Morgunblaðið - 31.03.2006, Blaðsíða 27

MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 31. MARS 2006 27
DAGLEGT LÍF Í MARS
EKKI aðeins þeir sem eru við-
kvæmir eða vinna með fólki verða
fyrir því að kulna í starfi eða
brenna út. Kulnun í starfi er ekki
sjúkdómur heldur afleiðing af
slæmu vinnuumhverfi, að því er ný
dönsk rannsókn leiðir í ljós. Í
Politiken er greint frá því að hið
opinbera
geti gefið
starfsfólki
vinnugleð-
ina aftur
og þannig
takmarkað
fjarvistir
vegna veik-
inda. Þetta
kosti þó fé
en sé þess
virði þar
sem dregið sé úr fjarvistum.
Hjúkrunarfræðingar, fangaverð-
ir og ljósmæður eru meðal þeirra
starfsstétta sem oft kulna í starfi
eða brenna út eins og það er kall-
að á öðrum tungumálum. Ástæðan
er ekki sú að þetta starfsfólk sé
sérstaklega viðkvæmt eða að það
vinni með fólki. Kulnun í starfi
kemur fyrst og fremst fram í um-
hverfi þar sem vinnuveitandinn
leggur ekki áherslu á vellíðan
starfsfólks eða möguleika þess á
að þróast í starfi. Þetta er nið-
urstaða rannsóknar sem 2.000
Danir tóku þátt í og greint er frá í
Politiken.
Starfssvið og ábyrgð óljós
Rætt er við Marianne Borritz
sem gerði doktorsrannsókn á kuln-
un í starfi í Danmörku. Rannsókn
hennar er talin leiða til meiri
skilnings á fyrirbærinu sem er vel
þekkt, m.a. á Norðurlöndunum.
Hins vegar hefur sá skilningur oft
verið lagður í það að þeir sem
verði fyrir barðinu á því geti sjálf-
um sér um kennt.
Að sögn Borritz eru þrír þættir í
vinnuumhverfinu sem geta leitt til
kulnunar í starfi: Að starfsfólk hafi
enga möguleika á að þróast í
starfi, að starfssvið og ábyrgð séu
óljós og að lokum að yfirmaður
geri mótsagnarkenndar kröfur til
starfsmanns. Auk þessa er erfitt
fyrir starfsfólk ef það fær ekki við-
eigandi upplýsingar um hvað er á
döfinni á vinnustaðnum í nánustu
framtíð. Kulnun í starfi er hins
vegar ekki óbreytanlegt ástand.
Ljósmæður eru t.d. undir miklu
vinnuálagi, að því er rannsóknin
leiðir í ljós. Þær starfa innan heil-
brigðiskerfis þar sem er sífelldur
sparnaður og ákvarðanir eru til-
kynntar að ofan. Jafnvel væri
hægt að létta álagið á þeim með
því að hafa þær með í ráðum þeg-
ar vinnufyrirkomulagið er skipu-
lagt, eins og bent er á í Politiken.
Betra vinnuumhverfi og meiri
vinnugleði fæst með umræðum og
greiningu en einnig auknu fjár-
magni, að mati formanns ljós-
mæðrafélags sem rætt er við.
Borritz leggur áherslu á að allir
hagnist á aukinni vinnugleði, bæði
starfsmenn og atvinnurekendur,
þar sem þá verði færri tilvik kuln-
unar í starfi og minna um fjar-
vistir frá vinnu.
Morgunblaðið/Ómar
Starfsfólk þarf að hafa möguleika á að þróast í starfi og það þarf að vita
hvert starfssviðið er og hvaða ábyrgð það á að bera.
 HEILSA
Mikilvægt að
koma í veg fyrir
kulnun í starfi
Það er erfitt
fyrir starfsfólk
ef það fær ekki
viðeigandi upp-
lýsingar um
hvað er á döf-
inni á vinnu-
staðnum í nán-
ustu framtíð
steingerdur@mbl.is