Frjáls verslun - 01.05.2009, Síða 60

60 F R J Á L S V E R S L U N • 5 . T B L . 2 0 0 9
ÁHriFaMEstar
Á NORÐURLÖNDUM
Í Kauphöllinni Ósló ræður ein kona yfir
meira hlutafé en allir karlarnir til samans.
Og eitt prósent af öllu hlutafé í heiminum
er á hennar hendi. Þarf frekar vitnanna
við ef spurt er um áhrifamestu konuna í
viðskiptalífi Noregs. Það er að sjálfsögðu
Kristín Halvorsen fjármálaráðherra. Norski
ríkissjóðurinn leggur stund á hefðbundin
viðskipti í miklu meira mæli en ríkissjóðir
annarra vestrænna landa.
Kristín er ekki rík af peningum sjálf og
á bara venjulegt raðhús og lítinn bíl. Hún
lærði uppeldisfræði og afbrotafræði án þess
að ljúka prófum og vann svo sem ritari lög-
manns. En hún hefur yfir meiri peningum
að segja en nokkur önnur kona í heiminum.
Hún er sósíalisti, formaður og óum-
deildur leiðtogi Sósíalíska þjóðarflokksins
– og stórkapítalisti. Þó ber við að flokks-
mönnum hennar mislíki klæðaburðurinn.
Kristín er alltaf flott, smekkmanneskja á föt
og sést aldrei illa tilhöfð í mussu!
Og metið út frá umsvifum í kauphöllinni
í Ósló er Kristín Halvorsen fjármálaráðherra
sannarlega áhrifamesta konan í viðskiptum
landsins.
ríkiskapítalismi
Þetta er mjög sérstök staða í landi sem ann-
ars fylgir öllum hefðbundnum reglum í
viðskiptum. Viðskipti í kauphöllinni eru
lífleg og réttnefndir kapítalistar kaupa þar og
selja bréf sín í von um gróða alveg eins og
á Wall Street, í Lundúnum eða Frankfurt.
Eini munurinn er að einn kapítalistinn er
miklu stærri en allir aðrir. Þessi kapítalisti á
ráðandi hlut í sjö af tíu stærstu félögunum
í kauphöllinni. Og á að auki drjúgan hlut í
því áttunda. Þetta er norska ríkið.
Þeir sem reyna að reikna út verðmæti
bréfa í félögum skráðum í Ósló telja að milli
50 og 60 prósent séu á hendi þessa eina
kapítalista, norska ríkisins. Og það er fjár-
málaráðherra landsins sem fer með mest af
þessu hlutafé þótt nokkrir fagráðherrar séu
líka ábyrgir fyrir hlutum. Allir litlu kapítal-
istarnir í kauphöllinni verða að taka tillit til
þess að þar er einn risi miklu stærri en allir
aðrir.
Eitt prósent af hlutafé heimsins
En þetta segir ekki alla söguna um sósíal-
íska kapítalistann Kristínu Halvorsen. Hún
ræður þessu til viðbótar yfir einu prósenti af
öllu hlutafé í kauphöllum heimsins. Þetta
gerist í gegnum einn stæsta alþjóðlega fjár-
festingasjóð heims. Það er sjóður sem heitir
Lífeyrissjóður ríkisins, erlend deild – betur
þekktur sem olíusjóðurinn. Í sjóðnum
voru þegar síðast var talið jafnvirði um
46 þúsund milljarða íslenskra króna, allt í
erlendum pappírum.
Og sjóðurinn reynir að haga sér eins og
siðaður kapítalisti. Kaupir bara bréf í góðum
fyrirtækjum, sem ekki stunda barnaþrælkun
og eyða regnskógum en er um leið gagn-
rýndur fyrir að flytja fé sitt inn og út úr
skattaskjólum og taka skortstöður. Það er
ekki auðvelt að vera bæði sósíalisti og einn
stærsti kapítalisti heims.
„allir litlu kapítalistarnir í
kauphöllinni verða að taka
tillit til þess að þar er einn
risi miklu stærri en allir
aðrir.“
Kristín Halvorsen, fjármálaráðherra Noregs,
ræður yfir meira hlutafé en allir karlar lands-
ins til samans.
Kristín Halvorsen, fjármálaráðherra Noregs:
sósíalíski kapítalistinn