Morgunblaðið - 06.10.1987, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 06.10.1987, Blaðsíða 12
12 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRBDJUDAGUR 6. OKTÓBER 1987 Afmæliskveðja: Stefán íslandi Nú verð ég illa fjarri góðu gamni. Sjálfur Stefán íslandi á afmæli og ég erlendis. Við — og að mér finnst sérstaklega ég — eigum honum mikið að þakka og það væri gaman að vera heima qg taka þátt í af- mælishátíðinni. A allt verður ekki kosið. Ég get a.m.k. sent honum afmæliskveðju. Þær eru undarlegar stóru tilvilj- anirnar í þessum heimi. Stefán Guðmundsson fæddist norður í Skagafirði árið 1907 og fékk f vöggugjöf nokkuð sem enginn ann- ar fékk. Hann fæddist með röddu, öllum öðrum röddum fegurri. Það vissi auðvitað enginn þá en duldist ekki þeim sem til drengsins heyrðu þegar hann fór að vaxa úr grasi. Hljómur raddarinnar var svo ólýs- anlega tær og bjartur. Hun var ekki bara fögur söngrödd heldur langtum meira. Hún hafði þennan ómótstæðilega hljóm sem hrífur hug og hjörtu. Langa hefð í tónlist eigum við íslendingar ekki. Fyrsta hljómsveit- in, Hljómsveit Reykjavíkur, var stofnuð árið 1921, sama ár og Car- uso dó. Það var því augljóslega langt í land að ópera yrði færð upp á íslandi þegar hinn ungi söngnemi fór til ítalíu til nams árið 1929. Sem kaupsýslumaður hefur velgjörðar- maður Stefáns, Richard Thors, eflaust velt fyrir sér hvort pening- um hans til söngnemans væri vel varið. f því sambandi gæti verið forvitnilegt að vita hvaða hlutföll veðmangari myndi setja á dæmi af þessu tagi. Hvaða líkur væru á þvf að lítt menntaður íslenskur drengur gæti orðið óperusöngvari, sem stæði á engan hátt að baki þeim söngvurum sem aldir voru upp í hjarta tónlistarinnar, sjálfri vöggu óperunnar. Richard var auðvitað ekki að hugsa um ávöxtun fjár síns. Hann vildi bara sjá góðan árangur og íslendingar áttu allir að njóta góðs af því. Drengurinn með gullið í hálsinum átti eftir að verða hjart- fólgnasti söngvari þjóðarinnar. Hann var orðinn 44 ára og konung- legur hirðsöngvari þegar hann söng í fyrstu óperu sem flutt var í Þjóð- leikhúsinu árið 1951 sem var Rigoletto eftir Verdi. Ennþá, 36 árum síðar, er talað um þess aupp- færslu svipað og ennþá er talað um hina ótal tónleika sem hann hélt hér heima í sumarleyfum frá Kon- unglegu óperunni í Kaupmanna- höfn. Samt munu upptökurnar lifa lengst. Á mjög mörgum heimilum eru til plönturnar jjóðu með söng Stefáns íslandi. I gegnum þær kynntust margir í fyrsta skipti óperu- og einsöng. Og ekki dónaleg kynni það. Upptökurnar voru ekki eins góðar þá og þær eru í dag. En söngurinn er meðal þess allra besta sem heyrðist frá samtfma- söngvurum og oft betra en það besta sem út kemur á plöntum í dag. Stefán hefur ekki verið að drolla í sínu söngnámi. Það er aug- ljóst. Á ítalíu var á þeim tíma kenndur sannur Bel Canto-stíll og hann hefur Stefán tileinkað sér full- komlega. Stungum finnst manni eins og tilviljanir og heppni hafi elt söngv- arann frá fyrstu tíð. Þegar betur er að gáð var þetta ekki bara svo, frekar hitt að hver er sinnar gæfu Rígoletto í Þjóðleikhúsinu. Stefán íslandi í hlutverki hertogans af Mantora. UMRÆÐUSKALD- SAGA UM BÖRN Bókmenntir Jóhann Hjálmarsson Peter Handke: BARNASAGA. Pétur Gunnarsson þýddi. Punkt- ar 1987. Peter Handke (f. 1942) er víðkunn- ur austurrískur rithöfundur. Hann vakti mikla athygli á þingi Gruppe 47 í Princeton 1966 þegar hann snerist öndverður gegn þeirri stefnu sem þá einkenndi þýskar bókmennt- ir. Hann lýsti því yfir að heimurinn yrði ekki túlkaður f myndum heldur með orðum og gerðist upp fra þvf höfundur sem lagði áherslu á hvers- dagsleg samskipti og daglegt tal. Hann er í senn skáldsagna- og leik- ritahöfundur og hefur samið kvikmyndahandrit. Tvö leikrita hans hafa ratað upp á fslenskt leik- svið: Kaspar og Svívirtir áhorfend- ur. Barnasaga er stutt skáldsaga, saga barns og foreldra þess, einkum föður. Foreldrarnir skilja og faðir- inn tekur að sér að sjá um barnið. Faðir og barn flytja til útlanda. Frasögnin af dvöl þeirra erlendis verður til að gera söguna alþjóðlega og fylla hana af ýmiss konar skírskotunum sem ekki ganga upp nema í Ijósi samtfmasögu, ekki síst með hlutdeild Þjóðverja til hennar í huga. Peter Handke Sagan fjallar vissulega um föður og barn og það hvernic umhverfi og hversdagsleiki og hinar ýmsu mannlegu kenndir ráða ferðinni í lífinu. En sagan er öðrum þræði umræðuskáldsaga, vekur máls á ýmsu sem venjulega liggur í þagn- argildi. Hvernig er það til dæmis með börn. Á að dýrka þau eða gagn- rýna, eru þau í raun öll þar sem þau eru séð? Er ekki hægt að efast um þau, líta jafnvel á þau sem fjandsamleg? Spurninga af þéssu tagi spyr Peter Handke í Barna- sögu. Sagan er einkum merkileg fyrir umræðuna, það sem drepið er á og aðeins svarað til hálfs. Lesandinn á náttúrulega að taka afstöðu sjálf- ur og gerir það með sínum hætti, hver og einn lesandi samkvæmt eigin reynslu og skilningi. Ég efast um að Barnasaga verði mörgum lesendum minnisstæð. Stfll hennar er þannig að fátt situr eftir að lestri loknum. En í heild sinni er sagan umræða af því tagi sem kemur okkur við og fær okkur til að skoða hug okkar. Þetta er saga sem verður að meta eftir viðleitni fremur en skáldskapargildi því að skáldskapurinn er af skornum skammti í sögunni. Að mínum dómi er hér á ferð bók sem fyrst og fremst verður að leggja á félagslegt mat. Stendur bókin fyrir sínu sem könnun, rannsókn geta menn spurt. Þýðing Péturs Gunnarssonar er á viðfelldnu máli og hann hefur greinilega vandað verkið. En jafn- vel hjá Pétri Gunnarssyni er dálítið snúið orðalag á köflum. Barnasaga er þó með betri þýðingum úr þýsku sem ég hef rekist á nýlega. Það er eins og þýskan sé ofjarl hinna bestu þýðenda, jafnvel mjög smekkvísir þýðendur gera sig seka um að draga dám af henni þegar orða skal þýsk- an texta á íslensku. Sem Cavaradossi í Tosca, í Þj'oðleikh'usinu smiður. Enda þótt veðmangarar hefðu ekki veðjað á söngnema frá íslandi árið 1929 hafa gallalausir hæfileikar Stefáns ekki leynt sér og því mjög skiljanlegt að tónlist- aráhugamenn hafi hrifist með og stutt hann. Þá var það hvorki tilvilj- un né heppni að Stefán fór til óþekkts en mjðg góðs söngkennara. Með viljastyrk og skynsemi valdi söngneminn þann kennara sem honum einum hentaði best. Grunn- urinn sem Ernesto Caronna lajjði var sterkur og entist Stefáni alfan hans söngferil. Ég ætla ekki að rekja æfiágrip. Mig langar einungis að endingu til þess að þakka fyrir hönd íslenskra óperusöngvara fyrir kjarkmikið brautryðjandastarf og fyrir að setja markið það hátt f upphafi að okkar tónlistarlíf nýtur enn góðs af. Með hjartans afmæliskveðju, Skrifað í Aþenu. Júlíus Vifill Ingvarsson. Morgunblaðið/Jon Gunnar Gunnaroson Niels Jónsson og Þóra Hlöðversdóttir með viðurkenningarnar. Höfn: Viðurkenningar veittar fyrir snyrtilega garða Hofn. Umhverfismálanefnd Hafn- arhrepps á Hðfn í Hornafirði veitti viðurkenningar sinar fyr- ir snyrtilegustu garða í eigu einstaklinga og fyrirtækja fyr- ir árið 1987 þriðjudaginn 29. september sl. Viðurkenningu fyrir garð fyrir- tækja hlaut Landsbanki fslands, Háfnarbraut 15 og veitti Nfels J6n8Son útibússtjóri henni við- töku. Viðurkenningu fyrir garð einstaklinga hlutu þau Ingvi Þ6r Sigurðsson og Þóra Hlöðvers- dóttir fyrir garð sinn, Kirkjubraut 54 og veitti Þóra henni viðtöku. Umhverfismálanefnd lagði einkum til grundvallar vali sfnu fjolbreytni og snyrtimennsku í ræktun og umhverfi svo og að garðarnir gleddu augu þeirra er framhjá færu. Formaður umhverfismála- nefndar Hafnarhrepps er Magnús Jónasson garðyrkjumaður. - JGG.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.