Morgunblaðið - 12.05.2022, Blaðsíða 42

42 UMRÆÐAN
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 12. MAÍ 2022
Ég flutti aftur út á
Seltjarnarnes fyrir
áramótin og sé ekki
eftir því. Bærinn er
fallegur, honum er vel
stjórnað og fjárhag-
urinn traustur þótt
álögur séu einar hinar
lægstu á landinu.
Sjálfstæðisflokkurinn
hefur birt stefnuskrá
sína fyrir næsta kjör-
tímabil. Hún er í senn djörf og
raunsæ. Eins og áður er lögð
áhersa á ábyrgð og festu í rekstri
og góð samskipti við bæjarbúa, en
mörg brýn og krefjandi verkefni
eru fram undan. Ég nefni þessi:
- Klára byggingu búsetukjarna
fyrir fatlaða innst við Kirkjubraut,
sem leysir af hólmi einbýlishús á
Sæbraut.
- Nýr hófstilltur leikskóli rís á
Ráðhúsreit. Samráð verður haft við
stjórnendur leikskólans þannig að
skólinn standist ýtrustu kröfur um
gæði. Áhersla verður lögð á
skemmtileg, fjölbreytt og aðlað-
andi leiksvæði fyrir börn og fjöl-
skyldur.
- 180 íbúðir rísa í Gróttubyggð,
raðhús, blokkir og einbýli. Ekki
verður byggt vestan við núverandi
byggð eða fyrir vestan Ráðagerði.
Síðustu dagar hafa
verið bjartir og sól-
ríkir. Mér þykir gaman
að skjótast út á golf-
völl og fylgjast með
fuglalífinu. Margæsin
er falleg og fjöldi
hennar þvílíkur að
ekki varð tölu á komið.
Tildrur sá ég við Bak-
katjörnina og svo er
krían komin, – ein var
með sandsíli í nefinu.
Það er þessi frjálsa
náttúra sem okkur hér á Nesinu er
svo mikils virði, – ég vil segja líf-
æðin í því mannlega samfélagi sem
hér er. Og mér þykir vænt um, að
Sjálfstæðisflokkurinn vill að stað-
inn verði vörður um náttúruna og
tryggt að íbúar geti notið hennar í
sátt við umhverfið og fjölskrúðugt
fuglalíf. Hugað verður að kostum
þess og göllum að stækka frið-
landið í Gróttu með verndun nátt-
úrulífs að leiðarljósi.
Það er gott að búa
á Seltjarnarnesi
Eftir Halldór
Blöndal
Halldór Blöndal
»Eins og áður er lögð
áhersa á ábyrgð og
festu í rekstri og góð
samskipti við bæjarbúa.
Höfundur er fyrrverandi ráðherra.
halldorblondal@simnet.is
VIKUR
Á LISTA
9
2
5
1
6
1
3
1
3
1
HUNDRAÐÓHÖPPHEMINGWAYS
Höf. Lilja Sigurðardóttir
Les. Lilja Sigurðardóttir, Örn Árnason
ásamt öðrum leikröddum
BRÉFIÐ
Höf. Kathryn Hughes
Les. Sara Dögg Ásgeirsdóttir
MILLI STEINS OG SLEGGJU
Höf. Maria Adolfsson
Les. Birgitta Birgisdóttir
ROBBI RÆNINGI
- OG SKELFILEGA FJÖLSKYLDAN HANS
Höf. Roope Lipasti
Les. Guðmundur Felixson
MEÐ GÓÐU EÐA ILLU
Höf. Elsebeth Egholm
Les. Sólveig Guðmundsdóttir
HYLURINN
Höf. Gróa Finnsdóttir
Les. Lára Sveinsdóttir, Guðmundur
Ingi Þorvaldson
DAGBÓKKIDDAKLAUFA
- SVAKALEGUR SUMARHITI
Höf. Jeff Kinney
Les. Oddur Júlíusson
AFTURGANGAN
Höf. Jo Nesbø
Les. Orri Huginn Ágústsson
ALLT EÐA EKKERT
Höf. Simona Ahrnstedt
Les. Álfrún Helga Örnólfsdóttir
HELKULDI
Höf. Viveca Stein
Les. Hanna María Karlsdóttir
1.
2.
3.
4.
7.
8.
6.
10.
9.
5.
-
-
›
›
›
›
TOPP 10
VINSÆLUSTU HLJÓÐBÆKURÁ ÍSLANDI
VIKA 18
Mér blöskrar hvern-
ig hamast er á Bjarna
Benediktssyni, fjár-
málaráðherra og for-
manni Sjálfstæðis-
flokksins, vegna
sölunnar á hlut í Ís-
landsbanka á dög-
unum. Einna lengst
held ég að rithöfundur
nokkur hafi gengið í
svívirðingum og órök-
studdum dylgjum á Austurvelli sl.
laugardag. Ummælin voru honum
ekki til sóma, en að sjálfsögðu tók
„RÚV okkar allra“ þau upp í kvöld-
fréttum sjónvarps í samræmi við
hlutleysisskyldu sína.
Auðvitað er söngurinn um að
Bjarni hafi selt pabba sínum banka
út í hött. Til þess var Bankasýslan
stofnuð á sínum tíma, að ráðherrar
væru ekki með puttana í framkvæmd
á bankasölu eða vali á kaupendum,
enda er það margupplýst af öllum
hlutaðeigandi aðilum að Bjarni Bene-
diktsson hafði ekkert með það að
gera hverjir keyptu hlut í bankanum.
Benedikt faðir hans er vel þekktur og
virtur fjárfestir, sem ekkert er at-
hugavert við að hafi verið meðal rúm-
lega 200 kaupenda á hlutum í bank-
anum. Kerfið í kringum söluna er
einmitt til þess fallið að ættar- eða
vinatengsl einstakra manna við við-
komandi ráðherra geti hvorki auð-
veldað þeim né torveldað að taka þátt
í útboði eins og því sem fram fór.
Þingmennirnir sem hæst láta í um-
ræðu um málið vita þetta allt. Þeir
þekkja lögin um Bankasýsluna og til-
ganginn með henni, og þeir fengu ít-
arlega kynningu á fyrirkomulagi söl-
unnar áður en hún fór fram án þess
að gera nokkrar athugasemdir. Þetta
liggur allt fyrir.
Tilgangur þessara aðila með
hamaganginum er fyrst og fremst sá
að níða Sjálfstæðisflokkinn í aðdrag-
anda borgarstjórnarkosninganna og
halda umræðunni sem mest frá þeim
málefnum sem meirihlutaflokkarnir
eiga erfiðast með. Það eru t.d.:
- Lóðaskortur vegna þéttingar-
kreddustefnu sem hef-
ur hleypt upp húsnæð-
isverði og er ein
meginástæða vaxandi
verðbólgu.
- Umferðarmál í
ólestri. Lítið sem ekk-
ert hefur verið gert
undanfarinn áratug í
gatnaframkvæmdum,
annað en þrengja göt-
ur, enda yfirlýst stefna
meirihlutans að tor-
velda sem mest notkun
fjölskyldubílsins.
- Lélegar strætisvagnasam-
göngur og úreltur vagnafloti, þrátt
fyrir yfirlýsta stefnu um áherslu á al-
menningssamgöngur.
- Peningum sóað í gæluverkefni
og ómarkvissa stjórn framkvæmda á
meðan grunnþjónusta situr á hak-
anum, sorphirða, snjómokstur og al-
menn þrif á götum og grænum svæð-
um.
- Öll skattheimta í hæstu hæðum.
- Svikin loforð um aðgengi að
leikskólum.
Fleira mætti telja en læt staðar
numið.
Ég geri mér grein fyrir því að ekki
verða allir sammála þessari grein-
ingu, en hvet fólk í Reykjavík til að
hugsa um þessi mál og önnur þau
málefni sem heyra undir borg-
arstjórn þegar gengið verður til
kosninga á laugardaginn, en láta ekki
ómálefnalegar dylgjur um óskyld
mál villa sér sýn.
Ég treysti Bjarna
Benediktssyni
Eftir Sigurgeir
Þorgeirsson
» Tilgangurinn er
fyrst og fremst að
níða Sjálfstæðisflokkinn
í aðdraganda kosning-
anna og halda um-
ræðunni frá málefnum
sem meirihlutinn á erf-
iðast með.
Sigurgeir Þorgeirsson
Höfundur er eftirlaunaþegi.
sigurgeir.thorgeirsson@gmail.com
Fylgi mið- og
vinstriflokkanna í
Reykjavík hefur oft
hangið á bláþræði. Í
síðustu kosningum
náði sambræðingur
fjögurra flokka naum-
um meirihluta með 12
fulltrúa af 23. Ef borg-
arfulltrúum hefði ekki
verið fjölgað úr 15 í 23
ætti VG engan borg-
arfulltrúa nú í borgarstjórn og
Sjálfstæðisflokkurinn hefði getað
valið sér flokka til samstarfs í
meirihluta, skrýtin sviðsmynd sem
aldrei varð að veruleika. Óneit-
anlega vekur hún samt spurningar
um hverfulleika fulltrúalýðræð-
isins.
Jean-Jacques Rousseau taldi
fulltrúalýðræði afleita hugmynd af
því þar með afsalaði hinn sjálfstætt
hugsandi borgari sér valdi til ann-
arra í stað þess að fjalla sjálfur
gagnrýnið um eigið samfélag. Full-
trúalýðræði þýðir að kosnum
fulltrúum er falið að rýna í og af-
greiða þau flóknu mál sem þeim eru
falin, en að sama skapi þarf hinn al-
menni borgari ekki frekar en hann
vill að taka afstöðu til þess sem full-
trúarnir sýsla með. Hugsanlega
mættu ungir kjósendur nútímans
taka sér 300 ára gamlar hugmyndir
Rousseau til fyrirmyndar í stað
þess að verja vökustundum sínum í
að glápa á sjálfa sig og „lækin“ í
símunum sínum.
Böggull fylgir
skammrifi
Hinum kosnu
fulltrúum gengur ef-
laust gott eitt til með
áætlunum sínum og
aðgerðum. En þrátt
fyrir góð fyrirheit
fylgir böggull skamm-
rifi. Áætlanir og að-
gerðir meirihlutans
hafa leitt okkur út í al-
varlegasta skuldafen,
sem þekkst hefur í íslenskri pólitík.
Auk þess má ljóst vera að stærstu
aðgerðirnar eru líklegar til að
stangast hver á við aðra. Borg-
arlínuverkefnið stangast til dæmis
óhjákvæmilega á við markmið borg-
arinnar um kolefnishlutleysi og það
sjálfsagða markmið, sem nú er
krafist um heim allan, að draga úr
sóun verðmæta.
Næstu árin útheimtir borg-
arlínan býsnin öll af orkufrekum
vinnuvélum til verkefna um alla
borg knúnum jarðefnaeldsneyti
með tilheyrandi loftmengun –
keyrsla þeirra er reyndar þegar
hafin við þéttingu byggðar. Ryðja
þarf úr vegi fjölda heilla bygginga
og samgöngumannvirkja með til-
heyrandi kolefnislosun og ófyr-
irséðum umhverfisáhrifum. Þetta
brölt vekur spurningar um heild-
arskipulag umferðar, þar með al-
menningssamgangna, á meðan allt
verður sundurgrafið. Sama á við um
veitulagnir og fleira.
Einurð meirihlutans í þessu máli
er aðdáunarverð; hún minnir helst á
ákafa systranna í ævintýrinu um
Öskubusku, sem voru tilbúnar að
skera af sér tær og hæla til að ná
markmiðum sínum.
Vistvænar samgöngur
Áætlanir um vistvæn, hrein og
græn svæði eru vissulega áhuga-
verðar. Borgarlínu er ætlað að
skapa rólegt og mannvænt um-
hverfi ofan jarðar innan um göngu-
og hjólreiðastíga á meðan önnur
umferð skal m.a. fara um Miklu-
brautarstokk. Bílar knúnir jarð-
efnaeldsneyti eiga að víkja fyrir raf-
bílum. Mislæg gatnamót skulu vera
víkjandi, bílastæði helst hvergi sjá-
anleg ofan jarðar og þrengingum og
gangbrautarljósum fjölgað. Til að
trufla ekki íbúa í hverfum nálægt
Sundabraut á hún helst að leggjast í
jarðgöng, ekki yfir brú.
Enn fylgir hér böggull skamm-
rifi. Framleiðsla rafbíls krefst meiri
losunar gróðurhúsalofttegunda en
bíls sem þarf jarðefnaeldsneyti og
förgun rafbílageymis er kostn-
aðarsöm og hættuleg bæði um-
hverfinu og þeim sem við hana
starfa. Við þetta má bæta að fram-
boð liþíums, málmsins sem nauð-
synlegur er rafbílageymum, er tak-
markað í heiminum. Bílaumferð hér
á landi hefur aldrei verið meiri en
nú og mun aukast enn með fjölgun
ferðamanna. Því meir sem reynt er
að hindra og tefja fyrir henni, þeim
mun meiri hlýtur losun gróðurhúsa-
lofttegunda að verða og önnur til-
heyrandi mengun.
Loks þetta: Meirihlutinn hefur –
hugsanlega fyrir misskilning – gert
lagningu Sundabrautar illfram-
kvæmanlega vegna þéttingar
byggðar í Gufunesi og Vogabyggð.
Það er löngu sannað að Sundabraut
er hagkvæm og nauðsynleg sam-
gönguaðgerð. Miðað við þróun bíla-
umferðar hefði í raun þurft að hefja
framkvæmdir við hana mun fyrr og
jafnvel fleiri hliðstæðar brautir
meðfram allri strandlengju nessins
sem borgin stendur á. Það hefði
gefið hugmyndum um vistvænar
samgöngur byr undir báða vængi.
Að velja aðgerðir
í umhverfismálum
Í áhugaverðu viðtali um loftslags-
og umhverfismál 4. maí síðastliðinn
lýsti Stefán Gíslason áhyggjum af
þeirri tilhneigingu okkar að velja
aðgerðir í umhverfismálum sem
virka sannfærandi, til dæmis að
flokka úrgang og banna plastpoka.
Það dugir þó ekki til að mati Stef-
áns, við þurfum jafnframt að skoða
neysluna okkar um leið og við flokk-
um og einnig hvað fer í plastpokana.
Við þurfum m.ö.o. að horfa á heild-
armyndina og innihaldið. Það sama
hlýtur að gilda um þær örlagaríku
pólitísku fyrirætlanir sem hér hefur
verið lýst. Lausnin er varla sú að
fylla göturnar af rafknúnum
Teslum og bylta ásýnd borgar-
landsins með eldsneytisfrekum
vinnuvélum. Það væri eins og að
fylla marga plastpoka af dóti sem
engin þörf væri fyrir. Hógværð og
yfirvegaðar ákvarðanir er það sem
skiptir hér máli.
Umræddar fyrirætlanir og að-
gerðir eru teknar af naumum meiri-
hluta þeirra sem kosnir voru árið
2018. Allt hefði farið á annan veg
hefði þeim ekki verið fjölgað – full-
trúalýðræði getur verið brigðult og
í vissum skilningi ósanngjarnt.
Hverfulleiki
fulltrúalýðræðisins
Eftir Meyvant
Þórólfsson
» Við þurfum að
horfa á heildar-
myndina og innihaldið
… Hógværð og yfirveg-
aðar ákvarðanir er það
sem skiptir hér máli.
Meyvant Þórólfsson
Höfundur er háskólakennari
á eftirlaunum.
meyvantth@gmail.com