Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1962, Síða 27

SKÁLD ATHAFNANNA
9
veiðilíf hans og vetrarferðir í heim-
skautslöndunum.
En æskuumhverfið í N.-Dakota
varð honum einnig áhrifaríkt með
öðrum hætti. Fangvíð sléttan tók,
eins og hann segir sjálfur, hug hans
föstum tökum á þessum mikilvægu
þroskaárum hans. Hún kynti undir
aevintýraþrá hans og gaf draumum
hans byr undir vængi. íslendinga-
sögur og aðrar íslenzkar fornsögur,
sem hann heyrði föður sinn lesa í
heimahúsum á vetrarkvöldum, að
gömlum og góðum íslenzkum sið, og
hann las sjálfur síðar, urðu honum
einnig hvatning til dáða, eins og þær
hafa verið fslendingum öldum sam-
an.
Á unglingsárunum vann Vilhjálm-
ur ýmis sveitastörf, meðal annars
sem kúreki, eins og hann gat um í
frásögn þeirri í bók sinni, er vitnað
var til. En snemma komu náms-
hæfileikar hans í ljós, og þekkingar-
þorsti hans var takmarkalaus, enda
las hann allt, sem hann komst
yfir. Eftir barnaskólanám á
Mountain og á öðrum skólum, sem
hann átti kost á að sækja innan
sveitar sinnar, stundaði hann nám
á Ríkisháskólanum (University of
North Dakota) í Grand Forks, en
lauk þó eigi fullnaðarprófi þar. Varð
brottför hans þaðan með all sögu-
legum hætti og mynduðust um dvöl
bans þar margar sögur, sem rúm
leyfir eigi að rekja á þessum vett-
vangi, þótt skemmtilegt væri. En um
uiegintilgang sinn með skólagöngu
á æðri skóla fer hann svofelldum
orðum í fyrrnefndum inngangskafla
sínum að Veiðimenn á hjara heims:
»Fyrir mitt leyti hafði ég einsett
mér að verða skáld og áleit skóla-
menntun nauðsynlegan undirbúning
þess.“
Jafnframt náminu á Ríkisháskól-
anum í Grand Forks vann hann fyrir
sér með ýmsum hætti, en skóladög-
um hans þar lauk á miðjum vetri
1902; fékk hann þá vinnu við dag-
blað í Grand Forks, og stuttu síðar
gerðist það, að Demókratar í N.-
Dakota útnefndu hann til þess að
vera í kjöri af sinni hálfu sem
fræðslumálastjóraefni þar í ríkinu
(State Superintendent of Education).
Sannleikurinn er sá, að hann var of
ungur til þess að skipa þann sess,
ef hann hefði verið kosinn, en til
þess kom ekki, því að hann og allir
hinir Demókratanna, er í kjöri voru,
féllu við kosningarnar, enda voru
þeir í miklum minni hluta í N.-Da-
kota á þeim árum. Þar með var lok-
ið stjórnmálaferli Vilhjálms, en
hvergi nærri námsferli hans, góðu
heilli.
Haustið 1902 hóf hann nám á Rík-
isháskólanum í Iowa (University of
Iowa), og lauk prófum þar í fjögurra
ára námsgreinum á svo stuttum
tíma, að hann brautskráðist þaðan
vorið 1903. Var þar um einstætt
námsafrek að ræða.
Fyrir aðstoð þeirra Dr. Samuel
Eliot og Rev. W. W. Fenn, leiðtoga
Únítara kirkjunnar, sem kynnzt
höfðu Vilhjálmi nokkrum árum
áður og litizt vel á hann, hlaut hann
nú námstyrk til frekara náms í Guð-
fræðideild Harvard-háskóla, þar sem
Dr. Fenn var prófessor í guðfræði,
en með þeim skilningi, að hann
mætti breyta til um námsefni, ef
til kæmi, þar sem hann taldi lítil
líkindi á því, að hann gerðist nokk-
urn tíma prestur. Kom það einnig í