Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1956, Blaðsíða 57

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1956, Blaðsíða 57
HANNES SIGFUSSON Sjötugasta og fimmta ártíð Dostojefskís NÍUNDA febrúar þ. á. eru liðin sj ö- tíu og fimm ár frá láti Fjodors M. Dostojefskís. Dánarafmælisins mun verð'a minnzt víða um heim á þessu ári, og undirrituðum þótti hæfa að íslenzkur lesandi yrði einnig til þess að votta minningu skáldsins virð- ingu. Fyrst nokkur orð um ævi Dosto- jefskís. Hann var fæddur í Moskvu 1821, sonur fátæks læknis. Sem unglingur var hann sendur í verkfræðiskóla í Pétursborg og lauk þaðan prófi ineð ágætiseinkunn þrátt fyrir vanheilsu og vaxandi andúð á náminu. Hugur hans hneigðist að ritstörfum, og í skóla mun hann hafa byrjað á fyrstu bók sinni, „Fátækt fólk“. Skáldsagan birtist í tímariti lj óðskáldsins Nekras- sovs og hlaut frábærar viðtökur. Hann varð í einni svipan þekktur rit- höfundur og glæsileg framtíð virtist blasa við honum. Og þá kom reiðar- slagið: Hann var handtekinn og sak- aður um byltingarstarfsemi. Dostojefskí hafði slegizt í hóp nokkurra ungra manna sem komu saman í tómstundum sínum til að lesa Fourier og Proudhon. í ákæruskjal- inu var hann sakaður um að hafa „tekið þátt í umræðum til höfuðs rit- skoðuninni, lesið bréf Bjelinskis til Gogols, og vera í vitorði með þeim sem ráðgera að stofnsetja prent- smiðju.“ Á tímum keisaraveldisins var þetta dauðasök. Eftir átta mánaða fangelsisvist var hann ásamt fleirum leiddur á aftökustaðinn. En í sama mund og hermennirnir lyfta byssun- um er aftakan stöðvuð, fangarnir leystir og þeim tilkynnt að Hans Há- tign Keisarinn hafi gefið þeim líf og dómnum breytt í þrælkunarvinnu. Einn fanganna missti vitið, og þján- ingar þessara fáu augnablika settu óafmáanlegt brennimark sitt á sálarlíf Dostojefskís. Síðan tók við fjögurra ára þrælkunarvinna meðal hvers kon- ar afbrotalýðs í Síberíu, og þá nokk- urra ára útlegð þar eystra. Dostojef- skí var einangraður frá öllu menning- arlífi og löngum með Biblíuna eina sem lögboðna lesningu. Hin andlega 47
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.