Tímarit um uppeldi og menntamál - 01.01.1892, Blaðsíða 58
56
málum þar, en hann kaus heldur að fara til Sví-
þjóðar. Hann kom til Norköpings og fjekk þar beztu
viðtökur hjá de Geer; þaðan fór hann eptir slcamma
dvöl til Stokkhólms á fund Axels Oxenstjerne. Segir
hann svo frá fundi þeirra: Örninn norræni rann-
sakaði rækilegar en nokkur hafði áður gjört fyrir-
ætlun mína bæði með kennslubætur og alfræðisrit-
anina; gengu til þess 4 dagar. Þegar við höfðum
lokið tali um það, hvernig jeg vildi, að kennslu væri
hagað, mælti hann: Jeg hef þegar frá æsku tekið'
eptir því, að ekkiværi allt með felldu með kennslu-
aðferðir þær, sem hafðar eru, en hef þó ekki fundið'
ráð til að bæta þær. Þegar konungur minn sendi
mig til Þýzkalands, átti jeg tal um þetta við ýmsa
lærða menn. Mjer var sagt, að Ratke1 starfaði að
kennslubótum, og ljetti jeg ekki fyr en jeg hitti hann.
En í stað þess að tala við mig um þetta mál, fjekk
hann mjer stóra bók, er jeg skyldi lesa. Jeg gjörði
það, og sá jeg, að hann lýsti ekki svo illa göllunumj
á skólunum, en endurbótaráð hans sýndust mjer all
ónóg. Þú byggir á betri grundvelli en hann; haltu
að eins áfram. Jeg sagði honum, að jeg hefði ekkí
meira að segja um kennsluaðferðir, en nú væri að'
hverfa að alfræðinni. Þá svaraði hann: Jeg veit,.
að þú býr yfir meiru; jeg hef lesið inngang alfræð-
innar.2 En um það skulum við tala á morgun; nú
1) Wolfyang Itatlce uppeldisfræðingur (1571—1635) vildi
koma breytingum á skólanám, gjöra ]>að eðlilegra og skemmti-
lpgra, leggja stund á móðurmálskennslu og gagnfrœði, stofn-
aði fyrirmyndarskóla, er þó fór út um þúfur, meðfram fyrir
skapbresti Ratke sjálfs. Comenius kynntist ritum hans ung-
ur að aldri og hafa þau eflaust haft töluverð áhrif á stefnu
lians í kennslumálum.
2) Vinir Comeníusar á Englandi höfðu látið prenta hann.