Mímir - 01.11.1986, Side 14

Mímir - 01.11.1986, Side 14
á sama hátt? Höfundur verður að mega nota hund, kött, hest eða apa í sögum sínum án þess að einhverjir haldi að eitthvað dularfullt búi að baki. — Nú hefur þú fengið góða gagnrýni en hvað finnst þér um gagnrýni svona almennt? Mér finnst hún misjöfn. Það er náttúrulega mikið álag á þeim gagnrýnendum sem skrifa í blöðin. Þeir skrifa kannski um hundrað bækur á fáum dögum blessaðir mennirnir og þá kannski freistast þeir til að sleppa því að lesa þær vel en skrifa um þær samt. Þetta er einsog þegar menn skrifa um myndlistarsýningar áður en þær opna, áður en myndirnar eru hengdar upp á vegg. En það er grundvallarforsenda að menn lesi það vel sem þeir ætla sér að skrifa um. Mér hefur oft fundist gagnrýni um bækur sem ég hef sjálf lesið vel hálf losaraleg og oft einsog söguefnið skolist eitthvað til hjá gagnrýnandanum. Það er nátt- varð slæmur í maga í hvert skipti sem hann heyrði minnst á ungan höfund og nýja bók. Hann var Njálufan og fannst allt annað hjóm. En auðvitað hafa birst ágæt greinasöfn um þróun í nútímabókmenntum og mér sýnist núna að menn þoki sér nær og það er spennandi. — Hvað með kvennabókmenntafræðina? Þar hafa komið fram nýjar kenningar um „konuna úti í kuldanum“ sem eru margar hverj- ar mjög áhugaverðar. En það er bara með þessar kenningar einsog allar aðrar að gangi menn fáklæddir til liðs við þær en komi í herklæðum út er viss hætta á ferðum. Menn verða að reyna að einangra sig ekki algjörlega við einhverja eina ákveðna teoríu. En það þarf svo sem enga kenningu til því menn vita að konan hefur verið undirmálsmaður í bókmenntum einsog annars- staðar. Það virðist hins vegar vera að breytast núna sem eflaust má þakka þeim manneskjum sem hafa ýtt þessum fræðum úr vör. úrulega bilun! En þeir eru eins misjafnir og þeir eru margir. Ef gagnrýni er skrifuð af einlægni og heiðarleika þá gengur hún upp alveg óháð því hvort um er að ræða menntaðan gagnrýnanda eða ekki. Annars eiga menn ekki að skrifa um bækur sem þeim finnst ekki þess virði að skrifað sé um. Slíkt gerir engum gagn og gagnrýnandan- um sennilega mest ógagn. Gagnrýnandinn þarf líka að kunna að þegja. Orð hans eru stundum gersamlega óþörf einsog annarra. — Hvað með bókmenntarannsóknir, fylgist þú mikið með því sem er að gerast í þeim efnum? Það kemur reyndar ekki mikið út hér á landi en maður les það sem kemur. Það er minna verið að rannsaka það sem er, núið, sem er kannski eðlilegt því menn vilja rannsaka þá sem eru dauðir og svo þá sem notið hafa mikils ástríkis. Það er einsog menn hafi ekki mikinn áhuga á nútímabókmenntum rétt einsog karlinn sem — Hvað finnst þér um þessi hugtök, karla- og kvennabókmenntir? Mér finnst þau vond. Bókmenntir eru bók- menntir. En ég held að þetta verði aðskilið svo lengi sem þörf er á því. Á meðan að konur þurfa að berjast fyrir þegnrétti í bókmenntum þá gera þær það. Á meðan að það finnast kúgaðar manneskjur í heiminum þá munu höfundar skrifa um þær. Og á meðan menn halda því fram að konan sé heldur kúgaðri en karlmaðurinn þá sést það í bókmenntunum. Því hvernig sem bókmenntirnar eru þá endurspegla þær alltaf raunveruleikann. En það er leiðinlegt og það er vont að það sem á að vera jákvætt einsog hug- takið kvennabókmenntir verði neikvætt af því að fólk kýs að taka því þannig. Hér á auðvitað að kjósa af skynsemi. — En finnst þér vera einhver munur á sköpun karls og konu? Já, ég sé mun á yrkisefnum, máli og stíl. Hins 14

x

Mímir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Mímir
https://timarit.is/publication/1937

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.