Morgunblaðið - 22.12.2022, Qupperneq 41

41
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 22. DESEMBER 2022
Sigling Enn er siglt með áhugasama ferðamenn um sundin blá, þegar sjófært er. Hér er Rósin með farþega við Engey, sem gátu notið í botn útsýnis til allra átta með Reykjavík í bakgrunni.
Eggert Jóhannesson
Undanfarna daga
hafa Reykvíkingar
kynnst getuleysi borg-
aryfirvalda gagnvart
þeirri grunnskyldu að
tryggja að götur borg-
arinnar séu sæmilega
færar og að fólk komist
til og frá heimilum sín-
um.
Eins og síðasta vetur
fær Reykjavíkurborg
falleinkunn í snjó-
hreinsun og greinilegt er að það þarf
að stórbæta hana.
Starfsmenn borgarinnar eða verk-
taka sem sinna snjómokstri hafa
staðið sig vel við erfiðar aðstæður.
Hins vegar er skipulag og verklag
snjóruðnings í Reykjavík er með öllu
óviðunandi.
Ljóst er að í byrjun vikunnar var
ástandið slæmt í flestum hverfum
Reykjavíkur en þó verst í eystri
hverfum: Breiðholti, Grafarvogi,
Árbæ, Norðlingaholti, Grafarholti og
Úlfarsárdal. Í gær, miðvikudag, átti
enn eftir að ryðja húsagötur í efri
byggðum borgarinnar.
Ekki óvænt snjókoma
Sl. föstudag, 16. desember, lá fyrir
að mikil snjókoma yrði um kvöldið
og nóttina í borginni og var spáð 25-
30 cm jafnföllnum snjó. Þrátt fyrir
þessa spá var ekki brugðist við með
viðeigandi hætti. Afleiðingin varð sú
að neyðarástand skapaðist í mörgum
hverfum borgarinnar á laugardag.
Húsagötur voru ekki ruddar og
margir borgarbúar komust hvorki til
né frá heimilum sínum.
Ljóst er að ófremdarástand skap-
aðist þar sem allt of fá snjóruðnings-
tæki voru að störfum í hverfum
borgarinnar í kjölfar hinnar miklu
snjókomu. Reykjavíkurborg hefði
þurft að kalla út miklu fleiri auka-
verktaka í snjóruðning um helgina,
til aðstoðar föstum verktökum, en
gert var. Með myndarlegri hjálp
einkaaðila hefði þannig verið hægt
að stórauka afköstin og vinna á
snjónum meðan hann var enn nýfall-
inn.
Gullna reglan við snjóhreinsun
felst nefnilega í því að setja sem
mestan kraft í verkið á meðan snjór
er nýfallinn, ótroðinn og með-
færilegur. Eftir því sem lengri tími
líður frá snjókomu verður erfiðara
að eiga við hjarnið. Sé snjó leyft að
safnast upp í húsagötum þjappast
hann og frýs og verður verri við-
ureignar. Harðir klakahryggir
myndast þá gjarnan á milli djúpra
hjólfara, sem valda ófærð og tjóni á
undirvögnum bíla, ekki síst smá-
bifreiða og rafbíla. Þetta hefur gerst
í fjölmörgum húsagötum borg-
arinnar undanfarna daga vegna of
seinna viðbragða.
Ófremdarástand í efri byggðum
Í efri byggðum Reykjavíkur eru
margar frásagnir um að íbúar hafi
sjálfir þurft að moka
húsagötur svo þeir
kæmust leiðar sinnar
eða kalla út verktaka til
snjóruðnings á eigin
kostnað.
Mun betur hefur
verið staðið að snjó-
ruðningi í nágranna-
sveitarfélögum
Reykjavíkur, Kópa-
vogi, Garðabæ, Hafn-
arfirði og Seltjarn-
arnesi. Sem dæmi má
nefna að 15 snjóruðningstæki voru
að störfum í Hafnarfirði á laugardag
en 22 tæki í Reykjavík. Reykjavík-
urborg er þó meira en fjórfalt fjöl-
mennari en Hafnarfjörður. Skilst
mér að í Hafnarfirði og Kópavogi
hafi snjóruðningstæki náð að fara í
velflestar húsagötur á laugardag á
meðan húsagötur í Reykjavík fengu
enga slíka þjónustu.
Borgarstjóri í felum
Myndarleg snjókoma ætti ekki að
koma á óvart í nyrstu höfuðborg
heims. Enn og aftur virðist hún þó
hafa komið Degi B. Eggertssyni
borgarstjóra algerlega í opna
skjöldu. Brá hann ekki þeim vana
sínum að fara í felur þegar svara
þarf fyrir klúður en þess í stað var
formaður umhverfis- og skipulags-
ráðs sendur í sjónvarpið. Helsta
framlag hans í sjónvarpsviðtalinu
var að upplýsa þá borgarbúa, sem
enn biðu óþreyjufullir eftir að húsa-
götur þeirra yrðu ruddar, um að ver-
ið væri að skoða málið í stýrihópi um
endurskoðun á þjónustuhandbók
vetrarþjónustu hjá borginni! Verður
spennandi að sjá hvaða starfshópar,
spretthópar og spunahópar fá nið-
urstöður stýrihópsins til meðferðar.
Vandinn viðurkenndur
í borgarstjórn
Undirritaður tók málið upp á
borgarstjórnarfundi sl. þriðjudag
enda orðið ljóst að fulltrúar meiri-
hlutans ætluðu ekki að gera það.
Borgarstjóri var ekki viðstaddur
umræðuna. Ánægjulegt var þó að
formaður borgarráðs, Einar Þor-
steinsson, skyldi viðurkenna vand-
ann af hreinskilni og sýna vilja til úr-
bóta. Er það mikil breyting til
batnaðar frá síðasta vetri þegar
borgarstjóri fór í felur vikum saman
til að þurfa ekki að svara fyrir
frammistöðuleysi og slakt skipulag í
málaflokknum.
Kjartan Magnússon
» Verður spennandi að
sjá hvaða starfs-
hópar, spretthópar og
spunahópar fá niður-
stöður stýrihópsins til
meðferðar.
Kjartan Magnússon
Höfundur er borgarfulltrúi
Sjálfstæðisflokksins.
Snjóruðningur
í Reykjavík enn
og aftur í rugli
Við lifum á öld eft-
irlíkingarinnar. Öld
uppgerðar. Öld sýnd-
armennsku. Við eigum
fáa sanna vini í raun-
heimum en þúsundir
„vina“ í netheimum.
Samfélagsmiðlar eru
andfélagslegur vett-
vangur, sem mál-
svarar lýðræðis hafa á
síðustu árum notað til
að grafa undan mál-
frelsi.
Menntastofnanir vanrækja gagn-
rýna hugsun. Þeir sem mest flagga
eigin góðmennsku vilja að ríkið axli
ábyrgð á allri góðvildinni. Skattfé
er sólundað í nafni umhyggju. Und-
ir merkjum manngæsku er velferð-
arkerfið smám saman sligað, þar til
það að lokum mun hrynja undan
eigin þunga. Undir yfirskini trú-
leysis gera menn vísindin að átrún-
aði og fræðimenn að prestum. Ugg-
vænleg reynsla síðustu ára bendir
til að frelsisákvæði í stjórnarskrá
og lögum séu í reynd marklaus,
samanber það hvernig stjórnvöld-
um leyfðist að kippa borgaralegum
réttindum úr sambandi að vild.
Gervisamfélag elur af sér gervi-
stjórnmál, þar sem almannatenglar
hanna skoðanir og stjórnmálamenn
fylgja skoðanakönnunum. Hags-
munaaðilar stýra fjölmiðlum og
þyrla upp ryki sem yf-
irskyggir upplýsing-
arhlutverkið. Í heimi
gervistjórnmálanna
skrifa aðstoðarmenn
ræður og greinar fyrir
þá sem leika hlutverk
þingmanna og ráð-
herra. Sérfræðingar
móta lagafrumvörp.
Þingmenn greiða at-
kvæði eftir flokks-
línum og forðast þann-
ig persónulega ábyrgð.
Íslenska ríkið er á
stöðugu (en duldu) undanhaldi inn-
an EES. Lagasetning Alþingis lík-
ist í auknum mæli leikriti. Á bak
við tjöldin fer fram hægfara – og
ólýðræðisleg – aðlögun Íslands að
ESB.
Þeir sem efast um fram-
angreinda lýsingu mega íhuga eft-
irfarandi dæmi:
Í nafni lýðræðislegra stjórn-
arhátta innleiða Íslendingar er-
lendar reglur umræðulaust. Í nafni
alþjóðasamvinnu eru Íslendingar
þvingaðir til að breyta löggjöf
sinni. Frammi fyrir hótun ESA um
málshöfðun fyrir EFTA-dóm-
stólnum „ákveður“ íslenska ríkið að
breyta lögum sínum, nú síðast lög-
um um leigubifreiðaakstur. Undir
oki slíks utanaðkomandi helsis er
málið kynnt í þinginu sem „frels-
ismál“. Til að draga úr óbragðinu
samþykkti meirihluti alþing-
ismanna lögin 16.12. 2022 með því
fororði að þau „skuli sæta endur-
skoðun“ eigi síðar en 1.1. 2025
„með tilliti til reynslu“ af laga-
breytingunum.
Samantekt
Lög á ekki að setja að nauð-
synjalausu og alls ekki að illa at-
huguðu máli. Hafi löggjafinn sjálf-
ur efasemdir um réttmæti eða
gagnsemi lagafrumvarps mæla öll
varfærnissjónarmið gegn lögfest-
ingu þess. Af síðastnefndum ástæð-
um greiddi ég atkvæði gegn lög-
festingu frumvarps um leigubif-
reiðaakstur. Ég er ekki andvígur
því að lagareglur um þetta efni séu
teknar til endurskoðunar, en hefði
viljað að sú endurskoðun færi þá
fram að betur athuguðu máli, án
utanaðkomandi þrýstings og án
pínlegra afbötunarákvæða um end-
urskoðun þeirra reglna sem verið
er að setja. Lagasetning er of al-
varlegt inngrip í daglegt líf al-
mennings til að unnt sé að réttlæta
að henni sé beitt í einhvers konar
tilraunaskyni.
Arnar Þór Jónsson » Lagasetning
Alþingis líkist í
auknum mæli leikriti.
Arnar Þór Jónsson
Höfundur er sjálfstætt starfandi
lögmaður og varaþingmaður.
Sýndarmennska elur af sér
gervisamfélag. Gervisamfélag
leiðir fram gervistjórnmál
„Færð þyngist mikið
í dag og mögulega gæti
orðið ófært í Grafar-
holti, Grafarvogi og í
Úlfarsárdal.“ Svohljóð-
andi voru skilaboð frá
Reykjavíkurborg í vik-
unni.
Stormur með
ákafri snjókomu
Snjór er nátengdur
hversdagslegu lífi Ís-
lendinga enda búum við á norð-
urhjara veraldar við margvísleg
veðrabrigði. Tungumálið ber þess
sannarlega merki. Í íslensku eru til
mörg orð um snjó og snjókomu. Mjöll
er til dæmis notað um nýfallinn snjó
og ef snjórinn er mjög laus í sér er tal-
að um lausamjöll. Nýfallinn snjór er
nefndur nýsnævi en harðfrosin snjó-
breiða hjarn. Djúpur snjór er kallaður
kafald en mjög blautur, djúpur snjór
er stundum nefndur bleytuslag. Hálf-
bráðinn snjór kallast krap en skamm-
vinn snjókoma með vindi nefnist él.
Hundslappadrífa er svo mikil og stór-
flygsótt snjókoma í logni en ofankoma
er notað um hvers kyns úrkomu en
oftast um snjókomu, él
og slyddu. Bylur er aft-
ur á móti stormur með
ákafri snjókomu, en
það er sú tegund of-
ankomu sem Reykvík-
ingar hafa upplifað
undanfarna daga.
Hringlandaháttur
og virðingarleysi
Síðustu daga hefur
líf og starfsemi í borg-
inni orðið fyrir tölu-
verðu raski vegna snjóþyngsla. Að-
stæðurnar eru ekkert einsdæmi og
ættu ekki að koma neinum að óvör-
um. Við Íslendingar höfum lifað við
snjóþunga um aldanna skeið, en ekki
þarf að leita lengra aftur en til fyrstu
mánaða þessa árs þegar við upp-
lifðum sams konar ofankomu og snjó-
þunga. Víða lamaðist starfsemi í
borginni og virtist úrræðaleysi borg-
aryfirvalda algert.
Þá lýstu starfsmenn vetrarþjón-
ustu borgarinnar sig „fullsadda“ af
hringlandahætti, þekkingarleysi og
virðingarleysi borgaryfirvalda í sinn
garð. Þeim væri ætlað að sinna krefj-
andi verkefnum við ómögulegar að-
stæður – vanbúnir og undirmannaðir
við slæmt skipulag.
Einungis nokkrum mánuðum síðar
stöndum við frammi fyrir sambæri-
legum vanda en viðbragðið hefur ekki
tekið framförum. Lærði meirihlutinn
ekkert af síðasta vetri? Hefur inn-
koma Framsóknarflokksins ekki
breytt neinu?
Gerum betur!
Það er grundvallaratriði að fólk
komist greiðlega leiðar sinnar í borg-
inni. Við búum í höfuðborg á norð-
urhjara veraldar og þjónusta borg-
arinnar ætti að gera ráð fyrir
snjóþungum vetrum. Það er ótækt að
úthverfum Reykjavíkur sé lokað
vegna ófærðar. Hér þarf betra skipu-
lag og öflugra viðbragð. Hér þarf að
gera betur!
Ófært í Reykjavík!
Hildur Björnsdóttir
» Við búum á norður-
hjara veraldar og
þjónusta borgarinnar
ætti að gera ráð fyrir
snjóþungum vetrum.
Hildur Björnsdóttir
Höfundur er oddviti Sjálfstæðis-
flokksins í Reykjavík.