Morgunblaðið - 03.08.1989, Blaðsíða 28

Morgunblaðið - 03.08.1989, Blaðsíða 28
28 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 3. AGUST 1989 IRwgtniÞIftfrtfe Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aðstoðarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri Árvakur, Reykjavík Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guðmundsson, BjörnJóhannsson, ÁrniJörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. BaldvinJónsson. Ritstjóm og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 691100. Auglýsingar: Aðalstræti 6, sími 22480. Afgreiðsla: Kringlan 1, sími 83033. Áskriftargjald 1000 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 90 kr. eintakið. Morfín atvinnulífsins Gjaldþrot Hraðfrystihúss Patreksfjarðar hf. er ekki aðeins slæm tíðindi fyrir lítið byggðarlag, heldur endur- speglar það mikla erfiðleika í sjávarútvegi og um leið hug- myndaþrot ráðamanna og þeirra sem hlut eiga að máli. Víst er að hraðfrystihúsið og fiskiskip þess eru mikilvæg fyrir atvinnulíf og byggð alla á Patreksfirði líkt og í öðrum sjávarplássum um allt land. Stærsti hluthafinn í Hrað- frystihúsi Patreksfjarðar hf. er Samband íslenskra sam- vinnufélaga, sem á um 75%. Um síðustu áramót námu skuldir fyrirtækisins um 660 milljónum króna, en vanskila- vextir hafa hlaðist upp frá þeim tima. Rúmlega 50% af aflakvóta staðarins tilheyra skipum Hraðfrystihússins, sem hefur átt við mikil vanda- mál að stríða undanfarin ár. Fyrirtækið er einn af mátt- arstólpum atvinnulífsins á Patreksfirði, eins og Sigurður Viggósson, stjórnarformaður þess segir í samtali við Morg- unblaðið síðastliðinn laugar- dag: „Þetta er undirstöðufyr- irtæki hér á staðnum og mikl- ir hagsmunir í húfi fyrir fólk- ið sem hér býr og sveitarfélag- ið." Eftir að Hlutafjársjóður hafnaði beiðni Hraðfrysti- hússins um fjárhagslega að- stoð, ákváðu forráðamenn þess að óska eftir gjaldþrota- skiptum, en fyrirtækið fékk greiðslustöðvun í maí síðast- liðnum en þá hafði vinnsla í frystihúsinu legið niðri í sex mánuði. Patreksfirðingar eru vonsviknir yfir ákvörðun Hlutafjársjóðs, eins og greini- lega kemur fram í fyrrnefndu samtali Morgunblaðsins við Sigurð Viggósson, en þar seg- ir hann meðal annars: „Okkur finnast þetta heldur kaldar kveðjur frá þessum opinberam sjóðum og ég er hættur að skilja hvað þessum sjóðum ber að gera." Það er athyglisvert að stjórnarformaður fyrirtækis \ sem fékk eitt hæsta lán sem Byggðastofnun veitti á síðasta ári skuli kvarta yfir „kaldri kveðju". Á liðnu ári fékk Hraðfrystihús Patreks- fjarðar 35,6 milljónir króna að láni frá stofnuninni til fjár- hagslegrar endurskipulagn- ingar. Sú aðstoð virðist ekki hafa komið að gagni og ættu einhverjir að draga lærdóm af því. Styrkir og lán opinberra sjóða og stofnana til illa staddra fyrirtækja erui eins og morfín sem læknir gefur sjúklingi í stað þess að skera hann upp eins og nauðsynlegt væri; sjúklingurinn losnar við kvalirnar í skamman tíma, en hann þarf meira og meira til að lina þjáningarnar. Opinber aðstoð af þessu tagi leysir engan vanda, held- ur frestar honum. Hitt er jafn- vel enn verra, að í hvert skipti sem eitthvað bjátar á í at- vinnumálum er leitað til ríkis- ins. Áræðnin og hugmynda- auðgin er ekki meiri. Ríkisvaldið hefur skyldum að gegna við Patreksfirðinga, eins og aðra landsmenn. En dettur engum í hug að ein- staklingar og samtök þeirra utan Patreksfjarðar hafi áhuga á því að leggja íbúum staðarins lið í því að stofna nýtt og öflugt útgerðarfyrir- tæki, sem gæti keypt togara Hraðfrystihússins og gert þá út frá Patreksfirði? Um allt land eru dugmikir einstakling- ar, sem hafa byggt upp mynd- arleg sjávarútvegsfyrirtæki við erfiðar aðstæður. Þeim hefur gengið betur en sam- bandsfyrirtækjunum. Og er ekki gæfulegra fyrir ríkis- stjórnina að huga að því með hvaða hætti hægt sé að hvetja og auðvelda einstaklingum að leggja fé í lífsnauðsynleg og arðbær atvinnufyrirtæki á landsbyggðinni? Það er m.a. hægt í gegnum skattakerfið. Sjóðasullið og opinberir styrk- ir kunna að lengja líf ein- hverra fyrirtækja, en vandinn stendur óleystur eftir. Og harðari dóm geta engin stjórn- völd fengið en þann að nauð- synlegt sé að styrkja undir- stöðuatvinnugreinar með op- inberum styrkjum. í stað þess að hendast á milli Byggða- stofnunar og Landsbankans, til að greiða fyrir Patreks- firðingum ætti forsætisráð- herra að verja meiri tíma í að finna raunverulegar lausnir á vanda sjávarútvegsins. Húsnæðisstofhun ríkisins: Ekkí gert ráð fyrir ne: biðtíma í húsbréfakei MIKILL áhugi er á húsbréfakerfinu svokallaða ef marka má við- brögð almennings við hinu nýjakerfi, sem tekur gildi þann 15. nóvem- ber nk. Fjölmargar fyrirspurnir hafa borist Húsnæðisstofiiun ríkis- ins, en ekki verður tekið við neinum beinum umsóknum í það fyrr en það tekur endanlega gildi, um miðjan hóvember. Félagsmálaráðherra hefur skipað nefnd, sem vinnur nú að skipulagn- ingu húsbréfakerfisins, en í því er gert ráð fyrir að biðtími verði nán- ast enginn. „Við köllum tvær til þrjár vikur ekki biðtíma miðað við þriggja ára bið eftir lánum nú í almenna kerfinu," sagði Grétar J. Guðmundsson hjá Húsnæðisstofnun ríkisins, í samtali við Morgunblaðið. Þeir einir, sem eiga lánshæfar umsóknir hjá Húsnæðisstofnun og sóttu um lán fyrir 15. mars 1989 komast inn í húsbréfakerfið fyrstu sex mánuðina að því tilskyldu að ið, húsnæðiskaupin fari ekki fram fyrr næ en eftir að kerfið hefur tekið gildi. eða Að fyrstu sex mánuðunum liðnum, síð; eða þann 15. maí 1990, verður me húsbréfakerfið opnað fyrir alla aðra eru væntanlega húsnæðiskaupendur. gre Þetta gefur þeim, sem beðið hafa ' aft hvað lengst, ákveðinn forgang, að ski sögn Grétars. fen Þeir, sem festa kaup á íbúðum bré fram að 15. nóvember, eiga ekki Hú rétt á að ganga inn í húsbréfakerf- upt Húsnæðisstoftiun ríkisins: 400 íbúðareigendur vant milljóna greiðsluerfiðlei Niðurstöðu um fjármögnun með aðstoð banka og sparisjóða að vi UMSÓKNIR frá um 400 íbúðareigendum um svokölluð greiðsluerfið- leikalán liggja nú óafgreidd hjá Húsnæðisstofnun ríkisins. Stofnunin hefiir áætlað að um 200 milljónir króna þurfi til að geta sinnt þess- um umsóknum svo viðunandi sé. Búist er við að síðar í mánuðinum skýrist, hvernig fjármögnun þessara lána verður háttað. Grétar J. Guðmundsson, for- stöðumaður ráðgjafarþjónustu Hús- næðisstofnunarinnar, sagði að þess- ar tölur segðu ekki alla söguna. „Við höfum aðeins á skrá hjá okkur þá, sem til okkar leita, en vitum að sjálfsögðu ekki um alla hina, sem eiga við greiðsluvanda að etja, en erfiðleikarnir eru víða miklir." Grétar sagði að þeir, sem sæktu um lán vegna greiðsluerfiðleika, þyrftu að skila inn ýmsum gögnum til staðfestingar vandanum. Ef sýnt væri fram á að greiðsluerfiðleikana mætti rekja til íbúðarkaupa eða húsbygginga af hóflegri stærðargr- áðu miðað við fjölskylduaðstæður yrði fjárhagsleg aðstoð veitt. Tekin er afstaða til þess hvort ástæða er til að aðstoða með opinberu fjár- magni og hvort aðstoðin gæti orðið til þess að leysa vandann. „Fólk getur ekki reiknað með að fá fjár- magn upp í hendurnar með því einu að sækja um. í ofanálag sér Hús- me næðisstofnun alfarið um að greiða en< þær skuldir, sem umsækjandi á í ív; erfiðleikum með, svo að viðkomandi sk: lántakendur sjá aldrei krónu sjálfir. spí Reglur um lánveitingar eru mjög við strangar, auk þess sem tekjur við- sto komandi mega ekki vera yfir ákveðnu marki," sagði Grétar. f^j Fyrstu greiðsluerfiðleikalánin iðli voru veitt á vormánuðum 1985. Á sei síðasta ári voru greiddar út 375 orc milljónir kr., en það sem af er þessu ýrr ári hafa verið greiddar út 75 millj- on ónir króna. „Þetta má ekki verða eft varanlegur lánaflokkur. Við viljum ekl að aðrar lánastofnanir taki sem em Jón B. Sigurðsson dósent við háskólann í Singapore: Rannsakar lifr- arbólguvír- usílindýrum JON B. Sigurðsson, sjávarlíffræðingur starfar sem dósent við Natio- nal University of Singpore, háskólann í Singapore, auk þess sem hann er kjörræðismaður íslands í Singapore. Jón hefur kennt við háskólann frá því hann kom til landsins fyrir sjö árum og segist ekki vera á heimleið til íslands á næstunni þar sem hann sé nýbúinn að framlengja samning sinn við háskólann um þrjú ár. Kennsla í sjávarlíffræði og dýra- fræði er aðalstarf Jóns B. Sigurðs- sonar við Singapore háskóla, en hann starfar einnig við rannsóknir á sjávarlindýrum, að því er hann sagði í símtali sem Morgunblaðið átti við hann í vikunni. „Það er verið að athuga lifrarbólguvírus í lindýrum, sem veldur sýkingum í fólki þegar það borðar hráa skel- fiska, sagði Jón þegar hann var spurður nánar um rannsóknina. Þegar vírusinn kemst í. fólk getur hann valdið ýmsum skemmdum á lifrinni, s.s. skorpulifur og krabba- meini. Rannsóknirnar fara þannig fram að það eru frumræktaðar lifrar- frumur úr mönnum og þær síðan sýktar með lifrarbólguvírusnum hepatitus A. Síðan eru dýrin sýkt til að reyna að finna hvar vírusinn sest á þau. Ætlunin er að reyna að komast að því hvort hægt er að losa dýrin við vírusinn með hreins- un. Ekki búist við að niðurstöður fáist fyrr en í fyrsta lagi eftir tvö ár." Rannóknin er unnin í samvinnu nokkurra sérfræðinga og nemenda við háskólajm, én hlutverk Jóns og nemenda hans er að sjá um það sem lýtur að skelfisknum sjálfum. Jón var nýverið staddur á íslandi þar sem hann var að aðstoða við að ná í sjófugla til að fara með í dýragarð í Singapore, þar sem ein- göngu eru geymdir fuglar. „Þeir eru að setja þarna upp sérstakt hús fyrir mörgæsir og kaldsjávarfugla. Til íslands eru sóttir algengir sjó- fuglar eins og lundi", sagði Jon. Jón B. Sigurðsson er eini íslend- ingurinn búsettur í Singapore, en í gegnum ræðismannsstafið segist Jón B. Sigurðsson ásamt Sunnefu bi hann alltaf hitta íslendinga öðru hvoru. „Það er gott að vera í Sin- gapore þar sem efnahagslíf landsins stendur með blóma. Háskólinn hef- Varmahlíð: Hjólið br< Sauðárkróki. ÞAÐ óhapp varð við háspennu- u virki RARIK við Varmahlíð um s kvöldmatarleytið á þriðjudag að vinstra afturhjól brotnaði a undan Trabant-bifreið er þar r var á ferð. \ Bifreiðin sem var á norðurleið s valt út af veginum og er gjöró- t nýt. Ökumaðurinn sem var einn r á ferð skarst í andliti og kvartaði
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.