Uppeldi og menntun - 01.01.2014, Síða 31

Uppeldi og menntun - 01.01.2014, Síða 31
Uppeldi og menntUn/icelandic JoUrnal of edUcation 23(1) 2014 31 Hanna ragnarsDÓTTir og HiLDUr BLönDaL því skylt með hugmyndum um þróun alþjóðlegs náms og þróun fjölmenningarlegrar menntunar. Nokkur helstu grundvallarhugtök gagnrýninnar fjölmenningarhyggju í menntun, svo sem jafnrétti og valdefling, eru talin mikilvæg í skólaumbótum í fjölmenningar- legum samfélögum. Fjölmenningarleg námssamfélög og valdefling Um tengsl valdeflingar og gagnrýninnar uppeldisfræði má segja að þetta tvennt hald- ist í hendur. Valdefling snýst m.a. um vald og getu til að hafa stjórn á eigin lífi og menntun, styrkingu sjálfsmyndar og áhrif (Heng, 1996; Nieto, 2010). Markmið gagn- rýninnar uppeldisfræði er að efla, styðja og styrkja einstaklinga til virkrar þátttöku í gegnum nám. Það er í gegnum námið sem jaðarsettur nemandi á möguleika á því að finna styrk sinn og rödd (Freire, 1985, 1999; Nieto, 2010). Nieto (2010) talar enn fremur um valdeflingu sem bæði tilgang og afleiðingu gagnrýninnar uppeldisfræði. Nieto (2010) heldur því fram að eitt af grundvallarskilyrðum í mótun fjölmenn- ingarlegra námssamfélaga sé að gera ráð fyrir að allir komi með mikilvæga reynslu, viðhorf og hegðun inn í nám sitt. Algengt viðhorf sé að sumir nemendur, t.d. nemend- ur í jaðarhópum samfélagsins, hafi ekki þá tegund reynslu sem þurfi til að ná árangri í námi. Reynsla slíkra nemenda sé gjörólík reynslu nemenda í félags- og menningarleg- um meirihlutahópum samfélagsins, en hinir síðarnefndu hafi forskot þar sem þekking þeirra og menningarauður henti vel inn í skólaumhverfið. Gurin, Dey, Hurtado og Gurin (2002) hafa sett fram viðmið í þremur hlutum þar sem gerð er grein fyrir áhrifum margbreytileikans á nám nemenda. Í fyrsta lagi er um að ræða ytri þætti (e. structural diversity) eins og samsetningu nemendahópsins innan stofnunarinnar. Í öðru lagi skólastofuna sjálfa (e. classroom diversity) og það sem þar fer fram, námskrána og hvort hún tekur mið af menningarlegum margbreytileika. Í þriðja lagi er um að ræða tækifæri nemenda til samskipta (e. interactional diversity) þvert á ólíka menningu og uppruna. Að mati Gurin o.fl. (2002) verður að tryggja áherslu á alla þessa þætti ef komast á hjá stofnanabundinni mismunun auk þess sem slík áhersla hvetur fjölbreytta nemendahópa til virkrar þátttöku í lýðræðissamfélagi. Þeir leggja áherslu á að raddir fjölbreyttra hópa nemenda verði að heyrast og það sé ekki eingöngu á ábyrgð stofnunarinnar að veita þeim aðgang að náminu heldur verði upp- bygging þess að taka mið af margbreytileikanum og gera hann að merkingarbærum þætti í náminu á öllum stigum. Sú samfélagslega ábyrgð sem lögð er á herðar stofnana sem sinna menntun á háskólastigi er að mati Skilbeck (2000) að stuðla að jafnrétti og lýðræði. Hann bendir jafnframt á þá áskorun sem jafnrétti til náms felur í sér, ekki hvað síst í háskólum og hversu mikilvægt það er að tryggja að slík hugsun verði grundvallarþáttur í öllu námi. Í þessu tilliti nægi ekki að horfa til einstakra stofnana heldur þurfi slíkar áherslur að vera til staðar í yfirlýstri mennastefnu jafnt og í skólastofunni. Lykillinn að framförum sé fólginn í því að byggja á því sem vel er gert og nýta það til frekari framþróunar. Brennan og Naidoo (2008) hafa enn fremur fjallað um að hugtök eins og félagslegt réttlæti rati nú í auknum mæli inn í stefnumótandi plögg á háskólastigi,
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129

x

Uppeldi og menntun

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.