Eimreiðin


Eimreiðin - 01.04.1923, Síða 12

Eimreiðin - 01.04.1923, Síða 12
140 NORSK >]ÓÐERNISBARÁTTA eimreiði^ ustu orðunum. Hugsjón Aasens er djörf, svo djörf, að engin von er til, að nokkur hefði unnist til fylgis við hana, ef hann hefði ekki fórnað henni æfistarfi sínu. En hvað gat hann gert fátækur, umkomulaus og óþektur 22 ára bóndadrengurinn? Hvernig gat hann safnað heilli þjóð um hugsjón, sem var svo stór og erfitt að láta rætast? Vafalaust er, að Aasen hefir ekki í fyrstu þorað að hugsa sér, að hann væri því vaxinn að verða merkisberi þessarar hugsjónar, og enn síður hefir honum verið það ljóst, hvernig hann gæti vaxið til þess. Enda tekur hann nú frekast þá stefnu í mentaviðleitni sinni, er ætla mætti, að ólíklegust vsen til þess. Hann leggur nú mest kappið á grasafræði og rann- sakar jurtalíf heimahaganna af alefli — og stundar þó mál- vísindi jafnframt. En þótt undarlegt megi virðast, er svo að sjá, að einmitt þetta hafi verið rétta leiðin. Með þessu tókst honum að vekja eftirtekt á sér, og þess þurfti hann umfram alt með. Einnig virðast þessar náttúrufræðisiðkanir hafa verið góður skóli fyrir hann. Hann lærði á þeim að safna með at- hygli og nákvæmni. Seinna var hann líka kallaður náttúru- fræðingur málvísindanna. Sumarið 1841 fer hann snögga ferð til Bergen. Honum hafði tekist að draga saman fáeina skildinga, og þeim varði hann til þessarar farar. En hvað vildi hann? Eflaust hefði honum orðið ógreitt um svar, ef hann hefði verið spurður. Það var einhver innri óró sem rak hann að heiman. Hann langaði til að sjá sig um, og svo vildi hann freista gæfunnar og vita, hvort hann gæti ekki komið sér á framfæri. Hann hafði getið sér nokkurn orðstír fyrir kunnáttu í grasafræði, og það gerði hann hugrakkari. Nú hafði hann grasasafn sitt með sér og auk þess málfræði alþýðumálsins á Sunnmæri, er hann hafði samið. Því var líkast sem ferðin hefði verið und- irbúin síðan 1836. Hann var orðinn ágætlega að sér í grasa- fræði, hafði rannsakað mállýsku fylkis síns og lært íslensku, þýsku, ensku, latínu og grísku. En mestu skifti, að hann hafði nú meðvitað mark fyrir augum: að vinna að endurreisn norsks ritmáls, sem bygt væri á alþýðumálinu. Nú varð það ljóst, að áhugi Christie forseta á alþýðumál- inu hafði gripið um sig. Einmitt í Bergen hitti Aasen fyrir

x

Eimreiðin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.