Læknaneminn


Læknaneminn - 01.10.1996, Blaðsíða 65

Læknaneminn - 01.10.1996, Blaðsíða 65
Taugaklemmur í efri útlim Magnús Páll Albertsson Taugaklemmur í efri útlim eru algengar og nafnið felur í sér afleiðingar þess að taug lendir í „kiemmu“ en þannig breytist hæfni hennar til að leiða taugaboð. Ein- kennin eru að sjálfsögðu misjöfn eftir því um hvaða taug er að ræða og eins eftir því hvar viðkomandi taug er í klemmu. Þá hefur alvarleiki klemmunnar einnig áhrif á einkennin og sömuleiðis tíminn sem ástandið hefur varað. Skipta þarf taugaklemmum í flokka eftir því hvort um er að ræða brátt eða hægfara langvinnt ástand. Bráð taugaklemma krefst yfirleitt skjótra viðbragða en hið langvinna ástand síður. Taugarnar eru háðar því að geta runnið örlítið fram og til baka við hreyfmgar handleggsins, en þær liggja oft í þrengslum og eru þar útsettar fyrir ertingu og þrýsting. Langvinn erting á þannig svæði getur vegna bjúgs hindrað eðlilegar rennslishreyfmgar taugarinnar á svæðinu, truflað eðlilega blóðrás í æðum taugarinnar og þannig valdið tímabundnum leiðslutruflunum og síðan vaxandi örmyndun utan taugar og innan og þannig að lokum varanlegum skemmdum á tauginni. Rannsókn- ir hafa sýnt að hækkun vefjaþrýstings um 30 mm kvikasilfurs truflar blóðrás í tauginni og þar með leiðsluhæfni hennar. Léttur þrýstingur veldur verk og/eða dofa í út- breiðslusvæði taugarinnar og ganga þessi einkenni yfir- leitt fljótt og vel til baka þegar búið er að létta á þrýst- ingnum. Mikill eða langvarandi þrýstingur getur hins vegar valdið skemmdum á myelin-slíðri og þar með leiðslutruflunum sem vara mun lengur, jafnvel þótt létt Magnús Páll Albertsson er sétjrœðingur í bœklunar- og handar- skurðarlœkningum við Sjúkrahús Reykjavíkur. sé á þrýstingnum. Þá verður gjarnan lömun og vöðva- rýrnun hluti af myndinni. Mjög mikill eða mjög langvarandi þrýstingur hefur í för með sér varanlegar skemmdir á tauginni eða hluta hennar vegna örmynd- unar. Astæður fyrir taugaklemmum geta verið mjög mis- munandi eins og t.d.: 1. Líffærafræðilegar (anatomiskar), þar sem þröngt er um taugarnar s.s. í úlnliðsrennu (canalis carpi). Eins þegar til staðar eru t.d. auka vöðvabúkar. 2. Stöðubundnar, s.s. þegar störf innihalda endur- teknar hreyfmgar. Þrýstingur í úlnliðsrennu vex mjög mikið við beygju (flexio), sérstaklega ef lyft er þungu um leið. 3. Bólgur í sinaþeli (tenosynovitis) eru mjög algeng ástæða fyrir klemmu miðtaugar í úlnliðsrennu (carpal tunnel syndrome, CTS). Oft er um ósér- tækar bólgur að ræða en þetta er líka vel þekkt hjá sjúklingum með iktsýki. 4. Averkar. Brátt CTS er vel þekkt sem fylgikvilli við áverka á úlnlið og hönd. 5. Efnaskipti. Aukin blóðrás í útlimum að nóttu (hita- stýring) og aukin vökvasöfnun eru oft ástæða fyrir næturóþægindum við CTS. 6. Taugaklemmur geta líka verið fylgilcvillar við að- gerðir, t.d. við aðgerðir vegna brota á upphandlegg en þar er n. radialis útsett. Einnig er klemma á n. ulnaris við olnboga þeldctur fylgikvilli við legu á skurðarborði. Lítum nú aðeins nánar á hverja taug í efri útlim fyr- ir sig. Taugarnar sem við lítum á þar eru þrjár; miðtaug (n. medianus), ölnartaug (n. ulnaris) og sveifartaug (n. radialis). LÆKNANEMINN 55 2. tbl. 1996, 49. árg.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Læknaneminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknaneminn
https://timarit.is/publication/1885

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.