Þjóðmál - 01.06.2011, Side 69

Þjóðmál - 01.06.2011, Side 69
 Þjóðmál SUmAR 2011 67 þar á meðal fengið afhentar skýrslur frá stjórn­ endum hans . Seðlabankinn synjaði undirrituðum um aðgang að nokkrum gögnum er málið varða og kærði ég þá ákvörðun til úrskurðarnefndar um upplýsingamál . Úrskurðarnefndin gaf Seðlabanka Íslands færi á að gefa umsögn um kæru undirritaðs og fékk höfundur afrit þess bréfs . Með því bréfi voru úrskurðarnefndinni afhent í trúnaði afrit tveggja skjala, sem Seðlabankinn taldi „helst varða kæruna“, en umrædd bréf eru frá Seðlabanka til Straums­Burðaráss, dagsett 29 . janúar og 3 . febrúar 2009 . Þau gögn geta því vart snert meginefni þess máls sem ég var að rannsaka, en Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Straums hinn 9 . mars sama ár . Þá kemur einnig fram í umræddu bréfi að engin gögn séu til í Seðla­ bankanum er varði þá fundi stjórnenda Straums og Seðlabankans sem ég hafði óskað eftir . Synjun Fjármálaeftirlitsins var sömuleiðis kærð til úrskurðarnefndarinnar, sem staðfesti úrskurðinn, en yfirlit yfir gögn sem stofnunin sendi nefndinni var afar fátæklegt og svo virðist sem gögn skorti . Svo sem sjá má af þessum dæmum er veru­ legur misbrestur á að upplýsingalögum sé fylgt og þá virðist sem embættismenn láti oft hjá líða að taka saman gögn eða færa þau til bókar . Ný upplýsingalög Núverandi stjórnarflokkar komust til valda undir kjörorðum á borð við „gegn sæja stjórn sýslu“ og „aukinn upp lýs ­ inga rétt almenn ings“ . Jóhanna Sig urðar­ dóttir for sætis ráðherra lagði fram frum varp til nýrra upp lýsingalaga í vetur sem leið og hefði mátt ætla að til samræmis við yfirlýs­ ingar stjórnvalda stæði til að rýmka rétt al­ menn ings til aðgangs að gögnum stjórn­ sýsl unnar . Slíku er þó ekki að heilsa heldur er með frumvarpi Jóhönnu stefnt að því að takmarka mjög aðgang almennings að opinberum upplýsingum, þrátt fyrir yfirlýsingar talsmanna stjórnarflokkanna um annað . Þannig verða öll þau gögn sem nú eru undanskilin upplýsingarétti áfram hulin leynd og að auki verða gögn „sem ráðherra aflar frá sérfróðum aðilum vegna undir búnings lagafrumvarpa“ undanskilin upplýsingarétti . Þá stendur til að lögfesta nýtt ákvæði sem felur það í sér að öll gögn sem „tengjast málefnum starfsmanna“ verði undan skilin og sömuleiðis öll vinnuskjöl . Í frumvarpinu eru vinnugögn skilgreind með mjög ýtarlegum hætti . Reglur þessar ganga út á að skilgreina það skjal vinnuskjal sem berst milli stjórnvalda, þ .e . þegar eitt stjórnvald sinnir störfum fyrir annað stjórn­ vald . Með þessu er farið inn á hættulegar brautir og til að mynda opnað fyrir að fundargerðir, þar sem fleiri en eitt stjórnvald eiga aðild að málum, verði algjörlega undanþegin upplýsingarétti . Ekki er rökstutt í greinargerð með frumvarpinu að núgildandi lög hafi háð íslenskum stjórnvöldum, en með hinni víðtæku skilgreiningu á vinnugögnum er upplýsingaréttur almennings þrengdur mjög . Hagsmunir ríkisins eru metnir til muna hærri en hagsmunir almennings . Með þessu er beinlínis ýtt undir leynd og agaleysi í stjórn sýslu . Að mínu mati er rétt að skilgreina vinnugögn með þröngum hætti, líkt og gert er í núgildandi lögum, en ég teldi þó æskilegt að þrengja skilgreininguna enn frekar . Samkvæmt 2 . tölulið 4 . mgr . 15 . gr . frum­ varpsins er stjórnvöldum færð heimild til að hafna beiðni um aðgang að upplýsingum ef „sterkar vísbendingar eru um að beiðni sé sett fram í ólögmætum tilgangi“ . Hér er stjórnvöldum leyft að spá fyrir um óframin og ósönnuð lögbrot borgaranna . Ákvæði af þessu tagi býður heim hættunni á að embættis menn neiti almenningi um aðgang að upplýsingum að eigin geðþótta . Þá er í frumvarpi Jóhönnu kveðið á um að

x

Þjóðmál

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.