Morgunblaðið - 12.05.2022, Blaðsíða 12

12 DAGLEGT LÍF
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 12. MAÍ 2022
Starfsmannafatnaður
fyrir hótel og veitingahús
Höfðabakka 9, 110 Reykjavík | Sími 561 9200 | www.eddaehf.is
Hótelrúmföt kristin@run.is | Starfsmannafatnaður thorhildur@run.is
Eigum allt fyrir:
• Þjóninn
• Kokkinn
• Gestamóttökuna
• Þernuna
• Hótelstjórnandann
Hótelrúmföt
Sérhæfum okkur í sölu á rúm-
fatnaði og öðru líni fyrir hótel
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
Ý
msir annmarkar voru
við málsmeðferð í Sjö-
undarármálunum svo-
nefndu árið 1802. Til
dæmis myndi aldrei við-
gangast í dag að nota prest til að
knýja fram játningar, eins og gert
var í þinghaldinu forðum. Engu að
síður þykir sekt Bjarna Bjarnasonar
og Steinunnar Sveinsdóttur í málinu
vera hafin yfir vafa.
Þetta var niðurstaða þeirra sem
tóku þátt í leiðangri Lögmanna-
félags Íslands á Rauðasand um síð-
ustu helgi. Þar var farið um sögu-
svið atburðanna sem leiddu til þess
að þau Bjarni og Steinunn voru
dæmd fyrir morðin á Guðrúnu Eg-
ilsdóttur, konu Bjarna, og Jóni Þor-
grímssyni, manni Steinunnar. Hjón-
in bjuggu á bænum Sjöundá og af
atburðum varð örlagasaga sem lifir
enn í ýmsum myndum; skáldverk-
um, ritum um þjóðlegan fróðleik og
fleira.
Fletir í forvitnilegu máli
Um 100 manns tóku þátt í ferð
Lögmannafélagsins á Rauðasand,
sem var farin í því skyni að fræðast
og velta upp nýjum flötum á for-
vitnilegu máli, segir Eyrún Inga-
dóttir, sagnfræðingur og fram-
kvæmdastjóri félagsins.
Byrjað var að skoða vettvang
atburðanna á Sjöundá með Gísla Má
Gíslasyni, prófessor og öðrum höf-
unda Árbókar Ferðafélags Íslands
2020 um Rauðasandshrepp hinn
forna. Á málþingi á Patreksfirði,
sem var í framhaldinu, var rætt um
sekt eða sakleysi þeirra Bjarna og
Steinunnar. Þar fluttu erindi Skúli
Magnússon umboðsmaður Alþingis,
sem fjallaði um réttarfar þessa tíma,
og Pétur Guðmann Guðmannsson
réttarlæknir talaði um matsgerðir
sem byggðar voru á gögnum um
skoðun á líkum þeirra Jóns og Guð-
rúnar.
Þá fjallaði Jón Friðrik Sigurðs-
son, sálfræðingur og prófessor, um
hvort játningar í málinu hefðu getað
verið falskar og Guðrún Sesselja
Arnardóttir, lögmaður hjá ríkislög-
manni, velti fyrir sér hvaða vörn þau
Bjarni og Steinunn hefðu átt að fá. Í
lokin ræddi Benedikt Bogason for-
seti Hæstaréttar um hvaða dóm
Bjarni og Steinunn hefðu fengið skv.
lögum og réttarfari í dag. Ingibjörg
Þorsteinsdóttir, dómstjóri Héraðs-
dóms Reykjavíkur, var fundarstjóri.
Grautur með ólyfjan
Í byrjun réttarhalda árið 1802
fullyrti Bjarni Bjarnason að Jón
Þorgrímsson hefði fallið niður kletta
og út í sjó. Þegar lík Jóns fannst sjó-
rekið um haustið var það hins vegar
óbrotið. Bjarni játaði á endanum að
hafa drepið Jón í sjálfsvörn en neit-
aði því ávallt að hafa stungið hann
með broddstaf og ollið með því gati
sem var á líkinu daginn sem það
fannst. Pétur Guðmann Guðmanns-
son sýndi raunar fram á að líklegt
væri að gatið eða holan hefði verið
að völdum sjávardýra en lík Jóns
hafði velkst um í sjó um sumarið.
„Neitun þeirra Bjarna og Stein-
unnar á því að hafa myrt maka sína
var ekki trúað. Fyrir því eru líka í
sjálfu ástæður,“ segir Eyrún. „Til
dæmis viðurkenndi Steinunn að hafa
gefið Guðrúnu graut blandaðan með
ólyfjan sem hún varð veik af. Áverk-
ar á ofanverðu brjósti Guðrúnar
styðja einnig að hún hafi verið kæfð
sem bendir til þess að Bjarni og
Steinunn hafði sameiginlega borið
ábyrgð á dauða hennar.“
Sérfræðingar í gömlu máli
Eyrún Ingadóttir segir ánægju
hafa verið meðal þátttakenda með
ferðina og að áhugavert hefði verið
að hlusta á sérfræðinga dagsins í
dag fjalla um þetta gamla mál. Nið-
urstaðan sé engu að síður sú að allar
líkur séu á því að Bjarni hafi drepið
Jón og þau Steinunn Guðrúnu sam-
eiginlega.
Ljósmynd/Ingimar Ingason
Málþing Á Patreksfirði settust lögfræðingar á rökstóla og ræddu örlaga-
söguna á Sjöundá í ljósi réttarfars og aldarfars þá þegar atburðir gerðust.
Ljósmynd/Ingimar Ingason
Vettvangur Lesið í landið og spáð í söguna. Fremst á þessari mynd eru, frá vinstri talið, Benedikt Bogason forseti
Hæstaréttar, Eyrún Ingadóttir, framkvæmdastjóri Lögmannafélags Íslands, og Gísli Már Gíslason líffræðingur.
Sekt hafin yfir vafa
Aldarspegill! Lögfræðingar gerðu út leiðangur að Sjöundá fyrir vestan. Rökræður
teknar á Rauðasandi, þar sem morðin árið 1802 voru í deiglu. Sérstætt sakamál
sem oft er fjallað í lögfræði, bókmenntun og þegar skyggnst er á undarlegt mannseðli.
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Rauðasandur Horft yfir vaðalinn fram til sjávar. Sjöundá er í fjallshlíðinni
yst á þessari mynd séð og þar standa enn hlaðnar rúsir gamalla bæjarhúsa.
Styrkja á nám og efla rannsóknir á
sviði landbúnaðar og matvælafram-
leiðslu undir merkjum nýsköpunar-
setursins Gleipnis, sem stofnað var í
vikunni. Að starfsemi þessari standa
Landbúnaðarháskóli Íslands, Háskól-
inn á Bifröst, Landsvirkjun, Borgar-
byggð, Samtök sveitarfélaga á Vest-
urlandi, Háskóli Íslands, Íslandsstofa,
Orkustofnun, Breið-Þróunarfélag,
Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins,
Símenntunarmiðstöð Vesturlands,
Hugheimar – frumkvöðla- og nýsköp-
unarsetur og Auðna tæknitorg.
Stofnfundur var á Bifröst í vikunni og
Vesturland verður áherslusvæði í
starfseminni til að byrja með.
Markmiðið með stofnun Gleipnis
er að styrkja samkeppnisstöðu ís-
lensks samfélags, efla atvinnu og
byggðaþróun og auka lífsgæði með
áherslu á matvælaframleiðslu. Þá er
nýja setrinu einnig ætlað að vera
virkur þátttakandi í að ná fram mark-
miðum og skuldbindingum stjórn-
valda á sviðum nýsköpunar og
fræðslu á sviði landbúnaðar, sjálf-
bærni og loftslagsmála, auk þess að
efla nýsköpunar- og frumkvöðlastarf
á landsbyggðinni.
„Með stofnun Gleipnis – nýsköp-
unar- og þróunarseturs er tekið mik-
ilvægt skref á þeirri vegferð þar sem
samvinna margra aðila mun búa til
spennandi sóknarfæri fyrir íslenskt
samfélag. Háskólarnir í Borgarfirði
verða leiðandi þar sem þeir tefla
fram sérþekkingu sinni á sviði land-
búnaðar og viðskipta,“ segir í til-
kynningu, haft eftir Margréti Jóns-
dóttur Njarðvík, rektor á Bifröst.
Sjónarmið Ragnheiðar Ingu Þórarins-
dóttur, rektors Landbúnaðarháskól-
ans, eru samtóna og leggur hún
áherslu á framsækni og að hugsað sé
stórt.
Gleipnir úr goðafræði nú nýsköpunarsetur á Vesturlandi
Sjálfbærni og rannsóknastarf
Bifröst Fulltrúar þeirra sem að Gleipni standa á stofnfundi nú í vikunni.