Læknaneminn


Læknaneminn - 01.04.1995, Blaðsíða 11

Læknaneminn - 01.04.1995, Blaðsíða 11
ASTMI ASTMIII MEÐFERÐ Unnur Steina Björnsdóttir I fyrri hluta þessarar greinar sem birtist í Lækna- nemanum 47. árg., 2.tbl. 1994, var fjallað um mein- gerð astma. Hér verður farið yfir meðferð á sjúkdómnum. Val á réttri astmameðferð byggist á því að læknir skilji meingerð sjúkdómsins og þekki verkun hinna ýmsu lyfja. Takmark meðferðar er að halda sjúklingi einkennalausum á lágmarks lyfjameðferð (Tafla I). Sjúklingafræðsla - „Astmaskólinn“ Fræðsla sjúklinga með langvinna sjúkdóma eins og astma er lykilþáttur í meðferðinni. Gott er að kenna sjúkdóminn smám saman, í hvert sinn sem sjúklingur kemur til læknis, og fara þá yfir nokkra afmarkaða þætti í einu. í flestum löndum eru starfræktir „astmaskólar“ þar sem hópfræðsla fer fram. Þar hitta sjúklingar aðra einstaklinga með svipuð vandamál og fá oft svör við brýnum spurn- ingum sem þeim annars hafði ekki hugkvæmst. Þar er farið yfir tækni við notkun lyfjanna, með sýni- kennslu og reglulegir fyrirlestrar um tiltekin efni haldnir. Slíkur skóli er starfandi á Vífilsstaðaspítala. Mikilvægt er að gera sjúklingi grein fyrir því að sjúkdómurinn er þrálátur, þótt einkenni séu misjöfn frá degi til dags. Sjúkdómurinn getur jafnvel horfið, en algengara er að hann hörfi um skeið og skjóti af og til upp kollinum, t.d. samfara sýkingum í efri öndunarvegi. Sjúklingurinn verður því að þekkja sjúkdóminn til hlítar og læra hvenær og hvernig eigi að bregðast við hverju sinni, hvað eigi að forðast og hvenær leita þurfi læknis. Þótt hópfræðsla sé að mörgu leyti áhrifarík, er viðtal einstaklings og læknis og tíð fræðsla á Höfundur er sérfrœðingur í lyflœkningum, ofnœmis- sjúkdómum og ónœmisfrœði læknastofunni mikilvægust. Heppileg leið að settu marki er að semja meðferðaráætlun fyrir hvern einstakling. Þannig getur sjúklingurinn gert sér grein fyrir hvernig daglegri meðferð verður háttað og einnig hvernig og hvenær rétt sé að grípa inn í með aukinni lyfjagjöf. Slík sérsniðin meðferðaráætlun eykur líkur á því að sjúklingur taki lyf rétt. Mikilvægt er að sjúklingurinn læri að þekkja hvaða áreiti eða ofnæmisvakar koma einkennum af stað og hvernig best sé að forðast þá (Tafla 2). Margir sjúklingar þurfa á daglegri meðferð að halda. Ýmiss konar úðarar og staukar eru til og því mikilvægt að kenna sjúklingi rétta notkun hvers lyfs fyrir sig (Mynd 1). Auk þess er nauðsynlegt að skýra út hvernig lyfin verka, hverjar aukaverkanir eru og svara spurningum varðandi meðhöndlun þeirra. Nauðsynlegt er að skýra út hvenær og hvernig sjúklingurinn á að nota lyfjastaukana þannig Taíla 1. Markmið astma meðferðar er: • að koma í veg fyrir einkenni (hósta, mæði, and- þyngsli). Þessi einkenni koma oftast samfara áreynslu, á næturna eða snemma morguns. • að hindra tímabundna versnun. • að stefna að eðlilegri lungnastarfsemi (mælt með pústprófsmæli (PEF) eða spírómetríu (FEVl og FVC)). • að minnka dægursveiflur í lungnastarfsemi (astmasjúklingar eru með lægra PEF og meiri einkenni á morgnana en kvöldin, þennan mun þarf að afmá með réttri lyfjameðferð). • að stefna að óskertu áreynsluþoli og vinnugetu og ótrufluðum svefni • að forðast aukaverkanir lyfja. • að sjúklingurinn gjörþekki sjúkdóminn og kunni að bregðast rétt við hverju sinni LÆKNANEMINN 1. tbl. 1995 48. árg 9
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Læknaneminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.