Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.1985, Side 128

Tímarit Máls og menningar - 01.02.1985, Side 128
Tímarit Máls og menningar að vegg“ (33), í þýðingunni er liann hins vegar látinn kasta henni í vegginn: „han slengde henne mot veggen“ (25). Þegar konan er að horfa á sig í spegli og sér hvernig „augun glömpubu í speglinum“ (71), sér hún þau skjóta gneistum í þýðingunni: „augo skaut eld i spegelen" (49). Þessi þýðing er einnig klaufaleg á annan hátt. Þar sem norska er ekki beygingamál á borð við íslensku gæti setningin alveg eins þýtt, að augun hafi skotið gneistum í spegilinn, og væri sú merking raunar eðlilegri vegna þess að um hreyfing- arsögn er að ræða. Einnig kemur fyrir að þýðandi búi til spennandi líkingar, þar sem engar eru fyrir. Sem dæmi um það má nefna setninguna: „Hún stóð hreyfingarlaus“ (12), sem verður „Ho stod som ei stötte“ (12), og er þar komin myndastytta, þ. e. a. s. líking í stað ósköp venjulegs lýsingarorðs. Skyld þessu er tilhneigingin til að draga úr, leysa upp stílinn með úrdráttarorðum eins og atviksorðum og óákveðnum fornöfnum, sem vísa ekki á beint merkingarmið. Eitt af uppáhaldsorðum þýðanda er óákveðna fornafnið „nokon“, þ. e. nokkur, einhver eða neinn, sem er alltaf að koma fyrir þar sem það á ekki við. Þegar konan hlustar eftir því hvort Pétur sé sofnaður, segir í frumtexta: „Nei, hann umlaði“ (45), sem er þýtt með „Nei, han mulla noko“ (33). Svo hrifinn hefur þýðandi orðið af þessu orðalagi, að hann notar það aftur síðar í atriðinu þar sem konan ber í borðið orðum sínum til áherslu og leigjandinn segir: „Hvað er þetta, manneskja! ég heyrði til þín“ (99). Þessi orð leigjand- ans, sem merkja að konan hafi talað alveg nógu hátt, eru þýdd með „Kva er det menneske! eg hoyrde du mulla noko„ (67), þ. e. a. s. að þú varst að tauta eitthvað. Eitt besta dæmið um markvissa setningu, sem af þessum sökum verður ónákvæm og geigandi, er á fyrstu blaðsíðu bókarinnar, þar sem verið er að útskýra upphafsorð hennar um öryggisleysi þess að leigja. „Þetta var hún vön að segja þegar hún gerði greinfyrir hag sínum og Péturs“ (7) er þýtt með „Sáleis brukte ho seia nar ho skulle seia noko om seg og Peter“ (9), sem merkir svo mikið sem að svona væri hún vön að segja þegar hún átti að segja eitthvað um sig og Pétur. Þessi úrdráttarorð sækja sérstaklega á þýðanda þegar verið er að lýsa hugsun og líðan konunnar. „Hún gat ekki lengur séð fyrir sér friðsamlegt líf‘ (117) verður „ho kunne ikkje meir sjá före seg noko fredsamt liv“ (77), og þegar segir frá því, að hún kenni „vellíðunar" (21), verður það „eit visst velvære“ (18). Er þá ótalið það stílfræðilega einkenni sem er hvað mest áberandi í máli þýðingarinnar, en það er sú prentsmiðjudanska sem í Noregi kallast „ísland- ismi“ og vegna skyldleika málanna virðist sérstök fallgryfja þeim sem þýða úr íslensku á nýnorsku. Felst hann í því að algeng og venjuleg íslensk orð og orðasambönd eru þýdd með sem líkustum orðum og orðasamböndum á norsku, sem ef til vill hafa einhvern tímann haft svipaða merkingarlega 118
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148

x

Tímarit Máls og menningar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.