Tímarit Máls og menningar - 01.10.1970, Síða 10

Tímarit Máls og menningar
Austur-Skaítfellingar hafa lært það í margra alda lífsstríði hvers virði
sú lífsvenja er að tefla ekki á tvær hættur. Þeir hafa haft svo mikið af hætt-
um að segja, að blóð þeirra er fullkomlega mettað þeirri spennu, svo að þá
langar ekki í meira! Að dómi Skaftfellinga eiga hættur ekki að vera neinn
heimilisiðnaður, þær eru válegar sendingar, sem maður á að yfirbuga. Og
skaftfellsku hætturnar hafa ekki verið yfirbugaðar með óðagoti og fífl-
dirfsku, heldur með því að kunna fótum sínum forráð í hverju spori, hafa
augun opin fyrir hverju fyrirbæri, smáu og stóru, er við sögu getur komið
og úrslitum valdið, hvort sem það er straumlag í fljóti eða ris á boða eða
kólgubakki yfir jöklum. Sagt er, að skaftfellsku póstunum hafi ekki verið
tamt í munni að segja SkeiSará ófæra, en hitt lögðu þeir vandlega niður
fyrir sér, hvar hún myndi bezt, og það eins, þótt hún væri víðar góð.
6.
ViS skulum enn nema staðar við þá staðreynd, að nýbyggjarnir á Höfn
komu þangað ekki meS slitnar rætur. Þótt nú væri við ný viðfangsefni að
etja og að flestu ný viðhorf fyrir tímanna rás, þá leggja þeir mat sitt á
hlutina eftir sömu meginreglum og áður og stjórnast af sömu siðakenndum
við úrlausnir vandamálanna. Erfiðleikar Skaftfellinga kynslóð fram af kyn-
slóð hafa verið þess háttar, að þeim reyndist auðvelt að nema þann lærdóm,
að sameinaðir stóðu þeir og aðeins sameinaðir. Á mínum uppvaxtarárum
á Mýrunum byggði þar enginn maður baðstofu, jafnvel ekki meiri háttar
útihús svo að ekki kæmu á vettvang svo margir sveitunganna sem aS gátu
komizt við að hlaða veggi, telgja til grind og negla saman, reisa og refta
og klæða torfi. Nú eru komnir nýir tímar fagmanna og nýrra byggingarefna.
En Mýramenn halda enn uppteknum hætti. Sá sem ræðst í að koma sér upp
þaki yfir höfuðið, hann heldur enn þeim hætti að gera það að tómstunda-
gamni fyrir sveitunga sína. Tveir eða þrír þeir lagtækustu hjálpa honum
við að slá upp mótum í tómstundum sínum. Að því búnu eru boð látin út
ganga, og eitthvert kvöldið eða um einhverja helgina er hrærivél komin á
vettvang og eins margir nágrannanna og að verkinu komast og ekki við
skilið, fyrr en frá er horfið fullum mótum. Þá fer hver til síns heima, hressir
og endurnærðir með vel unnið verk á samvizkunni og bíða eftir næsta kalli,
þegar mót eru komin upp fyrir næsta áfanga.
AuSvitaS ganga húsbyggingar á Höfn ekki nákvæmlega svona fyrir sig.
En andi umhverfisins er hinn sami, og við getum litið á byggingarhætti
104