Morgunblaðið - 31.03.1994, Side 82

82
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 31. MARZ 1994
Kanntu ekkert annað lag en „Flaskan mín fríð . . .“?
HÖGNI HREKKVlSI
„ViÐ þUeFU/M bicki ofvaþ má HUMDUM MIExJI?
ú& -r&JÁM."
BRÉF TIL BLAÐSINS
Kringlan 1 103 Reykjavík - Sími 691100 - Símbréf 691329
Breyting á atvinn uháttum
framtí ðarinnar
Frá Hafsteini Ólafssyni:
Það er mikil breyting framundan
í atvinnumálum hins vestræna heims.
Evrópa _er ekki lengur miðpunktur
jarðar. Ég hef nú unnið að breyting-
um á húsum í hartnær 10 ár. Á
meðan stærstu þjóðir heims sýna
hagvöxt upp á 10-15% eru Evrópu-
þjóðirnar enn að glíma við að halda
hagvextinum réttu megin við núllið
ár eftir ár. Atvinnuleysi hefur hellst
yfir okkur eins og holskefla og vex
með árunum, eða svo lengi sem við
finnum enga lausn á vanda þessum.
Margt hefur verið skrafað og skrifað
um þessi mál í gegnum tíðina en enn
án sýnilegs árangurs. Við neyðumst
til að breyta hugsunarhætti okkar.
Við verðum að læra að taka þátt í
uppbyggingu úti í heimi og gera það
helst með þeim hætti að eftir verði
tekið hvarvetna. Það er erfitt að
horfa á þessar hugmyndir verða út-
lendingum að bráð og sýna okkur
ófæra að sinna þessu eins og menn.
Ég bendi á afleiðingarnar af því
ástandi, sem skapast af því að reynt
sé að lækka framleiðslukostnað og
sölu á matvælum og húsum í löndum,
sem nú þjást af atvinnuleysinu. Þetta
er hrein öfugþróun og stenst ekki
lengi. Hús eru nú hætt að seljast af
því einu hvað hvað þau eru dýr í
byggingu og komin langt fram úr
því verðlagi, sem ráða mun í framtíð-
inni. Hús þessi geta orðið um helm-
ingi' ódýrari en hús byggð á hefð-
bundinn hátt. Skipt er um hráefni.
Forsmíði á gluggum og hurðum heyr-
ir fortíðinni til. Vinna við þessi hús
er verulega minni og efniskaup
sömuleiðis. Þau fá aldrei yfir sig þær
bilanir, sem nú herja á hin eldri hús.
Það er ekki hægt að horfa fram hjá
þessu öllu lengur. Við verðum að
nýta okkur þessar hugmyndir í at-
vinnumálum framtíðarinnar. Við höf-
um nóg að gera ef við tökum rétt á
þessum málum. Við erum ekki fleiri
en svo að hægt er að líkja því við
eitt hverfi í stórborg eriendis.
Heimurinn stendur nú á krossgöt-
um. Tæknin hefur heldur betur grip-
ið inn í flestar okkar atvinnugreinar
— eins og raunar er ætlast til af
henni. Við getum nú sent mannlaust
skip heimshoma á milli. Flakkað
milli hnatta ef okkur sýnist svo og
það sem meira er; framleitt sífellt
meira með róbótum, sem ynnu launa-
laust 24 tíma á sólarhring. Þetta er
hin rétta stefna framtíðarinnar. At-
vinnan dregst hins vegar saman og
afkastagetan eykst með aukinni
tækni. Eftirspurnin minnkar að sama
skapi eftir handafli til hvers konar
vinnu, sem vinna þarf. Að því hlaut
svo að koma að atvinnuleysið hefur
skollið yfir og hijáir nú heiminn. Það
hljóta að verða mikil átök um þessi
mál á næstunni. Við verðum því að
endurskoða allt okkar efnahagskerfi
í heild. Stytta vinnutímann verulega
— ef við ætlum okkur að ráða við
atvinnuleysið. Annað kemur ekki til
greina. Otrúlegustu menn krefjast
nú mikilla fjárveitinga í efnahagslífið
til að leita að vinnu í staðinn fyrir
þá, sem tapast hefur. Undir þetta
taka svo valdamestu menn þessa
heims allir sem einn. Þetta er þeim
Frá Karii Valdimarssyni:
Ég heyrði í útvarpsþætti nýlega
að verið var að tala um umhverfismál
í Reykjavík. Vildi sá sem talaði meina
að bókstaflega ekkert hefði verið gert
og auglýsti eftir vitneskju um það,
hvað sjálfstæðismenn hefðu eiginlega
gert í þessum málum.
Mikið var ég hissa. Ég er nú bara
venjulegur borgari en ég er ekki sjón-
laus og þarf ekki að auglýsa eftir
vitneskju um það sem ég sé með eig-
in augum.
Ætli græna byltingin í Reykjavík
sé ekki eitt stærsta umhverfisátak
sem gert hefur verið hér á landi og
hún er enn í gangi.
Sennilega er þó byltingin á strand-
mun skelfilegra ef skoðað er hvað
fjárveiting af þessu tagi muni hafa
í för með sér. Þetta verður að fyrir-
byggja. Peningar eru ekki til alls
fyrst eins og við höfum haldið til
þessa. Peningar hugsa aldrei fyrir
okkur. Allt stafar þetta af því að
menn hafa ekki komið auga á þessi
dæmi hvernig sem stendur á því yfir-
leitt. Japanir eru komnir lengst í
þessum efnum. Eru með 4 vinnudága
á viku og 7 tíma á dag. Þetta eru
góð viðbrögð við þessum vanda en
launaútreikningar eru enn byggðir á
röngum forsendum. Hugmyndir
þessar hafa stungið sér niður í Evr-
ópu upp á síðkastið, svo að okkur
er ekki til setunnar boðið.
Ég hef látið stimpla hugmyndir
þessar hjá lögbókandanum í Reykja-
vík og hyggst veija þær á þeim for-
sendum ef þurfa þykir og auglýsi ég
þetta rækilega hér með. Það er að
skapast mikill hiti um þessi mál og
verður ef vonir mínar standast lyfti-
stöng fyrir málin í framtíðinni.
HAFSTEINN ÓLAFSSON,
byggingameistari, Box 94,
Kópavogi.
lengjunni ennþá stærri í sniðum og
má nú fyrr vera fáfræðin eða póli-
tískt ofstæki, að loka augunum fyrir
henni.
Holræsaframkvæmdin meðfram
allri strandlengju Reykjavíkur, sem
er engin smá vegalengd, er talin ein
mesta framkvæmd sem nú er í gangi
í Evrópu á þessu sviði og fullvíst er
að hún klárast, jafnvel fyrr en ætlað
var.
Ég nefni bara þetta tvennt svona
rétt til að verða við ósk þess sem
auglýsti eftir því hvað sjálfstæðis-
menn í Reykjavík hefðu gert í um-
hverfismálum.
KARL VALDIMARSSON
Brekkustíg 16.
Holræsin og strandlengjan
Víkverji skrifar
Víkveiji horfði á síðustu umræð-
una í Alþingi fyrir páska á
sjónvarpsstöðinni Sýn í fyrrakvöld.
Þar var til umræðu tillaga til þings-
ályktunar um að tekinn yrði upp
sumartími á Islandi, sem Vilhjálmur
Egilsson og fleiri flytja, en hann er
eins og kunnugt er einnig fram-
kvæmdastjóri Verzlunarráðs ís-
lands. Umræður um að taka upp
sumartíma hafa skotið úpp kollinum
öðru hveiju og muni Víkveiji það
rétt, hafa Flugleiðir haft á þessu
mikinn áhuga, þar sem nýr sumar-
tími yrði til þess að menn þyrftu
ekki að vakna eins snemma, þegar
farið er með áætlunarflugi til Evr-
ópu. Athyglivert var að aðeins einn
þingmaður andmælti skoðunum Vil-
hjálms í þinginu, þegar tillagan var
þar til umræðu, Guðmundur Hall-
varðsson, sem taldi ástæðulaust að
hringla með klukkuna tvisvar á ári.
Nú er það svo, eins og Þorsteinn
Sæmundsson stjarnfræðingur benti
á í grein í Morgunblaðinu í gær,
að sumartimi er í gildi á íslandi
allt árið og hefur svo verið allt frá
1968, er ákveðið var að hætta að
hringla með klukkuna, en sumar-
tími, sem er klukkustund á undan
staðartíma skyldi gilda. Þegar þessi
ákvörðun var tekin, voru notuð
sömu rök og Vilhjálmur og skoðana-
bræður hans í klukkumálinu nota
nú fyrir nýjum sumartíma, þá völdu
menn sumartímann til að vera allt
árið, en höfnuðu staðartíma. Ef til-
laga Vilhjálms kæmi til fram-
kvæmda yrði sumarími á íslandi
tveimur klukkustundum á undan
staðartíma, þ.e.a.s. tveimur klukku-
stundum á undan réttri klukku mið-
að við hnattstöðu landsins.
xxx
Undanfarið hefur Víkveiji heyrt
þann kvitt að Morgunblaðið
hafi látið Félagssvísindastofnun
Háskólans framkvæma fyrir sig
skoðanakönnun um fylgi flokka fyr-
ir borgarstjórnarkosningarnar, en
könnunin hafi ekki verið birt.
Ástæður fyrir þessari sögu, er frétt,
sem Ríkisútvarpið, hljóðvarp, birti
fyrir nokkrum vikum, þar sem sagt
var að „fréttastofan hefði öruggar
heimildir" fyrir því að slík könnun
hafi verið gerð, en Félagsvísinda-
stofnun hafi ekki viijað gefa upp,
hver hefði óskað eftir henni. Ríkis-
sjónvarpið spurðist fyrir um þetta
hjá Morgunblaðinu og fékk réttar
upplýsingar, en þær voru ekki birtar
á þeim vettvangi (Dagsljós). Vík-
veiji getur upplýst að Morgunblaðið
á þarna engan hlut að máli og veit
þess vegna ekki frekar en frétta-
stofa Ríkisútvarpsins um hvað málið
snýst. Alla skoðanakannanir sem
Félagsvísindastofnun Háskólans
hefur gert á undanförnum árum
fyrir Morgunblaðið um flokkafylgi
hafa' verið birtar í blaðinu.
XXX
Nú er páskahátíðin, elsta hátíð
kristinna manna, að ganga í
garð. Þessi hátíð er raunar langtum
eldri en kristnin og jafnvel eldri en
Móselögmál. Samkvæmt upplýsing-
um úr Sögu daganna er orðið pásk-
ar hebreskt og barst inn í grísku
Nýja testamentisins gegnum aram-
eisku og síðan inn í latínu sem pas-
hca. Liklegast er nafnið síðan kom-
ið inn í Norðurlandamál úr fornsax-
nesku. Páskamir eru hreyfanlegir
innan almanaksins eins og kunnugt
er og allar aðrar hreyfanlegar hátíð-
ir kristinna manna miðast við pásk-
ana. Páskadagur er fyrsta sunnudag
eftir fullt tungl á eftir voijafndægr-
um, þó ekki fyrr en 22. marz og
eigi síðar en 25. apríl.
Páskar eru nú orðið mikil ferða-
helgi. Víkveiji brýnir fyrir fólki að
fara gætilega um hátíðirnar, svo að
allir komi heilir heim.
/