Morgunblaðið - 12.05.2022, Blaðsíða 41

UMRÆÐAN
41
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 12. MAÍ 2022
Í dag, 12. maí, er al-
þjóðlegur dagur hjúkr-
unarfræðinga og er
honum fagnað um
heim allan. Þessi dagur
hvetur hjúkrunarfræð-
inga til að vekja athygli
á framlagi sínu og sér-
þekkingu til að veita
framúrskarandi heil-
brigðisþjónustu. Við
hjúkrunarfræðingar
erum hjartað í heilbrigðiskerfinu.
Starf hjúkrunarfræðinga er ótrú-
lega fjölbreytt og lærdómsríkt og
fylgir því mikil ábyrgð. Landsmenn
vita upp á hár hvað starfið er óeig-
ingjarnt og fagmannlegt. Það sáu
það allir í heimsfaraldrinum hvað
starfið hefur mikla þýðingu fyrir
heilbrigði þjóðarinnar og öll erum
við sammála um að vilja heilbrigð-
iskerfi í hæsta gæðaflokki.
Í dag er afmælisdagur Florence
Nightingale sem lagði grunninn að
hjúkrunarfræði sem fræðigrein með
mikilli framsýni og frumkvæði. Í dag
beina Alþjóðasamtök hjúkr-
unarfræðinga kastljósi
sínu að fjárfestingu í
hjúkrun, ein besta fjár-
festing sem hver þjóð
getur gert til langs
tíma. Það hefur verið
vitað lengi að það þarf
að fjölga í okkar röðum
og það ríflega ef ekki á
illa að fara.
Það er hollt að líta út
fyrir landsteinana og
sjá að Ísland er ekki
eitt á báti. Í desember
gaf Alþjóðaheilbrigð-
ismálastofnunin, WHO, út vegvísi
fyrir ríkisstjórnir Evrópu þar sem
lögð var sérstök áhersla á hjúkr-
unarfræðinga og ljósmæður sem
bráðnauðsynlegan lið í að koma heil-
brigðiskerfum álfunnar í rétt horf
eftir Covid-19-faraldurinn.
Það er alltaf fagnaðarefni þegar
erlendir hjúkrunarfræðingar koma
hingað til starfa en það verður aldrei
framtíðarlausn á mönnun að yf-
irbjóða aðrar þjóðir, hvað þá þjóðir
þar sem neyðin er mest. Þá getum
við allt eins farið réttu leiðina og
tryggt að hjúkrunarfræði verði sam-
keppnishæft starf þar sem kjör og
starfsaðstæður eru í samræmi við
ábyrgð og álag.
Hjúkrunarfræðingar eru fjöl-
mennasta heilbrigðisstéttin á land-
inu og á hverri einustu kaffistofu er
einhver sem þekkir hjúkrunarfræð-
ing. Hjúkrunarfræðing sem notar
sína fagþekkingu til að stuðla að
heilbrigði landsmanna, sem gekk úr
skugga um að bólusetningarnar
gengju greiðlega og hljóp í skarðið
þegar heimsfaraldurinn reið yfir.
Ég skora á alla landsmenn að
sýna þakklæti sitt í verki með því að
óska hjúkrunarfræðingum til ham-
ingju með daginn.
Til hamingju með daginn kæru
hjúkrunarfræðingar, þið eruð hjart-
að í heilbrigðiskerfinu!
Til hamingju
hjúkrunarfræðingar
Eftir Guðbjörgu
Pálsdóttur » Í dag, 12. maí, er
alþjóðlegur dagur
hjúkrunarfræðinga
og er honum fagnað
um heim allan.
Guðbjörg Pálsdóttir
Höfundur er formaður Félags
íslenskra hjúkrunarfræðinga.
Undanfarnar vikur
höfum við frambjóð-
endur Sjálfstæðis-
flokksins í Reykjavík
verið í samtali við
borgarbúa og heimsótt
ýmis félagasamtök og
atvinnufyrirtæki.
Hvort sem um er að
ræða lítil eða stór
fyrirtæki þá vantar
mikið upp á samskipti
Reykjavíkurborgar við starfsfólk og
stjórnendur fyrirtækjanna og frum-
kvæði borgarinnar er lítið.
Reykvíkingar hafa liðið fyrir ára-
tuga frestun Sundabrautar, síversn-
andi umferðarástand og óviðunandi
almenningssamgöngur. Sundabraut
ætti að vera komin og myndi auð-
velda alla fólksflutninga og vöru-
flutninga og jafnframt greiða fyrir
þróun byggingarmöguleika á Geld-
inganesi, Álfsnesi og Kjalarnesi,
bæði fyrir íbúðarhúsnæði af ýmsum
gerðum og atvinnuhúsnæði. Álag
um Ártúnsbrekku væri verulega
minna en í dag.
Stórbæta þarf tengsl við
atvinnulífið í borginni
Þegar stjórnkerfi borgarinnar er
skoðað, þá er því skipt upp í átta
svið og sviðsstjórar fara með stjórn
sviðanna í umboði borgarstjóra;
fjármála- og áhættustýringarsvið,
íþrótta- og tómstundasvið, mann-
auðs- og umhverfissvið, menningar-
og ferðamálasvið, skóla- og frí-
stundasvið, umhverfis- og skipu-
lagssvið, velferðarsvið og að lokum
þjónustu- og nýsköpunarsvið.
Þrátt fyrir að enginn hörgull sé á
starfsfólki hjá borginni virðist ekk-
ert svið eða deild hafa það hlutverk
að sjá um samskipti og þjónustu við
atvinnufyrirtækin í Reykjavík og
þeirra þarfir og framtíðarsýn. Þetta
sést bersýnilega á því að borginni
hefur mistekist að standa vörð um
velferð og þróun atvinnufyrirtækja i
borginni og marka stefnu í þjónustu
og lóðaframboði fyrir atvinnulífið.
Stöðvum flótta fyrirtækja
frá borginni
Regluleg samskipti og samstarf
við fyrirtækin er grundvallaratriði
við þróun borgarinnar. Núverandi
meirihluti borg-
arstjórnar í Reykjavík
hefur vanrækt þessi at-
vinnulífstengsl.
Lítið hefur verið
gert til að koma í veg
fyrir að fyrirtæki
hverfi úr borginni eða
að laða ný fyrirtæki til
borgarinnar, s.s. með
því að bjóða fyr-
irtækjum utan Reykja-
víkur áhugaverðar lóð-
ir eða húsnæði í
borginni. Það var af-
drifaríkt þegar Marel fór frá Höfða-
bakka 9 árið 2002 í Garðabæ. Nú er
það verðmætasta almenningshluta-
félag landsins með mörg hundruð
starfsmenn hér á landi og um 7.000
víða um heim. Sýslumaður höf-
uðborgarsvæðisins flutti til Kópa-
vogs árið 2016, höfuðstöðvar Ís-
landsbanka fluttu til Kópavogs í lok
sama árs og Tryggingastofnun rík-
isins til Kópavogs árið 2019. Starf-
semin í Orkuhúsinu við Suðurlands-
braut flutti einnig í Kópavog árið
2019. Hafrannsóknastofnun fór 2020
til Hafnarfjarðar, ýmis heilbrigð-
isfyrirtæki í Urðarhvarf í Kópavogi
árin 2019-2021 og Vegagerðin til
Garðabæjar 2021.
Þá fyrirhugar Tækniskólinn nú
flutning til Hafnarfjarðar svo og
Icelandair. Víkingbátar, öflugt og
ört vaxandi fyrirtæki sem framleiðir
litla og allt upp í 30 tonna smábáta
úr trefjaplasti, er að fara til Hafnar-
fjarðar. ILVA fór af Korputorgi í
Kauptún í Garðabæ og Sólar ræst-
ingar, næststærsta ræstingafyr-
irtæki landsins með um 400 starfs-
menn, flutti nýlega til
Hafnarfjarðar, en það stærsta, Dag-
ar, er í Garðabæ. Bara nokkur
dæmi. Auðvitað eiga sumir flutn-
ingar sér eðlilegar skýringar, en
flótti fyrirtækja er orðinn óþægilega
mikill.
Samráðsleysi um samgöngumál
Góðar samgöngur skipta fyrir-
tækin miklu máli, bæði hvað varðar
aðkomu og bílastæði fyrir við-
skiptavini og síðan aðstöðu til að
keyra út vörur. Tafir í umferðinni og
erfið aðkoma víða að versl-
unarhúsnæði m.a. vegna breytinga á
gatnakerfi veldur miklum erf-
iðleikum og aukakostnaði.
Borgaryfirvöld þurfa að hlusta á
eigendur og starfsmenn fyrirtækj-
anna. Fyrirtækin í borginni hafa
ekki verið mikið spurð um sam-
göngusáttmálann eða borgarlínu.
Ekki kæmi á óvart að sumar versl-
anir og fyrirtæki við Suðurlands-
braut fari að hugsa sér til hreyfings,
nái fyrirætlanir vinstri meirihlutans
fram að ganga að rífa upp þá götu
með ærnum tilkostnaði og setja
borgarlínu á rauðan dregil á miðj-
una. Við það mun akreinum fyrir al-
menna umferð fækka um helming
eða úr fjórum í tvær og vinstri
beygjur verða bannaðar sökum for-
gangsakreinarinnar í miðjunni.
Ljósastýringu þarf svo að setja við
gangbrautir fólks sem þarf að kom-
ast yfir götuna að stoppistöð borg-
arlínunnar, sem er á miðri götunni,
með tilheyrandi umferðartöfum.
Framkvæmdir af þessu tagi taka
jafnframt mörg ár með töfum og
tjóni fyrir íbúa jafnt sem atvinnu-
lífið á svæðinu. Suðurlandsbraut er í
fyrsta áfanga borgarlínu og þessi
útfærsla verður ekki samþykkt af
Sjálfstæðisflokknum frekar en aðr-
ar slæmar útfærslur vinstri meiri-
hlutans sem eiga eftir að dúkka
upp. Þetta er bara byrjunin, vísir að
því sem koma skal. Það eru aðrar
leiðir færar. Svona aðför að einum
samgöngumáta setur eðlilega bíla-
umferð og atvinnulíf á svæðinu úr
skorðum.
Það eru aðallega þrír hópar við-
skiptavina sem skipta borgina
mestu máli og hún á að þjóna. Það
er fólkið í borginni, fyrirtækin og
ferðamennirnir. Sjálfstæðisflokk-
urinn vill að borgin virki fyrir alla
þessa hópa og kallar eftir stuðningi
frá þér, kjósandi góður, næstkom-
andi laugardag, hinn 14. maí.
Eftir Þorkel
Sigurlaugsson » Langvarandi
frestun Sunda-
brautar, miklar um-
ferðartafir, slæmar
almenningssamgöngur,
samráðsleysi um sam-
göngumál og flótti fyr-
irtækja frá borginni.
Þorkell Sigurlaugsson
Höfundur á sæti á framboðslista
Sjálfstæðisflokksins í komandi
borgarstjórnarkosningum.
Vinstri meirihlutinn vanrækir
þarfir fyrirtækja í Reykjavík
Skoðanakönnun sem
birt var fyrir tveimur
dögum og sýndi fylgi
Sjálfstæðisflokksins á
niðurleið að nálgast
16% er brýning til allra
þeirra sem vilja sjá
breytingar í Reykja-
vík. Enginn sem vill
sjá nýjan meirihluta
getur setið hjá og látið
kosningarnar á laug-
ardag afskiptalausar. Stuðningur við
Sjálfstæðisflokkinn er lykilatriði því
að hver og einn hinna minni-
hlutaflokkanna gæti með varasöm-
um málamiðlunum verið tilbúinn til
að skjóta nýrri stoð undir meirihlut-
ann. Aðeins atkvæði greitt Sjálf-
stæðisflokknum er fullur stuðningur
við breytingar.
Núverandi meirihluti hefur verið
svo lengi við völd að hann er orðinn
ónæmur gagnvart því sem miður fer
hjá borginni og heldur til streitu
stefnu sem getur ekki verið annað en
til óþurftar fyrir borgarbúa. Því
skiptir máli að gera breytingar og
mynda nýjan meirihluta með Sjálf-
stæðisflokkinn í fararbroddi.
Íbúum í Reykjavík hefur fjölgað
mun hægar en í nágrannasveit-
arfélögum á síðustu áratugum. Frá
1998 hefur íbúum Reykjavíkur fjölg-
að um 26%. Íbúum annarra sveitar-
félaga á höfuðborgarsvæðinu fjölgaði
á sama tíma um 84% og íbúum í ytri
hringnum, þ.e. Akranesi, Árborg-
arsvæðinu og Suðurnesjum, um 80%.
Á landinu öllu fjölgaði íbúum um 38%
og fjölgun í Reykjavík því vel undir
landsmeðaltali sveitarfélaga enda
vöxtur talinn eitt helsta vandamál
borgarbúa af meirihlutanum.
Ekki hefur verið hugað að upp-
byggingu nýrra hverfa svo máli
skipti en einblínt á þéttingu byggðar
og byggingu nýrra dýrra íbúða.
Vissulega þurfa allar
borgir að endurnýja sig
og breytast en aðferð
Reykjavíkur hefur ekki
verið til góðs þar sem
hún kallar fram aukna
stéttaskiptingu og fé-
lagslega aðgreiningu. Að
óbreyttu munu atvinnu-
tækifæri í auknum mæli
byggjast upp utan
Reykjavíkur.
Borgarlínan er fyr-
irferðarmikil í um-
ræðunni. Meirihlutinn vill m.a.
fækka akreinum á Suðurlandsbraut-
inni fyrir almenna umferð. Á sama
tíma er tilkynnt um nýja þjóðarhöll í
Laugardalnum sem kallar á aukið og
betra aðgengi fyrir bíla inn á svæðið
og fleiri bílastæði. Á kannski að-
alspennan að vera í umferðartepp-
unum en ekki í nýju höllinni?
Þjónusta borgarinnar hefur sótt í
far aukinnar miðstýringar og upp-
byggingar kerfis sem snýst of mikið
um sjálft sig. Kraftar öflugs starfs-
fólks nýtast því ekki sem skyldi.
Færa þarf meira vald og ábyrgð til
framlínunnar í þjónustunni og af-
greiðslu erinda borgarbúa.
Breytinga er sannarlega þörf við
stjórn borgarinnar og breytta fram-
tíðarsýn þarf til að Reykjavík haldi
stöðu sinni sem höfuðborg Íslend-
inga. Sjálfstæðisflokkurinn þarf að
komast á ný í leiðandi hlutverk við
stjórn borgarinnar til að breytingar
verði til batnaðar. Til þess þarf að
kjósa flokkinn á laugardag.
X-D – fullur stuðn-
ingur við breytingar
Eftir Vilhjálmur
Egilsson
Vilhjálmur Egilsson
»Aðeins atkvæði greitt
Sjálfstæðisflokknum
er fullur stuðningur við
breytingar.
Höfundur er á eftirlaunum og
sjálfstætt starfandi.
Reykjavík er lang-
stærsta sveitarfélag
landsins en skilar þó
einungis um 370 millj-
óna veltufé frá rekstri
borgarsjóðs. Veltu-
fjárhlutfall borg-
arinnar er með því
lægsta sem gerist,
jafnvel þótt Reykja-
víkurborg sé í alger-
um sérflokki þegar
kemur að innheimtum
tekjum. Orsökin er einföld – slæ-
legur rekstur og furðuleg for-
gangsröðun.
Innviðir sitja á hakanum
Því er engin furða að fjárfesting í
innviðum og nauðsynlegu viðhaldi
hafi setið á hakanum hjá núverandi
meirihluta. Reksturinn stendur
einfaldlega ekki undir því.
Stærsti einstaki þátturinn fyrir
því að grunnrekstur borgarinnar
skilar ekki meiru en raun ber vitni
er aukið umfang í mannahaldi hjá
Reykjavíkurborg. Starfsfólki fjölg-
aði um 20% á kjörtímabilinu sem er
að líða, og launakostnaður sam-
hliða því. Vekur þetta sérstaka at-
hygli. Borgarstjóri forgangsraðar
því að ráða inn skrifstofufólk á
meðan illa gengur að manna stöður
í grunnþjónustu svo sem á leik-
skólum eða við félagslega þjónustu.
Áframhaldandi skuldasöfnun
Reykjavíkurborg skuldar nú ríf-
lega 400 milljarða og hafa skuldir
aukist um þriðjung á kjör-
tímabilinu. Þessa þróun verður að
stöðva, og það verður einungis gert
með því að bæta rekstur borg-
arinnar. Borgarstjóri
hefur því miður freist-
ast til þess að bæta
skuldum á borgina til
þess að stoppa í götin
vegna þess að grunn-
reksturinn stendur
ekki undir sér. Þetta
er auðvitað full-
komlega ósjálfbært til
lengri tíma.
Nýir vendir
sópa best
Við þurfum að taka
fjármál borgarinnar í gegn. Sýna
aga og aðhald í rekstri. Lækka
skuldir. Forgangsraða fjármunum í
grunnþjónustuna, og löngu tíma-
bæra uppbyggingu innviða, t.d.
íþróttamannvirkja. Löngu er kom-
inn tími á nýja vendi í borginni.
Borgarbúar hafa skýra valkosti.
Áframhaldandi óráðsíu Samfylk-
ingar og fylgitungla hennar, eða
nýja nálgun á rekstur borgarinnar
undir stjórn Sjálfstæðisflokks. At-
kvæði greitt öðrum en Sjálfstæð-
isflokki er atkvæði greitt sitjandi
borgarstjóra.
Fáum nýja vendi í borgina og
sópum betur. Kjósum Sjálfstæð-
isflokkinn á laugardag.
Nýja vendi í borgina
Eftir Björn Gíslason
Björn Gíslason
» Atkvæði greitt
öðrum en
Sjálfstæðisflokki
er atkvæði greitt
sitjandi borgarstjóra.
Höfundur er í 5. sæti á lista Sjálf-
stæðisflokks fyrir borgarstjórn-
arkosningarnar 14. maí.