Morgunblaðið - 31.03.1994, Side 60
60
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 31. MARZ 1994
/ v'- w/m
iiVÉÉmmm
St. Jósefssystur fyrir framan heimili sitt, klaustrið í Garðabæ
Klaustur skiptast í
svonefndar virkar
reglur og íhugunar-
reglur. St. Jósefssystur
eru í virkri klaustur-
reglu sem er stofnuó
til að hjúkra sjúkum,
kenna börnum og
breiða út trúna. Kar-
melklaustrið í Hafnar-
firði er gott dæmi um
íhugunarreglu, þar
sem klausturfólk ein-
beitir sér að andlegri
íhugun. Ihugunar-
klaustur eru meira lok-
uð fró umheiminum.
Á kyrrðardegi
í klaustri
Hjá St. Jósefssystrum í Garðabæ
eftir Oddnýju Sv. Björgvins
'^vflVER SEM nálgast klaustur St. Jósefssystra í Garðabæ hlýtur að
skyiya kyrrðina sem hjúpar þessa fögru byggingu með hvolfþökun-
um níu. Einnig friðinn sem fylgir svartklæddu systrunum, þegar
þær ganga léttstígar um nágrennið, brosmildar og geisla frá sér
fögnuði til lífsins. í aldanna rás hafa helgi- og friðarreitir orðið til
vegna heitra fyrirbæna. Heimili St. Jósefssystra er einn slíkur.
Systurnar ástunda fyrirbænir oft á dag og biðja ávallt fyrir landi
og þjóð. Nú eru páskar í nánd og kyrrðardagar hafa um aldabil
verið hluti af undirbúningi helgustu hátíðar kristninnar hjá ka-
þólsku kirkjunni. Kyrrðardagur var í klaustrinu um síðustu helgi.
Það var gott að ganga inn í friðhelgina hjá St. Jósefssystrum.
Príorinnan, systir Emmanúelle,
býður gesti velkomna. Stór, brún
augu hennar brosa á móti þeim, það
er reisn og öryggi yfir konunni. Litla
kapellan er full af fólki sem krýpur
framan við altarið, helgar sig með
vfgðu vatni, undirbýr sig fyrir bæn-
ina. Litla hringlaga kapellan er fög-
ur trúarumgjörð, og styttur Baltas-
ars af Maríu og Jósef falla vel inn
í. Táknmyndin af Maríu sem helgar
sig bæninni, minnir um margt á þær
Jósefssystur. „Jósef er studdur til
verka með bæn Maríu,“ segir systir
Emmanúelle.
Kyrrðardagurinn hefst með
messu, og allir gestir kyrrðardagsins
ganga til altaris. Séra Hjalti Þorkels-
son, sóknarprestur í Hafnarfirði
prédikar.
— Gildi kyrrðardagsins
I messulok er séra Hjalti spurður
um gildi kyrrðardagsins.
„Allir hafa gott af því að komast
burt úr skarkala daglegs lífs til að
hugleiða innstu rök tilverunnar, en
það væri miklu betra að leyfa fólki
að dvelja við hugleiðslu í nokkra
-s*aga ,“ segir hann.
- Er föst hefð fyrir kyrrðardög-
um hjá kaþólsku kirkjunni?
„Já, ástundun andlegra æfinga
hefst mjög snemma hjá klaustur-
fólki, en eiginlegur upphafsmaður
þeirra var heilagur Ignatíus, stofn-
andi Jesúítareglunnar. Hann skrifaði
kennslubók í hugleiðslu fyrir ein-
staklinga undir handleiðslu presta,
sem átti að standa í heilan mánuð.
Svo lengi höfðu ekki allir tök á að
draga sig í hlé, því var farið að stytta
tímann niður í viku, þtjá daga eða
jafnve! einn dag.
Jesúítar fóru að stofna „íhugun-
armiðstöðvar“ árið 1579, eða eins-
konar hótel þar sem hópar gátu
komið saman og hugleitt kenningar
kristinnar trúar. Eftir siðaskiptin
kemur upp nýr eldmóður í kaþólsku
kirkjunni og þá var mjög hvatt til
þessa.“
Séra Hjalti segir að mörg klaustur
í Evrópu séu með „íhugunarmið-
stöðvar" þar sem fólk geti stundað
andlegar æfingar undir stjórn
klausturpresta eða systra. „Flest
íhugunarklaustur eru með slíkar
miðstöðvar, sem fólk sækir mikið í.“
Hann nefnir til dæmis klaustur
Benediktusarmunka nálægt Munst-
er í Þýskalandi, en þangað sækja
um 6.000 unglingar hugleiðslunám-
skeið árlega.
Systir Emmanúelie starfaði í
„íhugunarmiðstöð“ klaustursins
I kapellunni “Margir leita til okkar og við trúum því að fyrirbænir
geti hjálpað." segir systir Emmanúlle.
Príorinnan, systir Emmanúelle
sumarlangt og sagði að svo mikið
hefði verið að gera að henni hefði
aldrei gefist tími fyrir sjálfa sig.
„Fannst ég vera komin aftur í
klaustur, þegar ég kom hingað
heim,“ segir hún.
Á kyrrðardegi St. Jósefssystra í
Garðabæ dreifa þátttakendur sér um
hinar mörgu vistarverur klausturs-
ins. I setustofu systranna er birta
frá innigarði og útklipptir pappírs-
fuglar bærast í gluggum. „Pappírs-
fuglarnir vama því að smáfuglar í
garðinum fljúgi á glerið," segir syst-
ir Emmanúelle.
Gestir á kyrrðardegi lesa Bibl-
íuna, eða loka augum og láta friðinn
seitla inn í sálina. Enginn mælir orð
af vörum. Allir læðast um á tánum.
Á flosaðri veggmynd má sjá íslensk-
an smalastrák með hjörð sína, fjöll
og burstabæ í baksýn. Á miðju þili
breiðir Jesús á krossinum út hend-
urnar jrfir mann og konu. Andleg
íhugun svífur hér í andrúminu.
Þrisvar er kallað til andlegra æf-
inga í kapellunni. „Hugleiðing biblíu-
texta felst í því að varpa fram spurn-
ingum," segir séra Hjalti og leggur
út af textanum í Markúsarguðspjalli
(3. 13-21) þegar Jesús kallaði
postulana til starfa. „Postularnir eru
undirstaða kirkjunnar. Þeir yfírgáfu
allt og fylgdu honum, létu kalla sig
af kærleika til hans - hliðstætt því
að verða ástfanginn," segir séra
Hjalti og spyr samtímis:
„Vil ég leyfa Jesús Kristi að kalla
mig á þennan hátt?
Hef ég einhvern tíma á lífsleiðinni
fundið að Kristur kallaði mig? -
hann kallaði okkur öll í heilagri
skírn.
Leyfi ég Jesús að fylgja mér hvert
sem ég fer - fellur þá allt saman í
mínu lífi?“
Stundin nálgast þegar hið allra
helgasta altarissakramenti er sett
fram. St. Jósefssystur setjast inn í
kapelluna, bera friðinn með sér í
sínu rólega, grandvara tilliti. Ein
systirin ber inn reykelsisker. Prest-
urinn tignar sakramentið og blessar
söfnuðinn ineð því:
„Drottinn Guð, þú eftirlést oss
minningu písla þinna í hinu dásam-
lega sakramenti, veit oss, að vér
tignum hinn helga leyndardóm holds
þíns og blóðs, svo að vér verðum
ætíð aðnjótandi ávaxta endurlausnar
þinnar.“
„Við trúum, þegar presturinn seg-
ir að brauðið sé Kristur. Trúum, að
Jesús sé ávallt hjá okkur,“ segir
systir Emmanúelle, „þess vegna log-
ar ljós í rauðu glasi á altarinu, til
að vekja athygli á því að hann er
hjá okkur í ljósinu.“
„Fórnarhugtakið er mjög mikil-