýfundnalandi reyndu fyrir
rúmlega einu og hálfu ári yfirtöku
FPI en ekkert varð af henni vegna
lagalegra hindrana. Síðan þá hafa
þessir aðilar og fleiri náð meirihluta í
félaginu með kaupum á hlutabréfum.
Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna á til
dæmis 15% í FPI, nýsjálenska sjáv-
arútvegsfyrirtækið Sanford á sömu-
leiðis 15% og Clearwater Fine Foods
13%. Samkvæmt lögum má enginn
einn aðili eiga meira en 15% í fyrir-
tækinu og beint samráð svo stórra
hluthafa við stjórnarkosningar er
bannað. Nýr stjórnarformaður var
kjörinn Derrick Rowe, fyrrverandi
framkvæmdastjóri hátæknifyrirtæk-
is í Kanada. Stjórnin er skipuð 13
mönnum en SH á ekki mann í stjórn-
inni enn sem komið er.
„Við styðjum hinn nýja meirihluta
þótt við séum ekki með mann í
stjórn,“ segir Róbert Guðfinnsson,
stjórnarformaður SH, í samtali við
Morgunblaðið. „Við bindum miklar
vonir við samvinnu þessa nýja meiri-
hluta í nánustu framtíð. Þarna koma
saman öflug sjávarútvegs- og mark-
aðsfyrirtæki úr þremur heimsálfum,“
sagði Róbert.
Meirihluti SH
og fleiri í FPI
Í MINNISBLAÐI, sem Skúli Jón
Sigurðarson, formaður rannsóknar-
nefndar flugslysa, RNF, skrifaði
formanni samgöngunefndar Al-
þingis, segir hann að Lúðvík Berg-
vinsson, þingmaður Samfylkingar-
innar og fulltrúi í samgöngunefnd
Alþingis, hafi á Alþingi og í fjöl-
miðlum haft uppi dylgjur og órök-
studdar ásakanir á hendur nefnd-
inni. Allt of augljós pólitísk tengsl
séu milli Lúðvíks og eins af að-
standendum þeirra sem fórust í
flugslysinu í Skerjafirði til að slíkt
upphlaup sé sæmandi alþingis-
manni. Minnt er á að RNF sæti nú
lögreglurannsókn af hálfu aðstand-
andans.
Skúli Jón nafngreinir ekki þing-
manninn í minnisblaðinu sem hann
skrifaði Árna Johnsen, sem er for-
maður samgöngunefndar, en af því
má ráða að átt sé við Lúðvík Berg-
vinsson, þingmann Samfylkingar-
innar.
Skúli Jón segir að RNF telji það
„óheillavænlegt að nefndin eða
fulltrúi hennar verði að óbreyttum
aðstæðum við þeirri ósk þessa
manns [Lúðvíks] um að koma á
fund samgöngunefndar til þess að
„skýra sjónarmið sín“ eins og hann
hefur orðað það á fundi Alþingis.
RNF óskar því eindregið eftir því
að fundi RNF eða fulltrúa hennar
með samgöngunefnd Alþingis verði
frestað til haustsins 2001 þegar til-
finningaöldur hefur lægt ásamt því
sem opinberum rannsóknum verður
þá væntanlega lokið og niðurstöður
ICAO [Alþjóðaflugmálastofnunar-
innar] ættu að liggja fyrir“.
Árni Johnsen, formaður sam-
göngunefndar Alþingis, sagði í
samtali við Morgunblaðið í gær-
kvöldi að í ljósi minnisblaðs Skúla
Jóns væri ljóst að af fundi RNF
með samgöngunefnd yrði ekki fyrr
en í fyrsta lagi í haust. Óskað hefði
verið eftir fundinum að frumkvæði
þeirra Kristjáns Möller og Lúðvíks
Bergvinssonar. Meirihluti nefndar-
innar hefði hins vegar ekki talið rök
fyrir því á þessu stigi málsins. Ætl-
unin hefði verið að RNF myndi á
þeim fundi gera grein fyrir verklagi
sínu og vinnureglum almennt. Það
hefði hins vegar ekki verið neitt
launungarmál að óskin um fundinn
var tengd flugslysinu í Skerjafirði.
Árni sagði að það orkaði mjög
tvímælis að kalla RNF, sem aðrar
sjálfstæðar rannsóknarnefndir, fyr-
ir þingnefndir eða aðrar nefndir.
Meðferð slíks máls þyrfti að vera
mjög vönduð og yfirveguð.
Formaður RNF vill ekki á fund
samgöngunefndar að svo stöddu
Vill fresta fundi
þar til tilfinn-
ingaöldur lægir
ÍBÚÐ í fjölbýlishúsi við Básbryggju
í Bryggjuhverfi skemmdist nokkuð
af völdum sóts og reyks þegar eldur
kviknaði í baðherbergi hennar í gær-
kvöldi.
Samkvæmt upplýsingum frá
slökkviliðinu eru eldsupptök ókunn
en íbúðin var mannlaus þegar eld-
urinn kviknaði. Enginn hafði enn
flutt inn þar sem smíði hennar var
ólokið. Slökkviliðið slökkti eldinn og
reykræsti íbúðina að því loknu.
Morgunblaðið/Kristinn
Slökkviliðsmenn sjást hér kanna aðstæður á vettvangi.
Eldur á þriðju hæð
KRÍA sást sveima yfir Grafarvog-
inum í Reykjavík síðdegis í gær.
Arnþór Þ. Sigfússon fuglafræð-
ingur sagði í samtali við Morgun-
blaðið í gær að hún hefði verið ein á
ferð og örugglega nýkomin til
landsins.
Hann sagði að á þessu ári hefði
krían verið í fyrra fallinu til lands-
ins en hún hefði reyndar verið
snemma á ferðinni undanfarinn
áratug eða svo. Krían sást á Höfn í
Hornafirði hinn 21. apríl sl. en ekki
er vitað til þess að hún hafi áður
sést hér á landi svo snemma.
Morgunblaðið/Jóhann Óli Hilmarsson
Kría sást í
Grafarvogi