Morgunblaðið - 22.03.1988, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 22.03.1988, Blaðsíða 16
Hl 16 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 22. MARZ 1988 Kindum hefur fækkað um 25%, aðallega á „réttum svæðum": - en Stór-Reykvíkingar eru fastheldnir á sauðfé... eftírÓlafH. Torfason Missögii á fundi og í blaði í opnu Morgunblaðsins 23. febr- úar sl. birtist ískyggileg frásögn af fundi um umhverfismál á vegum aðila innan Sjálfstæðisflokksins. Frummælandi úr Fossvogi boðaði gestum nefnilega dapur í bragði að „sauðfé hefði... fækkað mest á jaðarsvæðum, en ekki þar sem gróðureyðing væri mest", að sögn blaðsins. Ræðumaðurinn er í hópi þeirra nemenda í Háskóla íslands sem hafa ref í merki sínu og stað- festi síðar að rétt væri eftir haft. Þetta væri alvarlegt mál, ef satt reyndist, og öfugt við stefnuna sem nú er uppi. Hér var aðeins misskiln- ingur á ferðinni hjá velmeinandi ungum manni. Það er samt íhugun- arefni hve litlu það virðist stundum skipta í orðaleikjum borgarinnar, að bændur fái að njóta sannmælis fyrir þau verkefni sem þeir hafa nú með höndum til hagsbóta fyrir landið og eru ekki vandræðalaus fyrir þá sjálfa. Orð Fossvogsbúans unga eru sér- lega óviðeigandi fyrir þá sök að á höfuðborgarsvæðinu fækkar sauðfé hægar en í flestum sambærilegum héruðum „úti á landi". Stór-Reykjavíkurbændur metta þúsund manns Miðað við höfðatölu kinda eru FJAOYRÐIR ROTT- ÞETTAR PERUR AGOÐU VERÐI Alla bera merkið (D sem þýðir að þær uppfylla ýtrustu gæðakrðfur E.B.E. Reykjavík og nágrannabæir sterkt vígi sauðfjárræktar. Niðurskurður er í gangi um land allt, en hér syðra fækkar hlutfallslega minna en ann- ars staðar í þéttbýli á íslandi og ekki nóg með það: Seltjarnarnes er eina sveitarfélagið á landinu okkar þar sem sauðfé fjölgaði á undan- förnum áratug, og um hvorki meira né minna en 100%. Þar var ekkert sauðfé 1977, en 1986 skráðar 10 kindur. Fjárstofn Reykvíkinga var árið 1986 samtals 598 vetrarfóðraðar kindur, (eða um IV2 fjölskyldubú), en Kópavogur, Garðabær og Hafn- arfjörður höfðu þá samanlagt 1179 fjár á fóðrum. Þessi 4 kostahéruð gefa af sér árlega nokkurn veginn mátulega í matinn af kindakjöti í heilt ár fyrir alla íbúa Dalasýslu, ef miðað er við meðalafurðir og neyslu núna. Hér fylgja sýnishorn af misjafn- lega hraðfara hnignun sauðfjárbú- skapar í þéttbýli. Njarðvíkingar eru komnir lengst, alveg búnir að út- rýma Ovis Aries, en íbúar höfuð- borgarsvæðisins eru vitaskuld fastari á fé en flestir aðrir. Fækkun sauðfjár í nokkrum kaup- stöðum 1977—1986: Njarðvík 100% Siglufjörður 74% Eskifjörður 69% Akureyri 66% Sauðárkrókur 63% Seyðisfjörður 59% Neskaupstaður 58% Vestmannaeyjar 53% Akranes 47% Höfuðborgarsvæðið 45% Stór-Reykjavík á samt ekki met- ið, eins og nú er sagt. Fimm sauð- fjárelskir kaupstaðir eiga sýnu erf- iðara en höfuðborgarsvæðið með „að laga búvöruframleiðsluna að innanlandsþörfum", eins og bændur hafa stefnt að skv. Búvörulögunum frá 1985: Grindavík, Bolungarvík, ísafjörður, Ólafsfjörður og Húsavík, en þar er fækkun alls staðar innan við þau reykvísku 45% á 10 árum. Tölur fyrir 1987 eru ekki komnar. Sauðfé fækkar mest á Suðurlandi Umskiptin eru mikil: Undanfar- inn áratug hefur fjórðungurinn af sauðfjárstofni íslendinga horfið af yfirborði jarðar (24,62), en hlut- fallslega minna á jaðarsvæðum" heldur en annars staðar. Vetrar- fóðruðum hausum fækkaði á árún- um 1977-1986 um 220 þúsund. (Ýmsa furðar á því að kjöt af full- orðnu skuli hafa lagst til á sama tíma.) Sauðfénu fækkar minnst, eða um 20,99% á Vestfjörðum í heild. 12,72% í A-Skaftafellssýslu. 11,61% í Dalasýslu. 11,1% í V-Skaftafellssýslu. 8,82% í A-Barðastrandarsýslu. 7,22% í Strandasýslu. Þetta eru aðeins dæmi. Samtals hefur fækkað um tæplega 45 þús- und vetrarfóðraðar kindur á ofan- greindum „jaðarsvæðum" á 10 nmm Tímamót íIjósrifun acohf SKIPHOLTM7 105REYKJAVIK SlMI: 91-2 73 33 Ólafur H. Torfason „Miðað við höfðatölu kinda eru Reykjavík og nágrannabæir sterkt vígi sauðfjárræktar. Niðurskurður er í gangi um land allt, en hér syðra fækkar hlut- fallslega minna en ann- ars staðar í þéttbýli á íslandi." árum. Sumt var skorið vegna riðu- veiki, svo raunfækkun er minni, því þar á bæjum geta menn tekið fé aftur eftir ákveðinn tíma. Samdrátturinn í sauðfjárrækt er því einkum annars staðar, eins og hér sést á töflu og korti: Kindaeign hefur minnkað um 42,5% á Reykjanessvæði í heild. 59,24% í Gullbringusýslu. 37,24% í Kjósarsýslu. 35,22% í Árnessýslu. 29% í Eyjafirði. 27,57% í Mýrasýslu. 24,84% á Norðurlandi vestra. 23,87% í Rangárvallasýslu.. Samtals hafa gufað upp af ofan- greindum svæðum tæplega 115 þúsund vetrarfóðraðar kindur á áratug. Mestu munar á Suðurlandi, um rúmlega 48 þúsund fjár. Hvaðþýðirþetta? Létt hefur á beitilöndum sem svarar matarlyst 220 þúsund full- orðinná kinda síðustu 10 ár. Auk þess hafa bændur í auknum mæli kyrrsett fé í heimahögum allt árið, hætt að reka á fjall. Akveðinn há- marksfjöldi fj'ár (ítala) er tilgreindur á 7 afréttum. Beitartími á fjöllum hefur verið styttur, nú er víða rekið seinna sumars og smalað fyrr. Tímamótaárið 1987 1) Landgræðslustjóri og fleiri hafa lýst það tímamót, að 1987 var sauðfjárbændum sem vilja fækka boðin 15% hærri greiðsla fyrir kvót- ann á þeim svæðum, þar sem ástæða er til fækkunar af land- og gróðurverndarástæðum. (Gráu flet- irnir á kortinu.) 2) Sauðfjáreigendum í þéttbýli eru nú líka boðin sérstök kjör ef þeir losa sig við allt sauðfé. Sauðfé í bæjum hefur reyndar fækkað örar en í sveitum, eða um 49% frá árinu 1977. í þéttbýli eru nú um 1,4% af heildarfjölda fjár í landinu, eða 9500 vetrarfóðraðar kindur af 674 þúsundum alls. 3) Ásetningur fjár { landinu á þessum vetri er enn ekki tiltækur, þó er ljóst að áfram er um verulega fækkun að ræða, etv. 6—8%. Hver er vilji bænda? Stofnfundur Landssamtaka sauðfjárbænda 1985 túlkaði við- horfið með samhljóða ályktun: „Sauðfjárbændur... lýsa fullum vilja sínum til að koma beitarmálum í það horf að landið bíði ekki hnekki af, enda beint fjárhagslegt atriði að land sé hóflega nýtt. Bændur vilja lifa í sátt við land sitt og þjóð." Aðalfundur Stéttarsambands bænda 1987 samþykkti í samhljóða ályktun: „Fundurinn skorar á alla bændur að sýna (gróðurverndunarmálum) fullan skilning og mæta með vel- vilja og skilningi sjónarmiðum þeirra sem af einlægni vilja stuðla að hóflegri nýtingu gróðurs og verndun náttúru." Höfundur er forstöðumaður Upp- lýsingaþjÓBuatu landbúnaðarins. Fækkun kaupstaöakinda Sauðfé eftir Fækkun í % Höfuöborgarsvæöiö Njarðvík Siglufj. Eskifj. Akureyri Sauöárkr. Seyðisf. Nesk. Vestm. Akranes Höfuöb.sv. UPPLÝSINGAWONUSTA LANDBÚNAÐARINS 1988 FÆKKUN SAUDFJAR 1977-1986 £l/i r\ \_/ "Jaðarsvæði" FJARFJOLDI. 1977: 1986: 896.000 676.000 Á gráu svæðunum er sauðfjárbændum boðin 15% hærri greiðsla fyrir fullvirðisrétt, ef þeir hætta. FÆKKUN A LANDINU OLLU: 220 ÞUS.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.