Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2012, Blaðsíða 153

Andvari - 01.01.2012, Blaðsíða 153
ANDVARI DOKAÐ VIÐ EFTIR DICKENS 151 mynd af frumverkum Dickens að allt eins mætti kalla þær aðlaganir. Raunin er sú að mörkin milli þýðinga og aðlagana eru oft ógreinileg, enda geta að- laganir talist þýðingar í rúmum skilningi þess hugtaks.27 Hér má því einnig líta til þess að á íslensku hafa komið út tvær myndasögur, semsé bækur, um Oliver Twist með íslenskum þýðingum,28 og eina þýðingin sem við höfum eignast til þessa á skáldsögunni Great Expectations er stutt myndasaga sem birtist á bók árið 1995 undir heitinu Glæstar vonir.29 Og sé litið til aðlagana má segja að þriðja íslenska þýðingin á jólasögunni „A Christmas Carol“ sé Disney-myndasagan Jóakim frændi og jólin í þýðingu Guðna Kolbeinssonar, saga sem minnir okkur rækilega á það að Disneypersónan Jóakim frændi (Scrooge McDuck) er eftirmynd og yfirleitt fremur sakleysislegt „þýðingaraf- brigði“ nirfilsins Ebenezer Scrooge í jólasögu Dickens.30 Aðlaganir á skáldverkum mikilvægra höfunda gegna oft umtalsverðu hlut- verki í menningarmiðlun. Þær geta verið merkisverk á eigin forsendum og vekja vafalaust oft löngun fólks til að lesa kynna sér verkin sem að baki búa. Þetta á ekki aðeins við um styttar textagerðir fyrir yngri lesendur og um myndasögur sem gerðar eru eftir skáldsögum, heldur um allt sjónrænt og hljómrænt efni sem skapað er á grunni ritmáls. Fyrstu kynni sumra Islendinga af söguheimi Dickens hafa líklega átt sér stað í Reykjavík árið 1913, þegar þar var sýnd þögul kvikmynd sem William J. Humphrey gerði (1911) eftir skáldsögunni A Tale of Two Cities.31 Þá var aftur hægt að spyrja, eins og Brynjólfur forðum: Hefurðu séð Dickens? Æ síðan hafa margir kynnst verkum Dickens fyrst á hvíta tjaldinu, á leiksviði eða á sjónvarpsskjánum. Kvikmyndir byggðar á David Copperfield og Little Dorrit voru sýndar í Reykjavík á þriðja áratug síðustu aldar og Dickens hefur verið fastagestur í kvikmyndahúsunum síðan og jafn- framt á sjónvarpsskjánum, þar sem bæði hefur mátt sjá kvikmyndir og sjón- varpsþáttaraðir (m.a. vandaða þætti frá BBC) sem byggðar eru á skáldsögum hans - og þessu myndefni hafa að sjálfsögðu fylgt íslenskar textaþýðingar. Fyrr á árum voru og flutt í Ríkisútvarpinu nokkur framhaldsleikrit byggð á sögum Dickens, m.a. Oliver Twist og David Copperfield. Feikgerðir á sögum Dickens hafa nokkrum sinnum verið á sviðum íslenskra leikhúsa, t.d. barnaleikrit um Oliver Twist og leikrit byggð á jólasögunni fyrrnefndu, „A Christmas Carol“. Hinar margvíslegu aðlaganir á verkum Dickens sem ratað hafa inn í ís- lenskt menningarlíf hafa vitaskuld veruleg áhrif á stöðu hans sem höfundar á þeim vettvangi. Fíta má á slíkar aðlaganir sem menningarfærslu er mótar meðal annars vitund okkar um fyrirbæri og fólk sem öðlast gildi þvert á mörk tungumála og þjóða. Annað afbrigði slíkrar vitundarsýslu má sjá í heilmik- illi umfjöllun um Dickens á íslensku, eins og nú má auðveldlega sannreyna með leit á hinum gagnlega vef „timarit.is“. Dickens hefur verið vinsælt við- fangsefni íslenskra blaða og tímarita um langt skeið. Að vísu hefur lítt borið á ítarlegri og vandaðri umræðu um ritverk hans á íslensku, en þeim mun meira
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.