Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1962, Blaðsíða 38

20
TÍMARIT ÞJÓÐRÆKNISFÉLAGS ÍSLENDINGA
Vilhjálmur hafði einnig um langt
skeið verið maður heimsfræglu•.
Kom það ljóst á daginn við fráfall
hans, hve frægð hans stóð víða og
traustum fótum. Hin víðlesnustu
blöð víðsvegar um Norður- og Vest-
urálfuna fluttu lofsamlegar og ítar-
legar æviminningar um hann og
mikilvæg störf hans, og mörg þeirra
einnig ritstjórnargreinar run hann.
Vísindamenn og vísindafélög út um
allan heim vottuðu honum virðingu
sína og þökk, meðal annars í Sovíet-
ríkjunum, þar sem bækur hans voru
mjög útbreiddar og hann naut mik-
ils álits. Framkvæmdastjóri Hins
konunglega brezka landfræðifélags
í Lundúnum (The Royal British
Geographical Society), dr. Laurence
P. Kirwan, er var Vilhjálmi per-
sónulega kunnugur, taldi hann um
allt jafnoka norska heimskauta-
farans Fridtjofs Nansen og Banda-
ríkjamannsins Peary. Eðlilega var
Vilhjálms mjög víða getið í blöðum
í Bandaríkjunum og Kanada, bæði í
æviminningum og ritstjórnargrein-
um.
Heima á íslandi vakti andlát dr.
Vilhjálms Stefánssonar eðlilega
mjög mikla athygli; öll dagblöðin í
Reykjavík birtu langar greinar um
hann, sem fóru um hann mörgum og
verðskulduðum lofsyrðum. En hug-
ur íslenzku þjóðarinnar til Vil-
hjálms, aðdáun hennar á afrekum
hans og þakklæti fyrir það, hve
mikið hann hafði aukið á hróður
hennar út um lönd, ætla ég, að komi
ágætlega fram í snjöllu kvæði, „Vil-
hjálmur Stefánsson, norðurfari“,
sem Jakob Thorarensen, eitt af höf-
uðskáldum íslenzkum, sem nú eru
uppi, orti til Vilhjálms 1930, er það
fréttist, að hans væri von til íslands,
sem varð þó eigi að því sinni, en
þessi eru lokaerindi kvæðisins:
Byrgður nótt og snævi snivinn
sneiðstu veröld rausnargjöf;
bjartra töfra blysum hrifinn
bléstu lífi í „dauðahöf“.
Móti hverju grettu gini
gekkst þú djarft og brostir við,
gerðir þér að virktavini
viðsjá flesta um norðursvið.
Vart í spor þíns vaskleiks skefur,
víðáttunnar hrausti þegn;
storðir þínar stækkað hefur
stormur hver, sem blés þér gegn.
Eftir frera og öldurótið
unna svali fylgir þér.
ísland þekkir ættarmótið
og að fullu helgar sér.
(Heimildir: Við samningu þessar
greinar hefi ég, auk rita þeirra, sem
vitað er til, einkum stuðzt við bækur
Vilhjálms sjálfs bæði á frummálinu
(enskunni) og í íslenzkum þýðing-
um, og sérstaklega haft mikið gagn
af prýðilegri bók Earls P. Hanson:
Siefansson Prophei of ihe Norih
(1941), sem er hin öruggasta heimild
eins langt og hún nær. Einnig ber að
geta bókar Guðm. Finnbogasonar
Vilhjálmur Siefánsson, Reykjavík,
1927. — R. Beck).