Náttúrufræðingurinn - 1985, Blaðsíða 47

1. mynd. Bleikjugerðirnar í Þingvallavatni. Efst er dvergbleikja þá kuðungableikja,
sílableikja og neðst er murta. Sílableikjan er í riðabúningi og því dekkri en hinar. — The
Charr morphs of lake Þingvallavatn. The uppermost morph is a dwarf charr then a snail
charr, a piscivorous charr and a pelagic charr. (Ljósm./p/ioío Skúli Skúlason)
botni, efri kjálkinn skagar fram yfir
þann neðri. Ekki er neinn vafi á því að
hér er unt að ræða sama fisk og þann
sem Bjarni Sæmundsson (1904) kallar
netableikju og Árni Friðriksson (1939)
nefnir vanalega bleikju.
Dvergbleikja (gjámurta) er smár
fiskur og virðist halda sig á svipuðum
slóðum og kuðungableikja. Hún er
mjög dökk á baki og á síðum er hún al-
sett gulum eða gylltum flekkjum.
Kviðurinn er gulleitur og slær á hann
gylltum blæ. Munnlögunin er svipuð
og hjá kuðungableikjunni. Þessi lýsing
kemur mjög vel heim og saman við
lýsingu Bjarna Sæmundssonar (1904)
á dvergbleikju, og líklegt er að telja
megi svartbleikju Árna Friðrikssonar
(1939) til þesarar gerðar.
Murtan er langalgengasta bleikjan í
vatninu. Lögun og litarfar er dæmigert
fyrir uppvatnsfisk (pelagiskan). Bolur
og haus eru frekar mjóslegnir og öll er
murtan meira straumlínulaga en hinar