Skáldskaparmál - 01.01.1997, Qupperneq 33

Skáldskaparmál - 01.01.1997, Qupperneq 33
Mannlýsingar í konungasögnm 31 mennina, gjarnan með kímilegum athugasemdum. Kímni Sverris kemur fram sem beitt háð gagnvart andstæðingunum. I ræðunni eftir dauða Erlings skakka 1179 vísar hann til loforðs erkibiskupsins um að allir sem hafa fallið í orrustu úr liði Erlings muni komast til himna og ræðir nokkuð um hve menn skuli nú kætast yfir þeim mörgu sem orðið hafi sáluhólpnir — þangað til hann snýr við blaðinu og gefur í skyn að loforðunum hafi kannski ekki verið svo mjög að treysta (Ss, kafli 38; Bagge, 1996a, 62). Enn meira sláandi er hæfileiki Sverris til að gera grín að sjálfum sér. Snemma á ferli sínum bíður hann alvarlegan ósigur og verður að flýja í land frá skipinu. Sverrir er í síðum kyrtli, hrasar og dettur, og liggur undir þóftu á botni bátsins meðan mennirnir hlaupa í land yfir hann. Einn hinna síðustu, Helgi, uppgötvar hann og bjargar honum. Helgi segir við hina: „Jlla munum ver sciliaz við varn konung.“ Sverrir svarar: „Helgi konunga þu nu eigi i meira lagi fyrst.“(Ss, kafli 28). Sverrir nýtur velgengni alla ævi. Andstætt flestum öðrum konungum og konungsefnum, eru hins vegar afgerandi umskipti í lífi hans. Hann lifir fyrstu 20—25 árin í þeirri trú að hann sé sonur Unáss kambara og þarf skyndilega að horfast í augu við konunglegt ætterni sitt. Þessari þróun er lýst óvenju ýtarlega í sögunni og með verulegri áherslu á upplifun Sverris afhenni (Ss, kafli 1-10; Bagge 1996a, 52 o.áfr.). I lýsingu þessa tímabils er „hinn innri maður“ meira í fyrirrúmi en vant er í sagnabókmenntunum. Hugsunum og tilfinningum Sverris er lýst með mikilli sálfræðilegri innlifun. Það er samt ekki um þróun að ræða í þeim skilningi að Sverrir verði annar maður þegar þessu ferli er lokið en hann var fyrir. Fyrir söguhöfundinum er vandamálið ósamræmið milli eðlis Sverris, eins og hann er frá upphafi, og kringumstæðna hans - á sama hátt og í Ljóta andarunganum eftir H.C. Andersen. Sverrir hefur konunglegt eðli, sem stafar af ætterni hans og kemur ekki heim og saman við hinar fátæklega aðstæður á biskupssetrinu í Færeyjum. Uppljóstrun móðurinnar um að hann sé konungssonur skýrir þessa mótsögn. 1 þessu samhengi lætur söguhöfundur Sverri fá lyndiseinkunnir sem koma illa saman við bæði eftirmælin í lok sögunnar og þann Sverri sem við sjáum annars í sögunni. Sverrir er skapbráður; hann er óeirinn og segist sjálfur ekki vera vel fær til að vera prestur. Eins og honum er lýst í sögunni ætti Sverrir hins vegar að henta ágætlega sem prestur, með greind sinni, þolinmæði, sjálfsstjórn og meinlætalegu líferni. Tilgangurinn með því að gera Sverri skapbráðan er augljóslega að draga fram andstæðurnar sem lýsa sér í hinu sérstaka konunglega skaplyndi og því skaplyndi sem hæfir lágstéttarfólki eða prestum. Þær segja minna um sérstakar lyndiseinkunnir Sverris. Söguhöfundurinn er því ekki fyllilega samkvæmur sjálf- um sér í lýsingu sinni á Sverri — eins og yfirleitt í sögunum leggur hann aðaláherslu á frásögnina frekar en mannlýsinguna. Jafnt í æsku sem á fullorðinsárum verður Sverrir fyrir fleiri umskiptum en vanalegt er um konung eða höfðingja. Flestir konungar komast til ríkis vegna erfða eða eftir tiltölulega stutta valdabaráttu en Sverrir er hreinn skæruliðaforingi fyrstu tvö konungsár sín (1177-1179). Hann nær fyrst viðurkenningu um meiri hluta landsins við fall Magnúsar Erlingssonar árið 1184. Við lok valdatíma síns
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228
Qupperneq 229
Qupperneq 230
Qupperneq 231
Qupperneq 232
Qupperneq 233
Qupperneq 234
Qupperneq 235
Qupperneq 236
Qupperneq 237
Qupperneq 238
Qupperneq 239
Qupperneq 240
Qupperneq 241
Qupperneq 242
Qupperneq 243
Qupperneq 244
Qupperneq 245
Qupperneq 246
Qupperneq 247
Qupperneq 248
Qupperneq 249
Qupperneq 250
Qupperneq 251
Qupperneq 252
Qupperneq 253
Qupperneq 254
Qupperneq 255
Qupperneq 256
Qupperneq 257
Qupperneq 258
Qupperneq 259
Qupperneq 260
Qupperneq 261
Qupperneq 262
Qupperneq 263
Qupperneq 264
Qupperneq 265
Qupperneq 266
Qupperneq 267
Qupperneq 268
Qupperneq 269
Qupperneq 270
Qupperneq 271
Qupperneq 272
Qupperneq 273
Qupperneq 274
Qupperneq 275
Qupperneq 276
Qupperneq 277
Qupperneq 278
Qupperneq 279
Qupperneq 280
Qupperneq 281
Qupperneq 282
Qupperneq 283
Qupperneq 284
Qupperneq 285
Qupperneq 286
Qupperneq 287
Qupperneq 288
Qupperneq 289
Qupperneq 290
Qupperneq 291
Qupperneq 292

x

Skáldskaparmál

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skáldskaparmál
https://timarit.is/publication/1141

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.